Sluiten

Zoeken in de website

Tienminutengesprekken zijn nét rollades

Tienminutengesprekken zijn nét rollades

Toen mijn vrouw afgelopen weekend een rollade bereidde, was ik nogal verbaasd. Ze zette deze ‘s avonds op tafel, toen ik zag dat de kapjes - ook wel kontjes genoemd - ontbraken. Ik vroeg waar de kapjes waren gebleven, waarop ze vertelde dat deze waren weggegooid en dat haar moeder dat ook altijd deed. U begrijpt het waarschijnlijk al. Een korte discussie volgde. Die werd de volgende dag bij schoonmoeder voortgezet. Een soortgelijk antwoord volgde. En dus reden om oma te vragen waarom ze dat deed. Daar werd meer duidelijk. Oma antwoordde: ‘nou jongen dat is simpel, mijn ovenschaal was te klein.'

U vraagt zich nu misschien af waar dit verhaal op slaat. Ik kan u vertellen, dit is precies wat er op scholen gebeurt als het gaat om bijvoorbeeld tienminutengesprekken. We zijn het nu eenmaal gewend en organiseren daarom twee of drie keer per jaar een tienminutengesprek. Maar waarom we het precies doen en wat het oplevert, weet eigenlijk niemand. We doen het gewoon. Vorig jaar gebeurde het namelijk en dat jaar daarvoor ook. Weet u dat het effect van het tienminutengesprek nooit is aangetoond?

Het effect van 10-minutengesprekken

Mogelijk ziet u nog meer rollades binnen uw school. Bijvoorbeeld op het gebied van samenwerken met ouders. Want dat kan vaak een stuk effectiever, daar zijn we het hopelijk over eens. Om nog even terug te keren naar de tienminutengesprekken. Het nut hiervan valt – net als veel andere communicatievormen tussen school en ouders - zelfs serieus te betwijfelen. De huidige vormen zijn helaas voornamelijk nog eenrichtingsverkeer van de school naar de ouders.

Zo besluiten mentoren op een middelbare school (eenzijdig) dat het niet nodig is om de ouders van leerlingen te ontmoeten als zij ‘weinig’ te melden hebben. Of komt het voor dat een ouder onverwacht en onvoorbereid in een tienminutengesprek te horen krijgt dat het niet goed gaat met zijn kind op school. Typisch ouderbetrokkenheid 1.0. Het spreekt tot de verbeelding dat sommige scholen kookwekkers gebruiken om de tijd te bewaken. Of dat ouders van leerlingen op een kleuterstoel worden geplaatst om te weten hoe hun kind in de klas zit en de leraar zelf op een bureaustoel blijft zitten. Het heeft weinig met een gelijkwaardige samenwerking te maken. En die is nu precies nodig om het kind optimaal te laten presteren.

Gelukkig zijn er scholen die verdergaan dan het zenden van informatie. Ze hebben om ouders te betrekken de zogenoemde ‘omgekeerde 10-minutengesprekken’ ingevoerd. Een vorm waarbij vooral de ouder aan het woord is, we noemen dat 2.0. Buiten dat ouders zich nogal onzeker voelen bij deze vorm van tienminutengesprekken, ontstaat ook bij deze vorm vaak geen dialoog, waarbij beide partijen - in het belang van de leerontwikkeling - samen op zoek gaan naar nieuwe informatie over het kind.

Wat mij nog misschien wel het meest verbaasde is dat het eerste (tienminuten)gesprek vaak plaatsvindt rond het eerste rapport, medio oktober/november. Zeker omdat we allemaal weten dat een goede samenwerking begint met vooraf duidelijke afspraken maken, is het vreemd dat we pas na een paar maanden weten hoe het gaat én wie onze samenwerkingspartner is.

Overweeg bestaande communicatievormen met ouders

Mijn oproep voor u is om kritisch te kijken naar de bestaande vormen op uw school, liefst samen met ouders en leraren. Want echt bijdragen aan de (school)ontwikkeling van de leerling vraagt om een gezamenlijke verantwoordelijkheid van school en ouders.

Het is wat wij noemen: ouderbetrokkenheid 3.0. Een gelijkwaardige en niet-vrijblijvende wijze van samenwerken tussen school en ouders, waarin het kind beter wordt. Dat vraagt om bestaande vormen van ouderbetrokkenheid los te laten en sámen samenwerkingsmomenten in te richten op basis van de behoefte van de individuele leerling (op maat dus).

Anders kijken naar het samenwerken tussen school en ouders - in het belang van de leerling - levert u veel op. Zoals tijd bijvoorbeeld. We zien in de praktijk dat scholen die aan het begin van het jaar tijd investeren in goede afstemming op de behoeften van een leerling, de rest van het jaar tijd en energie besparen. Het ultieme resultaat: de leraar komt meer in zijn kracht, de ouder voelt zich betrokken en de leerling ontwikkelt zich beter.

Een nieuw recept

Een recept voor het op maat inrichten van samenwerkingsmomenten bestaat simpelweg uit vier essentiële basisingrediënten die eenvoudig toe te passen zijn in elke vorm van onderwijs. Zoals een startgesprek met ouders, leerling en leraar aan het begin van het schooljaar. Een nieuwjaarsreceptie in augustus, individuele gespreksarrangementen en een ouder-buddysysteem. In het e-book Ouderbetrokkenheid 3.0, dat u gratis kunt downloaden, staan ze uitgebreid beschreven.

Ik hoop dat u na vandaag gaat nadenken over de rollades op uw school. Met welke bestaande vorm zou u wel willen stoppen? Heeft u goede ervaringen met bovenstaande (nieuwe) vormen? Laat dan zeker uw reactie achter.

Oh en trouwens. Het voorbeeld van de rollade was voor mij een eye-opener in een lezing van collega Peter de Vries. Used with permission zullen we maar zeggen. De rollade die mijn vrouw gisteren wel echt klaarmaakte inspireerde mij wel dit blog te schrijven. Ook al zaten de kapjes er nog aan...

Meer weten over Ouderbetrokkenheid 3.0? Bekijk onze themapagina's of  onze trainingen in de CPS Academie

Reacties

  1. Julia Julia - 21 april 2015

    Heel herkenbaar!

  2. Ageeth Ageeth - 21 april 2015

    En daarom voeren wij het eerste gesprek altijd begin september, ouders en leerkracht kunnen kennis maken met elkaar en er kunnen duidelijke afspraken gemaakt worden en lijnen uitgezet worden.

  3. Wendeline Wendeline - 22 april 2015

    Je slaat de spijker op zijn kop Rob!

  4. Egbert Nekkers Egbert Nekkers - 26 april 2015

    Mijn reactie op facebook,

    Zijn VROUW bereidde de rollade. Wat zegt ons dat over deze man?

    Dat hij vast zit in OUDE patronen? Zoals hij blijkbaar ook denkt dat 10-minuten gesprekken (met tijdbewaking) de enige contactmomenten tussen ouders en juffen en meesters zijn.

    Hij weet niet wat de effecten zijn, maar suggereert een gebrek aan zin. Vervolgens oordeelt hij over gebrek aan contact in het VO. (gebrek aan zinloos contact?)

    De telefoon om een afspraak te maken is nog niet geïntegreerd in zijn dagelijks leven.

    Het is een "stukkie flut" dat al veertig jaar geen binding heeft met mijn praktijk.

    Weet meneer trouwens dat door onze nieuwe CAO de uren die ik met de ouders praat gecompenseerd mogen worden met het niet nakijken van het werk van zijn kinderen en/of het niet voorbereiden van mijn lestaken. Want ik mag nog maar acht uur per dag werken, en dat lukt niet best met gesprekken die samen drie uur duren.

    Realiseer je ouders: elk gesprek over uw kinderen wordt betaalt uit de vrije tijd van de juf of meester of uit de kwaliteit van de lestaken.

    Kortom: propaganda

    Het lukt trouwens helemaal niet best, die acht uur, misschien kan hij wat suggesties doen. Oh, en terugkomen als de kinderen vakantie hebben telt niet: dat moeten we al.

    (Oeps "betaalD"

  5. Rob van Ooijen Rob van Ooijen - 27 april 2015

    @Julia, Wendeline en Ageeth, dank voor jullie leuke reacties.

    @Egbert. Dank voor je kritische reactie. Wat betreft oude patronen, kan ik je goed volgen. Ik werk 5 dagen. Net als mijn vrouw overigens. Zij werkt er alleen drie thuis en twee in loondienst (voor de klas). Opzich niets mis mee lijkt me. Temeer omdat deze indeling heel bewust is gemaakt. In samenspraak met beide partijen en met het einddoel voor ogen. Dat is niet bij alle patronen het geval.

    Als je goed wilt samenwerken, zou het in mijn ogen verstandig zijn om SAMENwerkingsvormen te vinden die helpen om het maximale eruit te halen. Het voorbeeld in het VO gaat dan ook niet zozeer om zinloos contact, maar meer over de eenzijdigheid van zo’n beslissing. Dat vind ik vreemd, met name omdat uit onderzoek blijkt dat ouders veel invloed hebben op de (school)ontwikkeling van leerlingen. Net als leraren. Als je dat goed gaat combineren… Dat is het punt dat ik heb willen maken met dit blog en ik hoop dat ook jij het nut van goed samenwerking (vanuit gelijkwaardigheid) ziet.

    De vorm van tienminutengesprekken is daar slechts een voorbeeld van. Eigenlijk kun je het op alle bestaande vormen die eenzijdig worden ingestoken betrekken. We zouden meer onze krachten mogen bundelen, vooral omdat de leerlingen daar beter van worden.

    Tot slot. Wat betreft de nieuwe cao en de werkdruk die er in het onderwijs is, zijn we het volledig eens. Vorig jaar heb ik om die reden dit blog geschreven: http://www.cps.nl/blog/2014/07/16/Drie-redenen-waarom-leraren-een-lange-vakantie-verdienen. Het succesvol invullen van deze 8 uur (zonder veel vrije tijd in je werk te steken) vraagt om creativiteit en effectiviteit. Deze manier van samenwerken draagt daar zeker aan bij. Dat is juist de gedachte, samenwerken levert tijd op. Andere suggestie, misschien kunnen de zeven eigenschappen van effectief leiderschap je helpen: http://www.cps.nl/publicaties-uitgeverij/11137/covey-(the-leader-in-me).

    Je opmerkingen over propaganda en stukkie flut snap ik niet helemaal. Kun je die toelichten?

  6. Egbert Nekkers Egbert Nekkers - 28 april 2015

    Met "stukkie Flut" bedoel ik onvertogen dat ik het stukje, hoe zal ik dat in mensentaal zeggen, los vond staan van elke praktijk die ik op mijn 6 scholen gedurende mijn bijna 40-jarige onderwijspraktijk heb meegemaakt. Met "propaganda" bedoel ik dat het stukje heb geïnterpreteerd als ideologie, en dat is beleid zonder geldzakje ernaast. Daar heb je dus niet veel aan.

  7. E. Nekkers E. Nekkers - 28 april 2015

    Oh, en dat van die vrouw in de keuken was een goedkope manier om de aandacht te trekken. Niet zo netjes jegens personen die ik niet ken.

  8. E. Nekkers E. Nekkers - 28 april 2015

    die zeven van Covey, inmiddels 8, interessant leesvoer was het (al "lang" geleden). Maar... Ik ben een schoolmeester die al 40 jaar (met veel plezier) minimaal 10 uur per dag nodig heeft om zijn werk een beetje goed te doen. (En daar zit de communicatie met de ouders niet bij) Een boek, klassemenagement, modekreten en aanverwante artikelen hebbben mij daar nooit bij geholpen. En dat hoefde ook nooit. Tot een aantal geretardeerden bedacht dat terugkomen als de kinderen vakantie hebben (drie kwartier heen, drie kwartier terug op de fiets) mijn taak zouden verlichten. Daar heb ik dan weer een stukje over geschreven. Oerigens: ik kwam altijd al een paar dagen terug in de vakantie, daar heb ik nu GEEN ZIN MEER IN

  9. Rob van Ooijen Rob van Ooijen - 29 april 2015

    @Egbert Het is mogelijk dat je deze manier van werken niet terugziet in de onderwijspraktijk van de afgelopen 40 jaar. Het gaat om een vernieuwende manier van (samen)werken. Het lijkt misschien een ideologie, maar dat is het niet. We zien op scholen die ouders actief betrekken, dat het effect heeft. En dat het kan, weet ik zeker. Met ons programma helpen we scholen naar het keurmerk Ouderbetrokkenheid 3.0. Aan het einde van dit jaar dragen zo’n 100 scholen het keurmerk. Als het je leuk lijkt om een keer op één van die scholen te bezoeken, mail me dan. Mogelijk kunnen we een afspraak maken.

