Sluiten

Zoeken in de website

Hoe het Vakcollege de LesobservatieApp inzet om een lerende organisatie te worden

Hoe het Vakcollege de LesobservatieApp inzet om een lerende organisatie te worden

“ Ik ben nog geen ander observatie-instrument tegengekomen, waarmee je zoveel kunt differentiëren.”

Jenny Oldenhuis stond in augustus 2014 voor een enorme uitdaging. Ze was net directeur geworden van Scholengemeenschap Maarsbergen (nu Vakcollege Maarsbergen). Deze vmbo school was een zwakke school op alle niveaus. Maar daarnaast was de organisatie verwaarloosd en het vertrouwen en de ‘drive’  ver te zoeken. Oldenhuis wilde de resultaten weer naar voldoende brengen en was ervan overtuigd dat dat alleen mogelijk was als ze zou bouwen aan een lerende organisatie waarin professionalisering en ontwikkeling aandacht krijgen. Met een cultuur van transparantie, eigenaarschap en vertrouwen. In dit interview vertelt ze aan Ingrid Dirksen hoe de LesobservatieApp wordt ingezet om haar team een tool te geven om deze vernieuwingsslag te kunnen maken..

Ambities

Aan ambities ontbreekt het Jenny Oldenhuis niet. Ze vertelt gerust dat ze het beste Vakcollege van Nederland wil worden. Oldenhuis: “Dat is onze ambitie, omdat ik daar ook in geloof. We hebben de mooiste locatie van Nederland. Iedereen die hier voor het eerst komt zegt: ‘wauw, hoe bestaat het’.  We hebben prachtige ruimtes die bij een nieuwbouw meestal niet te realiseren zijn. En we hebben docenten met het hart op de juiste plek voor de leerlingen en voor het vak dat ze geven. Toch had ik het idee dat ze de tools misten om een vernieuwingsslag naar meer toekomstgericht onderwijs te maken. Ik vond dat een prachtige uitdaging.”

De naamsverandering van Scholengemeenschap naar Vakcollege is een heel zichtbaar voorbeeld van  de veranderingen op de school. “We wilden het leren voor het vak centraal stellen op deze school. Dat vraagt van docenten ook een andere rol. Ze zullen leerlingen actiever moeten betrekken bij het leerproces.”

Een app

Die verandering in het lesgeven wilde Oldenhuis goed begeleiden. “Ik wilde echt gaan investeren in de kwaliteit van de docent in de klas. Ik had me al verdiept in het model ‘de vijf rollen van de leraar’. Ik hoorde dat er een lesobservatieapp was ontwikkeld die uitgaat van deze vijf rollen en toen ben ik naar een bijeenkomst gegaan waar de app werd uitgelegd. Ik dacht: dit is wat ik zoek voor het veranderingsproces in mijn school!”

“De app meet zowel het gedrag van de docent als van de leerling. Dat spreekt mij heel erg aan. Het maakt de observant er heel bewust van dat er een relatie is tussen docentgedrag en leerlingengedrag. Dat heeft mij heel veel gebracht in mijn eigen leerproces, want ik dacht bijvoorbeeld dat het in je rol als gastheer heel belangrijk is dat je bij de deur staat en tegen de leerling zegt ‘Goh, wat leuk dat je er bent’. Maar als je vervolgens niet kijkt hoe de leerling reageert, dan maak je niet die interactie waarvoor die rol van gastheer zo belangrijk is.”

Gemak  

“Het mooie aan de app is dat je na de lesobservatie niets meer hoeft uit te werken. Je meet in real time en je kunt nadien meteen samen met de docent kijken hoe het gegaan is. En natuurlijk heb je ook soms twijfel of je iets wel of niet hebt gezien en dan kun je docenten nog de ruimte geven om dat in te vullen. Al pratende kun je nog aanpassen omdat het een digitaal model is.”

Duidelijkheid

“Ik vind het heel belangrijk dat je als leidinggevende duidelijk bent over wat je verwacht, en dan helpt het om aan de hand van een vaststaand kader en normeringen aanknopingspunten te hebben voor een gesprek. Dat spreekt mij aan in de ‘vijf rollen’. Je kunt best voldoende authenticiteit behouden, want dat bijt elkaar helemaal niet. Docenten kunnen nog steeds uniek zijn. Je kunt ook heel transparant worden als school, omdat de app zichtbaar maakt waar we goed in zijn en wat we nog moeten ontwikkelen.”

