Sluiten

Zoeken in de website

Hoe haal ik als startende leraar de kerst?

Hoe haal ik als startende leraar de kerst?

Gefeliciteerd met je nieuwe baan op de school van jouw dromen. Eindelijk ga je aan de slag met het mooiste vak dat er volgens mij bestaat: het vak van lesgeven. De eerste weken zitten er inmiddels op. Vol enthousiasme heb je je op het werk gestort. En het kan haast niet anders of je hebt inmiddels  ook de lastige kanten ontdekt.

Je hebt vast ervaren dat je veel tijd kwijt bent aan het voorbereiden van je les, dat leerlingen snel afgeleid zijn en niet allemaal even gemotiveerd lijken. Dat je je onzeker kunt voelen als je niet precies begrijpt wat je leidinggevende of collega’s van je verwachten, dat het soms voelt alsof je er helemaal alleen voor staat omdat je collega’s al veel meer ervaring hebben, dat je de hele dag van hot naar her loopt, dat de druk soms even te hoog wordt....

De overgang van de studiebanken naar de praktijk gaat niet zonder slag of stoot. Dat geldt voor elk vak, maar in het bijzonder voor dat van docent. Ga er maar eens aan staan, je staat uiteindelijk alleen voor de klas. Ruim vier op de vijf starters ervaart de werkdruk als te hoog (CNV). Het vak kent veel  randzaken die niets met lesgeven te maken hebben.

Het goede nieuws is dat het erbij hoort, dat elke docent door deze fase heen moet. Het goede nieuws is ook dat je er ook wat aan kunt doen.

Even een paar dingen op een rij:

  1. Lesgeven leer je door veel te doen! Het is een vak en dat betekent dat je uren moet maken.
    Goed lesgeven is een proces van jaren.
  2. Lesgeven gaat beter als je structuur aanbrengt in je les. Een vaste opbouw (en afsluiting!) van de les geeft rust en zal je helpen om leerlingen in de leerstand te houden.
  3. Het motiveren van leerlingen doe je door je lessen goed voor te bereiden en contact te maken met de leerlingen.
  4. Voor startende leraren is het echt ondoenlijk om elke dag en elk uur naar verschillende lokalen te moeten verhuizen.
  5. In het eerste jaar kun je beter nog geen mentoraatwerk doen.
  6. Je maakt deel uit van een team. Jouw sectie helpt jou met de vakinhoudelijke en vakdidactische vragen. Jouw coach helpt met het snel acclimatiseren in de school en gaat samen met jou aan het werk om het vak versneld onder de knie te krijgen.

Wat kun je zelf ondernemen?

1. Let op je energiebalans. Lesgeven is in de beginperiode een inspannende bezigheid. De periode tot de kerstvakantie blijkt vaak cruciaal voor het besluit om te blijven of af te haken. Focus de eerste jaren vooral op het lesgeven. Beperk je in het aantal activiteiten buiten het lesgeven om. En trek tijdig aan de bel. 

2. Als je een duidelijke structuur in de les hebt dan gaat het makkelijker dan wanneer je dat niet hebt. ‘De vijf rollen van de leraar ‘ helpt je deze structuur aan te brengen waardoor leerlingen beter in de leermodus blijven. Misschien ken je deze theorie al vanuit je opleiding, bekijk anders eens dit filmpje.Kort gezegd komt het er op neer dat het complexe gedrag van een effectieve docent is vertaald naar vijf rollen die elk bij een bepaalde fase van de les horen: de rol van gastheer, presentator, didacticus, pedagoog en afsluiter. 

  • Investeer in de relatie met de leerlingen: vanuit die relatie volgen ze jouw instructie gewoon sneller op. Geven ze antwoorden op vragen en stellen ze zelf vragen. Probeer op een rustige maar overtuigende manier de gangcultuur buiten te houden.
  • Neem als presentator de leiding. Het gaat erom dat leerlingen voelen dat je de regisseur bent van die les. Dat geeft hen vertrouwen en rust. In die fase van de les maak je het lesdoel duidelijken en motiveer je de leerlingen voor de taak.
  • Bij jouw lesvoorbereiding zorg je ervoor dat je goed weet wat en hoe je de stof gaat uitleggen, hoe je de leerlingen activeert, hoe je gaat controleren of ze het daadwerkelijk begrepen hebben en welke werkvorm je inzet om hen zelfstadig te laten werken.
  • In je rol als pedagoog zorg je voor heldere regels en orde. Als je het hok niet stil krijgt, werkt niets. Streef ernaar om jouw structuur zo snel als mogelijk in te slijpen: ‘Zo doen we dat in deze klas’. Daardoor ontstaat een veilig leerklimaat.
  • Rond de les op tijd af en zorg er voor dat je samen met de leerlingen nagaat of de lesdoelen gehaald zijn.

En laat je enthousiasme zien! Leerlingen spiegelen jouw gedrag en emotie. Straal uit dat je er zin in hebt en dat je oprecht blij bent dat ze naar jouw les komen.

3. Voor startende leraren is het echt ondoenlijk om elke dag en elk uur naar verschillende lokalen te moeten verhuizen. Vraag om een passend lokalenrooster. Bespreek ook hoe je het mentoraat kan overdragen aan een meer ervaren leraar. Benader jouw sectiehoofd met de vraag wie jou kan ondersteunen bij vakinhoudelijke en didactische vragen zodat je het leerrendement kan verhogen. Vraag ook ondersteuning bij het maken van toetsen.

4. Hou je passie voor het onderwijs vast. Je hebt gekozen voor het leraarschap omdat je graag leerlingen iets wilt leren over jouw vak. Je bent gefascineerd door hoe leerlingen leren en onthouden. Je wilt een bijdrage leveren aan hun brede ontwikkeling zodat ze na hun schoolperiode zelfstandig keuzes kunnen maken en kennis , vaardigheden en een attitude hebben waarmee ze zich in de maatschappij goed kunnen redden. Zoek actief inspirerende collega’s op, of mensen buiten het onderwijs die jou kunnen bevestigen in jouw passie voor het onderwijs. Daag jezelf en anderen uit. En weet dat jij het verschil maakt.

5. Vraag om een coach die consequent helpt bij jouw ondersteuningsbehoeften. Zijn toegevoegde waarde is bovendien dat hij jou feedback geeft zodat  je je snel bewust wordt van het effect van jouw handelen op dat van de leerlingen.

Het mooiste vak dat er is

Lesgeven, het is het mooiste vak dat er is. Als je gelooft in je eigen kunnen, open staat om zelf te leren en initiatieven neemt om je werkdruk onder controle te houden, dan wordt lesgeven een inspirerende, boeiende en waardevolle activiteit. Tot de kerst, en voor alle jaren daarna!

Wil je meer weten over de vijf rollen? Kijk dan eens bij het boek dat de rollen nader uitwerkt.

Plaats een reactie

Over de auteur

Slooter Martie portret kl 8925.jpg

Martie Slooter

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan