Zoeken in de website

Open/sluit dit paneel

CPS Blogs

 Lees ook onze andere  blogs

Wat iedereen zou moeten weten over rekenmethodes

Wat iedereen zou moeten weten over rekenmethodes

17 april 2015 - door Aafke Bouwman - 9 reacties

Het is een groot misverstand om te denken dat rekenmethodes van a tot z moeten worden gevolgd. We denken dat, omdat deskundigen er goed over hebben nagedacht. We verwachten dat als we alles uit de methode doen, we dan dat grootste kans hebben op succes. Maar laat dat nu niet het geval zijn.

Wat gaat het eigenlijk om?

Leerlingen actief aan het denken zetten, dat is waar het bij rekenen allemaal om gaat. Een lastige opgave, want in uw klas zitten leerlingen met grote verschillen als het gaat om hun rekenvaardigheid. Maken we de methode leidend voor onze lessen, dan levert dat ons maar al te vaak afhakende en ongemotiveerde leerlingen op. Niet vreemd, als u het volgende bedenkt:

  • Leerlingen doen somtypen die ze al lang beheersen en raken gedemotiveerd.
  • Leerlingen oefenen typen sommen die ze niet begrijpen en raken gefrustreerd. Leerkrachten hebben het gevoel dat ze de instructie maar moeten blijven herhalen.
  • Creatief denken en redeneren over de eigen aanpak verdwijnt, leerlingen raken gemakzuchtig. 

Werk vanuit de leerdoelen en differentieer

Rekenen is vooral leerlingen actief aan het denken zetten. Dat geldt voor al uw leerlingen, ieder vanuit zijn of haar eigen rekenniveau. De rekenmethode is daarbij een geweldig hulpmiddel, maar we kunnen onmogelijk verwachten dat deze flexibel inspeelt op al die verschillende leerlingen in onze klas.

Als u werkt vanuit de doelen die per leerjaar zijn geformuleerd, kunt u bewuste keuzes maken uit het aanbod van de methode. Wat bied ik mijn leerlingen wel en niet aan? Doelen die leerlingen al beheersen hoeven alleen te worden onderhouden. Een korte, herhaalde instructie is voldoende. Leerlingen die de doelen niet beheersen hebben baat bij een uitgebreide instructie en het samen oefenen. Elke methode heeft tegenwoordig haar doelen per leerjaar op de website staan.

En zo kan dat eruit zien

Op een school waar ik een tijdje geleden kwam had Johan, leerkracht van een combinatiegroep 5/6, dat als volgt voor zijn lessen uitgewerkt. Johan laat de doelen uit de rekenmethode leidend zijn voor zijn aanbod en instructie en kan zo differentiëren. Voordat Johan met een nieuw rekenblok begint, laat hij zijn leerlingen eerst een toets maken. Zo weet hij van al zijn leerlingen wie welke somtypen al beheerst en wie welke nog niet. Met deze toets als waardevolle bron van informatie stelt hij op drie rekenniveaus een aanbod samen. Hij kijkt welke opgaven uit de methode goed aansluiten en vult dit soms aan met iets dat hij op internet vindt of bij een collega heeft gezien. Zijn leerlingen deelt hij op basis van de toetsresultaten op de drie niveaus in. Vanuit dit groepsplan werkt hij zijn week- en dagplanningen verder uit. Elk groepje weet aan welke doelen ze werken en Johan weet waar ze hem bij nodig hebben en houdt hier met de inhoud en de duur van zijn instructie rekening mee. Een methode die hij ook in andere vakken toepast. Johan: “Leerlingen vinden het uitdagend  om een helder doel te bereiken, dat vind ik de grote winst!”.

Niet het volgen van de methode staat centraal

De aanpak van Johan laat zien hoe hij de methode vooral als hulpmiddel gebruikt. Niet het volgen en uitmaken ervan staat centraal. Het is een aanpak die veel zal doen voor de motivatie en het plezier van uw leerlingen.

Daarom een aantal tips voor de praktijk:  

  • Ken de jaar- en blokdoelen van uw methode. Elke methode heeft dit tegenwoordig per leerjaar op de website staan en het helpt om boven de methode te staan en te weten wat u wilt bereiken.
  • Laat uw leerlingen voor het nieuwe blok een toets maken, analyseer deze op wel en niet behaalde doelen en stel een passend aanbod in een blokplanning en weekplanningen samen. Zo differentieert u, en houd u tijd over, omdat u niet alles uit de methode doet.
  • Werk op maximaal 3 niveaus, dan houdt u overzicht.
  • Plan wekelijks korte onderhoudsoefeningen. Dat voorkomt wegzakken.
  • Zet de instructie die u geeft eens op film. Leerlingen kunnen deze dan nog eens bekijken als dat nodig is en dat scheelt u tijd. 

Succes!

Deel dit bericht

Reacties

  1. Jos SaletJos Salet Schreef op 21 april 2015 12:12:30

    Dank voor het prachtige verhaal. Het doet mij deugd dat jullie dit ook zo benoemen. Er zijn namelijk nog heel veel mensen die heilig vasthouden aan de methode en als ze iets niet afkrijgen ze meteen in paniek raken.

    (PS Werk op maximaal 3 niveaus, dan houd u overzicht moet zijn: dan houdt u overzicht. Sorry :-))

  2. Marike HagedoornMarike Hagedoorn Schreef op 21 april 2015 19:05:33

    Goed om te lezen dat de leerdoelen het uitgangspunt zijn. Door deze manier van werken kom je tegemoet aan de specifieke onderwijsbehoeftes van de leerling. Een goede analyse is uitgangspunt.

  3. EllyElly Schreef op 21 april 2015 23:08:51

    Yes! Dit is al heel lang mijn stokpaardje. Maar oh wat is het moeilijk om collega's over de grens te trekken. Nu, dankzij het traject leerKracht, lijkt men overstag te gaan. Wellicht binnenkort vanuit de leerdoelen aan de slag. Professie boven al!

  4. Aafke BouwmanAafke Bouwman Schreef op 22 april 2015 23:45:37

    Dank voor jullie reacties. Ik merk dat het veld in beweging komt en dat leerkrachten -mondjesmaat- steeds kritischer naar het fenomeen methode kijken.

  5. MirandaMiranda Schreef op 23 april 2015 22:57:36

    Zeer herkenbaar verhaal, ook de reacties. Kijk eens naar het Doorbraakproject van Stichting Rijdende School. http://doorbraakonderwijsenict.nl/nieuws/detail/versnellingsvragen-po-bekend

  6. Ruth DeekmanRuth Deekman Schreef op 5 oktober 2015 04:05:02

    Goededag Aafke, Ik zou exact willen weten, welke de eisen zijn waaraan een rekenmethode moet voldoen, om de leerprestaties bij leerlingen te bevorderen.

  7. Aafke BouwmanAafke Bouwman Schreef op 14 oktober 2015 21:46:21

    Beste Ruth,

    Van eisen wordt niet gesproken. Wel is het zo dat de referentieniveaus rekenen (Meijerink etal, 2010) maatgevend zijn voor de inhoud. Aspecten waar onderzoeken het over eens zijn dat het werkt is een aanpak via convergente differentiatie. In het protocol Ernstige rekenproblemen en Dyscalculie (Groenesteijn etal, 2011) vind je informatie over didaktiek.

  8. natasjanatasja Schreef op 14 maart 2017 20:20:54

    Het artikel is al wat ouder zo te zien, maar toch heb ik een opmerking/ vraag: wij merken op school dat de methode gebonden toetsen goed gemaakt worden, maar dat de resultaten van de Cito soms erg afwijken, heeft iemand tips?

  9. Ineke BruningIneke Bruning Schreef op 27 maart 2017 21:14:27

    Beste Natasja, de methodetoetsen geven goede resultaten om verschillende redenen. Er is kort geleden een heldere instructie met begeleide inoefening gegeven en geoefend met stapsgewijs op lossen. Mooi! Maar nu de Cito resultaten. Het gaat om het zelf herkennen van het probleem. ( niet gesorteerd op soort opgave). Welk oplossingsmodel hoort erbij en kan ik door schatten het antwoord op juistheid checken. Van belang is dat de leerlingen zelf het drieslagmodel kunnen inzetten. Hoe actief ben je in het geven van hints ( knikken, hummen, alvast het model tekenen) ? Tip 1. Oefen met het model door leerlingen hardop de stappen te laten verwoorden. Tip 2. laat de opgaven visualiseren. Tip 3.Focus op de oplossingsmethode (proces) en veel minder op het juiste antwoord (product).

Plaats een reactie

Italic en bold

*Dit is italic*, en _dit ook_.
**Dit is bold**, en __dit ook__.

Links

Dit is een link naar [Procurios](http://www.procurios.nl).

Lijsten

Een lijst met bullets kan worden gemaakt met:
- Min-tekens,
+ Plus-tekens,
* Of een asterisk.

Een genummerde lijst kan worden gemaakt met:
1. Lijst-item nummer 1.
2. Lijst-item nummer 2.

Quote

Onderstaande tekst vormt een quote:
> Dit is de eerste regel.
> Dit is de tweede regel.

Code

Er kan een blok met code worden geplaatst. Door voor de tekst vier spaties te plaatsen, ontstaat een code-block.

(c) 2017 CPS Onderwijsontwikkeling en advies