Differentiëren

“Wil je een goed professionaliseringstraject inzetten dan moeten docenten eigenaar worden van hun eigen ontwikkeling. De LesobservatieApp is dan een nuttig instrument. Docenten kunnen zelf  bekijken welk eigen gedrag er bijvoorbeeld hoort bij een bepaalde rol en ook zien welk leerlingengedrag erbij hoort. Dat maakt het voor hen heel concreet. We moedigen ook aan om te observeren bij een collega waar je een maatje mee bent of om iemand te vragen die heel kritisch is. Vervolgens kun je observaties ook in een team presenteren en laten zien waar we staan als school, in een leerjaar of als vakgroep. Dat was in het begin echt schrikken, ik heb meegemaakt dat een collega zei “Dit gaat over mij en nu weet het hele team dat”. Dat is een nieuwe openheid die is ontstaan. Bovendien zie ik dat de docenten meer verantwoordelijk worden voor hun eigen ontwikkeling. Ze kunnen en moeten daarvoor ook zelf keuzes gaan maken. Ik ben nog geen ander observatie-instrument tegengekomen, waarmee je zoveel kunt differentiëren.”

Persoonlijke ontwikkeling

De LesobservatieApp is niet het enige instrument dat het Vakcollege inzet. Want de app zorgt weliswaar voor duidelijkheid en een cultuurverandering in openheid en eigenaarschap van de persoonlijke ontwikkeling, maar uiteindelijk gaat het om het bewust werken aan verbeteringen. Oldenhuis: “We volgen de ontwikkelingen met behulp van een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP). Elke docent heeft een POP moeten schrijven en die POP is gericht op de eigen ontwikkeling van de docent in en voor de klas. We houden de vijf rollen daarbij als ons raamwerk aan.”

“De app zegt waar iedereen nu, maar ook aan het einde van het jaar staat. En je mag zelf de route naar groei bepalen. Als school bieden we trainingen aan. De trainingen kunnen je helpen te groeien. We zien nu dat docenten keuzes maken. Er zijn docenten die naar alle trainingen gaan die worden aangeboden, die willen het hele pakket want die vinden het super interessant. Dan zijn er daarnaast docenten die liever een boek lezen over een thema of liever met collega’s praten en die het nog te  bedreigend vinden als er iemand in de les komt kijken. Zij kiezen dan bijvoorbeeld voor een persoonlijk gesprek met de coach die even meekijkt naar hun eigen ontwikkeling. Hier werken we dan aan vertrouwen. Dus binnen dit professionaliseringstraject zijn diverse keuzemogelijkheden. Alleen één ding is voor alle docenten hetzelfde: ze moeten zich verantwoorden in hun POP. Elke keuze die ze kunnen verantwoorden is gewoon een goede keuze. Want dat zijn keuzes die zij hebben gemaakt en die passen bij hun ontwikkeling.”

Resultaten

Over resultaat maak Jenny Oldenhuis zich geen zorgen. Maar ze bekijkt dit wel op de wat langere termijn: “Het is een driejarig traject en het is belangrijk om aan te geven dat het niet allemaal in één jaar hoeft. We hebben als school gezegd dat we met elkaar de ontwikkeling in gaan. Er mogen verschillen zijn in de ontwikkelingssnelheid. We kijken wel waar we staan aan het einde van het schooljaar en we bespreken in functioneringsgesprekken de ontwikkeling van de docenten. Ook dat is maatwerk. We zetten de app bewust niet in als beoordelingsinstrument maar juist als instrument om het over de ontwikkeling te hebben. Dan kun je het hebben over de keuzes die iemand gemaakt heeft. Wat mij echt opvalt is dat niemand voor dit gesprek wegloopt, maar dat ze soms door de tijdsdruk andere prioriteiten hebben gesteld. Mensen moeten soms ook leren om hun eigen prioriteiten te stellen en ik denk dat dat ook de slag is naar een ‘lerende organisatie’, we nemen er de tijd voor, het is een mentaliteitsverandering.”

Tip

“Mijn tip voor andere scholen zou zijn om de LesobservatieApp vooral als instrument aan je docenten te geven. Hij is dus niet van de schoolleiding. Het geeft ze een middel om hun eigen professionele ontwikkeling te volgen en ze zien veel beter op welk niveau ze zitten. Het maakt de sterke kanten zichtbaarder en ook waar je je nog in kunt ontwikkelen. De app helpt in het bewustwordingstraject en ik zou het altijd koppelen aan een professionaliseringstraject. Laat het terugkomen in het geheel. Het is een investering die zich gewoon terugverdient. ”

Wilt u de app zelf uitproberen? Er is een gratis lightversie beschikbaar. Klik op onderstaande banner om er meer over te lezen.
Jenny Oldenhuis liet ons ook weten dat scholen haar altijd per e-mail mogen benaderen als ze wat meer willen weten over hoe het Vakcollege de app inzet. 

 

Reacties

  1. Ronald Schaefer Ronald Schaefer - 23 september 2015

    Mooi stuk dat aanknopingspunten biedt voor andere scholen.

  2. Hetty Compaan Hetty Compaan - 7 oktober 2015

    Professionalisering voor ieder individueel afgestemd, daardoor een beter inzicht in mogelijkheden en... jezelf.

Plaats een reactie

Over de auteur

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan