Sluiten

Zoeken in de website

Mijn boektip om voor te lezen in de klas

Mijn boektip om voor te lezen in de klas

Vandaag starten de Nationale Voorleesdagen.

Je zou eigenlijk denken dat gezien het belang van lezen in ons onderwijssysteem zulke dagen overbodig zouden moeten zijn. Maar helaas sturen weinig leerkrachten kinderen naar huis voor het weekend met de boodschap ”Lees lekker in je leukste, spannendste, interessantste boek, ik hoor er maandag wel meer over”. Laat staan dat we op maandag in de klas het gesprek hebben over wat we gelezen hebben in het weekend, wat hen boeide, wat jou boeide en hoe je een ander kunt bewegen om ook juist dít boek te gaan lezen? 

Toch? Ik grijp daarom graag de Nationale Voorleesdagen aan om u te inspireren met een voorleesboektip voor midden- én bovenbouw.

Foto Prentenboek: Klassen, J. (2012). Deze hoed is niet van mij. In Nederland uitgegeven bij Gottmer: Haarlem

Voor midden- én bovenbouw

Ik wil u overtuigen om ‘Deze hoed is niet van mij’ te gaan voorlezen.

  • Omdat het een fan-tas-tisch humoristisch prentenboek voor midden- en bovenbouw is.
  • Omdat de tekst zo niet-klopt bij de illustraties.
  • Omdat dit precies de reden is waarom het denken wordt uitgedaagd.
  • Omdat de hoofdpersonage met u als lezer een ‘bondje’ wil scheppen, maar u daar niet in trapt. Toch? 

Tijdens een zomervakantie ben ik in de enige zelfstandige boekhandel die het Friese Burgum nog rijk is, beetgepakt door de kracht en de humor van dit prentenboek.
Hoofdpersoon en ik-figuur: een kleine vis. Die kleine vis steelt een hoed. Van een hele grote vis, terwijl die ligt te slapen. Je ziet het voor je gebeuren, als lezer en als kijker. Niet best natuurlijk; lénen dat mag wel, maar stélen, dat doe je niet. En dan ook nog stiekem! De diefstal wordt ons als lezers vergoelijkt en er wordt een beroep gedaan op ons morele besef: hoe erg kan dit nu zijn? Die hoed is immers veel te klein voor die grote vis, lachwekkend gewoon. En bovendien: hij slaapt, hij merkt het niet eens. En als hij het merkt, dan weet hij toch niet wie het gedaan heeft? Waar zou je je druk over maken?

Ik zwem met de hoed naar een plek waar héél veel
héél grote waterplanten
héél dicht op elkaar groeien.
Het is er zo pikdonker.
Niemand zal me ooit vinden.

We bevinden ons nu in de kern van de tekst: als lezer heb je de verhaallijn te pakken terwijl je als kijker begrijpt dat de opvattingen van het stelende visje niet erg realistisch zijn. En dat is nu precies wat dit boek zo prachtig complex maakt: de letterlijke boodschap strookt niet met de visuele boodschap. Die tegenstrijdigheid wordt met zo veel humor gebracht door de tekstuele vormgeving en de illustraties, dat je als lezer betrokken dreigt te raken als partner in crime.

Omdat de tekst zo niet-klopt bij de illustraties

Het slachtoffer van de diefstal heeft met een opgetild ooglid namelijk precies in de gaten dat zijn hoed wordt gestolen. En bovendien heeft hij een bondgenoot: krab. En terwijl kleine vis ons vertelt dat maar één iemand heeft gezien wat hij gedaan heeft, maar dat die zei dat hij tegen niemand zou zeggen welke kant hij op gaat, wijst krab de grote vis de weg naar de plek waar héél veel, héél grote waterplanten héél dicht op elkaar groeien. Kleine vis wil ons nogmaals overhalen; hij weet wel dat hij niet mag stelen en dat de hoed niet van hem is, maar hij houdt hem toch. De hoed past hem immers precies? En gelukkig, hij is waar hij zijn moet: op de plek waar…. Maar niemand die dat weet. Toch?

Wat een tekst! Wat een illustraties! En waar je normaliter uitlegt dat de illustraties de tekst ondersteunen, voer je nu het gesprek over hoe de tekst je als lezer op een dwaalspoor brengt, omdat de illustraties een heel ander verhaal vertellen. Welk spreekwoord is hier het meest van toepassing: Boontje komt om zijn loontje? Gestolen goed gedijt niet? Of: al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel? En waar blijkt dit dan uit? Uit de tekst of uit de illustraties?

Dat zo’n ogenschijnlijk simpel prentenboek kan leiden tot zo’n taal beschouwend gesprek!

Heb ik u overtuigd?

En van welk boek wilt u mij overtuigen om die te lezen? Laat hieronder een reactie achter!

Reacties

  1. Gertine de Jong Gertine de Jong - 9 februari 2016

    Ik voel een voet maar dan wel in combinatie met een biebbezoek, een prachtig prentenboek waarbij in de verwerkingsvorm alle zintuigen betrokken worden

Plaats een reactie

Over de auteur

Mortel Karin van de  portret kl 5938.jpg

Karin van de Mortel

Karin is specialist op het gebied van taal- en leesonderwijs en auteur van diverse boeken over taal.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan