Sluiten

Zoeken in de website

Van sturend naar coachend: hoe jij een betere mentor wordt

Van sturend naar coachend: hoe jij een betere mentor wordt

“Die pubers doen gewoon niet wat ik zeg…”, verzucht een mentor tijdens de training ‘Covey's 7 habits voor je mentoraat’. Nog een paar mentoren knikken begrijpend, het is een herkenbaar probleem. We zijn aangekomen bij het onderdeel van de training waarin een aantal gespreksvaardigheden aan bod komen die voor een mentor belangrijk zijn. Een onderdeel waar we uitgebreid stil bij staan, want veel mentoren vinden effectieve gesprekken voeren met leerlingen een lastig onderdeel van hun rol en zien regelmatig op tegen gesprekken met ouders.

Tijdens het uitwisselen van ervaringen komen we er langzaam maar zeker achter dat we vaak tegen pubers praten, in plaats van met. En dat we vaak de oplossingen al voor ze bedacht hebben. Ook komen we er achter dat we in zo’n gesprek veel zelf aan het woord zijn; we beginnen het gesprek met ons verhaal, uiten onze zorg of dragen onze oplossing aan... Allemaal voordat we eerst eens goed geluisterd hebben naar wat de puber te zeggen heeft. Hij of zij haakt af in zo’n gesprek en zelf blijven we vaak ook met een onvoldaan gevoel achter.

Wel gepraat, maar iets bereikt? Eigenlijk best logisch dat pubers zich dan geen eigenaar voelen van die aangedragen oplossing: ze zeggen “ja” maar doen “nee”.

Waarom is dit eigenlijk zo lastig?

Gespreksvaardigheid gaat vooral over luistervaardigheid. Luisteren met de intentie de ander echt te begrijpen. We luisteren natuurlijk wel, maar veelal vooral om weer zelf te kunnen praten; in gedachten zijn we al bezig met het antwoord dat we gaan geven of we worden geprikkeld om ons eigen verhaal te vertellen “Ik heb hetzelfde meegemaakt. Weet je hoe dat bij mij ging … “

Goed luisteren is een belangrijke vaardigheid van een goede mentor, het is ook een kenmerkende vaardigheid van een goede coach. Als je een ander oprecht probeert te begrijpen, dan versterkt dat niet alleen de onderlinge band, maar bovenal haal je door het stellen van de juiste vragen (of door juist even je mond te houden) het onderliggende probleem naar boven. Het blijkt namelijk dat het echte onderwerp nooit is waar het in de eerste paar minuten over gaat.

Weten wat het probleem in de kern is helpt natuurlijk altijd, maar je moedigt de leerling met een vragende, niet oordelende houding vooral aan om zelf oplossingen te bedenken voor zijn of haar probleem. Een leerling die zelf oplossingen bedenkt, zal zich hier ook eigenaar van voelen. Door als mentor veel meer op een coachende manier het gesprek te voeren help je de leerling zelf oplossingen te bedenken en ondersteun je hem of haar om te groeien in pro-actief gedrag. Wat een verschil met een sturend gesprek!

Zie jezelf veel meer als coach

Door jezelf meer als coach te zien, dus als iemand die niet alles hoeft te weten en niet overal een oplossing voor hoeft te hebben, ga je ander gedrag vertonen en als vanzelf gesprekken op een andere manier voeren waardoor je in gesprekken andere resultaten haalt en echt aan het gedrag van tieners werkt.

Als je de manier waarop je naar dingen kijkt verandert, veranderen de dingen waar je naar kijkt.
- Wayne Dyer

Dit is wat Stephen Covey bedoelt met paradigma’s. Een paradigma is de bril waardoor je de wereld bekijkt. Die bril bepaalt hoe je dingen ziet en vervolgens dus ook wat je doet – of niet. Je paradigma’s zijn daarom in feite bepalend voor resultaten die je behaalt in het leven. Voordat we in de training aan gesprekstechnieken toekomen hebben we dan ook eerst onze paradigma’s te verkennen en eventueel bij te stellen.

Paradigma’s bepalen je gedrag

Hoe sterk paradigma’s je handelen bepalen, blijkt wel uit onderstaande voorbeelden van slimme mensen en succesvolle firma’s uit het verleden die op basis van hun paradigma’s tot uitspraken  kwamen die (uiteraard met de kennis van nu) nogal hilarisch overkomen.  

“Vliegtuigen zijn leuk speelgoed, maar hebben geen enkele militaire waarde”
- Maarschalk Ferdinand Foch, Frans militair strateeg en later bevelhebber van het Franse Leger in WO1, 1911

“Televisie zal na de eerste zes maanden haar marktaandeel al snel verliezen. Mensen zullen er al snel genoeg van krijgen elke avond naar een multiplex kastje te gaan zitten staren.”
- Darryl F. Zanuck, directeur 20th Century-Fox, 1946

“Ze klinken niet bijzonder. Gitaargroepen zijn niet meer van deze tijd.”
- Decca Records bij hun afwijzing van The Beatles, 1962

“Er is geen enkele reden waarom iemand thuis een computer zou moeten hebben”.
- Kenneth Olsen, voorzitter en stichter digital equipement corporation, 1977

Wanneer wij als volwassenen het paradigma aannemen dat wij alles beter weten dan tieners (onze ervaring, onze leeftijd en onze diploma’s zijn daar debet aan) en zo leerlingen oplossingen opleggen, ontnemen wij leerlingen de kans om pro-actief te worden. Doen we ze daar een plezier mee? Nee natuurlijk. Pubers zijn uitstekend in staat hun eigen problemen te onderkennen en vervolgens op te lossen (effectief paradigma!). Onze rol als mentor is om vanuit een coachende rol daarin slechts te faciliteren door goede vragen te stellen en echt te luisteren.

Met de 7 gewoonten je coachende rol ontwikkelen

De 7 gewoonten van Stephen Covey bieden goede handvatten voor mentoren die hun coachende rol en de zelfredzaamheid van leerlingen willen versterken. Het gedachtengoed van Covey laat zien hoe krachtig voorbeeldgedrag en een gemeenschappelijke taal de persoonlijke groei van de ander in gang kan zetten. In de 'training Covey's 7 habits voor je mentoraat en lob' staat de effectiviteit van jouw eigen paradigma’s en gespreksvaardigheden centraal. Misschien is deze training ook interessant voor jou. 

Wil je kleine veranderingen, werk dan aan je gedrag. Wil je een grote doorbraak? Werk dan aan je paradigma’s. 
- Stephen Covey

Wil je meer weten over deze training? Je kunt me gerust met een specifieke vraag mailen.

Reacties

  1. marjan duijkers marjan duijkers - 10 december 2018

    Hoi Sander,

    wij zijn een groep enthousiaste brugklasmentoren die dit jaar aan de slag gaan met coachende mentor gesprekken.
    Is er voor 2019 ook al een moment beschikbaar om een training aan te vragen?

    Ik hoor graag van jullie.

    Marjan Duijkers
    Elde College

Plaats een reactie

Over de auteur

Sander van Veldhuizen_web.png

Sander van Veldhuizen

Sander traint en adviseert scholen op o.a. de thema’s toetsing, docentvaardigheden, mentorvaardigheden en de 7 gewoonten van Covey.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan