Sluiten

Zoeken in de website

Rekenen met kleuters? Zet eens een prentenboek in

Rekenen met kleuters? Zet eens een prentenboek in

Het klinkt misschien verrassend, maar prentenboeken zijn uitstekend in te zetten om de rekenvaardigheid bij kleuters te ontwikkelen. Veel prentenboeken bevatten niet alleen erg mooie of grappige illustraties, maar ook allerlei rekenproblemen en reken-wiskundige aspecten. Een ideale manier dus om kleuters op een aansprekende manier te laten snuffelen aan reken- en wiskundige verschijnselen en ze aan het denken en redeneren te zetten over oplossingen. U verrijkt niet alleen hun (reken)taal, maar legt ook nog eens een goede basis voor de rekenles in groep 3.

Foto: Een gat in mijn emmer (Prentenboek, uitgever Lemniscaat) 

Prentenboeken bieden zo veel meer dan alleen voorlezen. Taal en rekenen gaan immers hand in hand. Daarom drie tips om eens prentenboeken bij het rekenen in te zetten:

1. Laat kinderen zelf over illustraties praten

U hoeft echt niet altijd voor te lezen of vragen te stellen. Illustraties in prentenboeken lokken zelf al vaak reacties uit. Probeer het maar eens. U zult zien dat kleuters aantallen zullen noemen (‘ dat zijn veel jassen, wel twintig’), tijd ervaren (‘het is nacht, want het is donker buiten’), vormen herkennen (het haar van de prinses is steeds aan het draaien) en maatbesef hebben (‘kikker springt heel hoog, want hij is al boven de boom’). 

2. Stel vragen die aanzetten tot denken en redeneren

Het begrijpen van taal (en dus ook reken- en wiskundige verschijnselen) ontwikkelt zich vooral door er met anderen over te praten. Door de juiste vragen te stellen kunt u verschillende denkniveaus aanspreken. Bloom onderscheidt daarin 6 niveaus die opklimmen in complexiteit en moeilijkheidsgraad: van herinneren en begrijpen tot toepassen, analyseren, evalueren en creëren. Het ene niveau is niet beter dan het andere niveau, het gaat er om leerlingen zo veel mogelijk op verschillende niveaus aan te spreken. Vragen die daartoe aanzetten noemen we noemen we rijke rekenvragen. Rijk vanwege de noodzaak om rekentaal te gebruiken, en rijk omdat de vraag kennis uitbreidt en oplossingen biedt voor het rekenprobleem. Een handige poster met de denkniveaus van Bloom en de vragen die daarbij horen is hier te downloaden.

Een voorbeeld:

Stel u leest voor uit Een gat in mijn emmer. Een prachtig boek van Ingrid en Dieter Schubert over Beer die bloemen water wil geven maar zijn emmer is lek. Rijke rekenvragen zijn dan vragen als: Hoe weet je dat een lepel geen handig voorwerp is om water mee te halen? Op welke manier zou jij uitgezocht hebben welk voorwerp het handigste is? Een niet rijke rekenvraag is: Welke voorwerpen gebruikte beer allemaal? 

3. Kies geschikte prentenboeken uit

Het ene boek biedt natuurlijk meer rekenkansen dan het andere boek. 
Bepaal eerst de literaire kwaliteit:

  • bevat het prentenboek wiskundige processen?
  • is de inhoud waardevol genoeg om problemen met wiskundige kennis op te lossen?

Beoordeel dan het boek op rekeninhouden, rekentaal en rekenproblemen:

  • stel de rekeninhouden met behulp van de doelen (SLO)  in de tekst en illustraties vast.
  • stel het rekenprobleem vast dat je aan de orde wilt laten komen.
  • stel vast welke kansen en aanknopingspunten voor uitleg van wiskundige verschijnselen er zijn.

Kies de rekeninhouden die u aan bod wilt laten komen en werk deze verder uit voor uw les. Noteer alvast de vragen die u waar wilt gaan stellen, en kijk natuurlijk nog eens naar de zes niveaus van Bloom.  

Welk prentenboek wordt uw favoriet?

Prentenboeken, ze bieden ons zoveel meer dan alleen voorlezen. Mijn twee favorieten zijn: Neushoorns eten geen pannenkoeken en Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft. Ik ben heel nieuwsgierig of u zelf ook een favoriet prentenboek voor de rekenles hebt. Deelt u het met ons?

Reacties

  1. Marita Teunisse Marita Teunisse - 11 mei 2015

    Zelf vind ik Woeste Willem altijd geweldig om o.a. drijven en zinken te bespreken.

  2. Annemiek Voor in 't holt Annemiek Voor in 't holt - 13 mei 2015

    Dank voor deze inspirerende column. Als ambulant begeleider van leerlingen met taalstoornissen en/of auditieve beperkingen (Cl. 2; VierTaal/Orion) werk ik veel vanuit kinderliteratuur in combinatie met de denkstimulerende gespreksmethodiek van M. Blank. Deze tips ga ik zeker benutten!

  3. Gea de Boer Gea de Boer - 15 mei 2015

    natuurlijk rupsje nooitgenoeg!
    (o.a. tellen, volgorde bep., sorteren, begrippen)

  4. Lieve Kissembeek Lieve Kissembeek - 16 mei 2015

    We gaan op berenjacht is fijn om deplaatsbegrippen in de kijker te zetten De kleuters genieten

  5. Annemiek Voor in 't holt Annemiek Voor in 't holt - 18 mei 2015

    Vandaag met een kleuter met TOS in 1/1 begeleiding een lego-auto nagebouwd met een instructieboekje. Ook hierbij komen volop rekenbegrippen en rekenoplossingen aan de orde. Voorbeeld: (de klep van de auto sloot niet goed doordat er een te breed stukje met 6 stippen was gebruikt). "Hoe kunnen we zorgen dat de bestuurder naar voren kan kijken?"

  6. Aafke Bouwman Aafke Bouwman - 20 mei 2015

    Dank voor jullie reacties en boekentips. De denkstimulerende vragen van Blank hebben net als de taxonomie ook een groot effect op het denken van kinderen. nog een favoriet van mij is Tarari Tararera (Bussolatie), een boek met een onzintekst dat ruimte voor allerlei reken speculaties biedt.

  7. D. van der Velden D. van der Velden - 2 oktober 2016

    Ik had mijn reactie op fb gedeeld via Leestotaal&shop, maar hij kan hier ook: Misschien een hele simpele, maar mijn kinderen vonden hem altijd heel leuk: 'Kan ik er ook nog bij?' Over een verloren want en steeds meer dieren die er in gaan. En daarna er weer uit. Prima dus om 1 erbij/eraf te oefenen!

Plaats een reactie

Over de auteur

Bouwman Aafke portret kl 0987.jpg

Aafke Bouwman

Aafke is specialist op het gebied van de ontwikkeling en leren van het jonge kind en taalonderwijs in het basisonderwijs en auteur van diverse boeken over taal.

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan