Hoewel de naam 'nieuwe schooltalen' doet vermoeden dat het hier om zeer recent ingevoerde schooltalen gaat, worden veel van deze talen (Arabisch, Italiaans, Russisch, Spaans en Turks) al decennia lang aangeboden in het Nederlands onderwijs. De term 'nieuwe schooltalen' wordt echter toch gehanteerd, om onderscheid te maken met de meer ‘traditionele’ moderne vreemde talen: Duits, Engels en Frans. Nieuwe schooltalen zijn officieel erkend als moderne vreemde taal in het voortgezet onderwijs.
Chinees
Naast de hierboven genoemde nieuwe schooltalen zijn er nog enkele andere nieuwe schooltalen die geen officieel karakter hebben, maar waarvoor wel leermiddelen voor het voortgzet onderwijs zijn ontwikkeld en die als extra keuzevak aangeboden kunnen worden, zoals Chinees, Hindi en Papiamentu.
Internationalisering
Internationalisering vereist kennis van meer talen. Maar weinig landen hebben een economie die zo afhankelijk is van de relatie met andere landen als Nederland. De snel toenemende invloed van de moderne communicatiemedia, de naderende eenwording van Europa en het proces van wereldwijde internationalisering zijn van groot belang voor de toekomst van de Nederlandse economie. Deze ontwikkelingen veroorzaken een sterk groeiende behoefte aan talenkennis, temeer omdat het Nederlands nu eenmaal geen taal is die een belangrijke rol speelt in de internationale organisatie.
Maatschappelijk belang
Ook in tal van sectoren van de Nederlandse samenleving zelf, die een steeds multicultureler karakter krijgt, neemt de behoefte aan de beheersing van andere dan de traditionele moderne talen toe, zoals bij maatschappelijke, medische en andere dienstverlenende instellingen. Door de steeds grotere mobiliteit van mensen geldt dit eens te meer voor de reis- en horecawereld.
Europese dimensie
Veel van de vernieuwingen die nu plaatsvinden in het talenonderwijs in Nederland vinden hun oorsprong in het gedachtegoed van de Raad van Europa. Het voornaamste doel van deze organisatie is de directe contacten bevorderen tussen mensen met de meest uiteenlopende achtergronden in taal en cultuur. De Raad van Europa stelt dat ieder individu dat een land regelmatig bezoekt maar niet kan communiceren in de taal van dat land en te weinig weet van de cultuur ervan, onvermijdelijk een buitenstaander blijft. Daarom pleit de Raad voor een zo breed mogelijk talenaanbod in het onderwijs.
Nederlands voortgezet onderwijs klaar voor nieuwe talen
Tegen de hierboven geschetste achtergrond heeft het ministerie van OCW de afgelopen jaren - aansluitend op het Nationale Actieprogramma Moderne Vreemde Talen - een duidelijke plaats gecreëerd voor de nieuwe keuzetalen in het voortgezet onderwijs: Arabisch, Italiaans, Russisch, Spaans en Turks. Hoewel sommige talen al een plek hadden in de scholen, kunnen deze nu zowel in de leerwegen van vmbo (alleen Arabisch, Spaans, Turks) als in de vernieuwde structuur van havo/vwo (alle nieuwe schooltalen) worden aangeboden als volwaardige examenvakken. Vooral het zogenaamde 'startersvak' is een aantrekkelijke optie in de tweede fase. Er is voorzien in moderne leermiddelen, examenprogramma's, toetsen en in Nederland opgeleide docenten. Kortom: alles is klaar voor een brede, landelijke invoering. Scholen die invoering overwegen kunnen profiteren van de ervaringen van zo'n honderd scholen die één of meer van deze nieuwe talen al eerder op het rooster plaatsten.
Talenbeleid
De invoering van nieuwe talen biedt niet alleen extra kansen voor leerlingen, het is voor scholen ook een mogelijkheid tot profilering. De ervaring leert dat hiervan een wervende werking uitgaat. Dit kan meegenomen worden in het 'talenbeleid' dat scholen moeten ontwikkelen om ICT in het talenonderwijs, literatuur in de tweede fase, examendossiers enzovoort te regelen. Ook het in Europees verband ontwikkelde Taalportfolio biedt ruimte voor deze nieuwe talen.Meer informatie over het invoeren van een dergelijk (meer)talenbeleid, kunt u vinden onder het thema van de Talenacademie.
Handleiding voor het zelf maken van schoolexamens nieuwe schooltalen
SLO heeft een handleiding ontwikkeld voor het maken van schoolexamens voor de nieuwe schooltalen aan de hand van de richtlijnen van het Europees Referentiekader. In deze handleiding zijn voorbeelden van schoolexamens opgenomen die in dit project samen met docenten zijn ontwikkeld. Doel van de handleiding is docenten inzicht te geven in het Europees Referentiekader, zodat zij voortaan zelf schoolexamens kunnen maken. Het resultaat van deze veldaanvraag is de ‘Handreiking schoolexamens moderne vreemde talen – elementair’ voor havo/vwo. U kunt deze publicatie downloaden van de website van de SLO via Handreiking mvt elementair. Daarnaast bestaat er ook een handreiking voor de schoolexamens mvt in de tweede fase (voor het lange traject): Handreiking mvt Arabisch en Turks voor Arabisch en Turks en Handreiking mvt Italiaans Russisch Spaans voor Italiaans, Russisch en Spaans. Voor het vmbo is er ook een handreiking ontwikkeld (Arabisch, Spaans en Turks): Handreiking mvt vmbo. Voor vragen over het gebruik van deze handreikingen en het zelf ontwikkelen van schoolexamens in de Nieuwe Schooltalen, kunt u contact opnemen met Judith Richters.
Brochure voor ouders over nieuwe moderne vreemde talen in het voortgezet onderwijs
Bij CPS is een brochure verschenen die (allochtone) ouders informeert over de mogelijkheden om bepaalde (moeder)talen als moderne vreemde taal in het VO te volgen. Tot 2004 konden kinderen met een andere taalachtergrond dan Nederlands vaak nog deze taal leren binnen het basisonderwijs. Veel ouders weten echter niet dat er ook mogelijkheden bestaan binnen het voortgezet onderwijs. Het gaat hier om de nieuwe schooltalen Arabisch, Italiaans, Russisch, Spaans en Turks, maar ook om minder reguliere talen, zoals Chinees, Hindi of Papiamentu. De brochure is ook goed bruikbaar voor scholen die een kort overzicht willen van de mogelijkheden andere talen dan Engels, Frans en Duits aan te bieden. U kunt deze brochure hier downloaden.
 |