    Het werk als schoolmeester is enorm intensief. Dat weet ik. En ik begrijp heel goed dat het frustrerend kan zijn als er (vanuit anderen) steeds extra taken bijkomen. Dat knaagt aan het werkplezier en dat is jammer. Mag ik vragen waarom je ooit schoolmeester bent geworden? Ik hoop dat je de passie die je toen voelde nog vast kunt houden. Je hebt namelijk een ontzettend belangrijke functie met veel invloed op het leven van kinderen die aan het begin staan van hun leven. Juist voor deze leerlingen is het belangrijk dat school en ouders samenwerken. En ja, dat kost tijd. Nog meer taken, maar dus ook keuzes maken. Je kunt immers niet alles doen. En nog meer uren werken lijkt me niet gewenst. Jammer dat boeken en artikelen je nog niet verder geholpen hebben. Persoonlijk merk ik dat ik veel inspiratie haal uit de trainingen over de zeven eigenschappen. We geven deze trainingen bij CPS ook maar dan specifiek gericht op het onderwijs. Het zou de moeite zijn om daar eens naar te kijken. Misschien helpt dit artikel je al een beetje: http://www.cps.nl/blog/2014/08/26/Waarom-je-minder-moet-doen-om-meer-uit-het-nieuwe-schooljaar-te-halen

    Als je persoonlijk vragen hebt, mail me gerust.

  10. Jacqueline Jacqueline - 16 mei 2015

    Heel herkenbaar. Soms vraag je je af na twee avonden van 19.00 tot 22.00 uur wat heb ik eigenlijk allemaal besproken? Aan het begin van het jaar een kennismaking is heel nuttig. Het zou handig zijn om bv. 1 keer per maand een middag te plannen waarin ouders een afspraak kunnen maken als ze daar behoefte aan hebben.

  11. Mireille Mireille - 1 juni 2015

    Ik zat nooit op mn gemak bij 10min gesprekken. Het ging zo gehaast omdat de volgende alweer staat te wachten en wanneer jij nog in je verhaal zit gaat de kookwekker af omdat de tijd om is. Nee.. ik ben blij nu op een school te zitten waar ze tijd nemen voor ouders. Waar gesprekken al gauw een half uur duren met het kind een deel erbij want daar gaat het tenslotte om.

  12. Rob van Ooijen Rob van Ooijen - 1 juni 2015

    Dank voor jullie reacties. Leuk dat jullie het herkennen. @Jacqueline Heb je al ervaring met deze vorm? Het lijkt mij belangrijk om vanuit een gelijkwaardige samenwerking het initiatief tot deze overleggen wel bij meerdere partijen te leggen.

  13. Egbert Nekkers Egbert Nekkers - 27 juli 2015

    Nog één keer, speciaal voor Mireille: Ja, een half uur. Kindje of 30 in de groep. Da's 15 uur. Of 4 per avond, want na half 9 ga je toch geen ouders van jonge kinderen uitnodigen. Da's 4 avonden. En dat keer 4 (oudergesprekken per jaar). Da's 16 avonden. Op een jaar van 40 schoolweken. Ik weet niet op welke wereld die school staat. En ik ben blij dat jij er blij mee bent. Maar wenselijk kan ik het voor de meester/juf niet vinden. En als je iets van een normjaartaak weet, dan is het ook duidelijk dat het onmogelijk is. Bovendien: als je een half uur nodig hebt, heb je gedurende het jaar veel te weinig contact met de ouders gehad. En nog even over die wekker, misschien vind jij wachten niet erg, ik heb er een bloedhekel aan. En 5 minuten per 10 minuten uitloop maakt zomaar een half uur wachten.

  14. Rob Rob - 20 augustus 2015

    @Egbert. Inmiddels is gebleken dat een startgesprek zoveel positief aantoonbaar effect heeft, dat de scholen die hieraan zijn begonnen niet meer terug willen. Dat dit tijd kost is een feit, dat de tweede basisvorm – individuele communicatieplannen met ouders – tijd oplevert eveneens. Het vraagt wel om een goede organisatie.

    Ik wil je graag uitnodigen op gesprek te komen om jouw bezwaren verder te verkennen, en daarna kunnen we je in contact brengen met scholen die hierin inmiddels ervaring hebben. Want het is zeker te organiseren!

  15. EMH Peters EMH Peters - 1 september 2015

    Wij werken nu al weer een aantal jaren met Startgesprekken. Deze worden al vanaf het begin van het schooljaar gehouden. 20 intensief spreken met ouders en leerling. Over ambities, dromen en verwachtingen. Het vraag wat tijd maar de winst zit hem duidelijk verderop in het jaar. Ouderavonden zijn er later in het jaar niet meer tenzij er een verzoek komt van docent of ouder. Ouders en leerlingen kennen je beter en nemen makkelijker contact op. Dit doen we in leerjaar 1 en 3.

Plaats een reactie

Over de auteur

Rob van Ooijen Portret 4472.jpg

Rob van Ooijen

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan