Sluiten

Zoeken in de website

Wat verlangt de nieuwe Wet Veiligheid op school van scholen?

Wat verlangt de nieuwe Wet Veiligheid op school van scholen?

We hebben sinds augustus 2015 te maken met een nieuwe wet in het onderwijs: de Wet Veiligheid op school. Wéér iets erbij? Ja, inderdaad: weer iets erbij. We hadden binnen dit thema namelijk al de wet 'Bevordering actief burgerschap en sociale integratie' (sinds 2006). Omdat de inspectie vanaf augustus 2016 handhavend mag optreden, is het goed om nog eens langs te lopen wat deze wetgeving nu precies van scholen verlangt.

De bestaande en de nieuwe wet dienen min of meer hetzelfde doel: een veilige(r) samenleving en (jonge) mensen al vroeg, dus ook op school, leren hoe zij daar een bijdrage aan kunnen leveren. En ook: moeten leveren. Want zoals Micha de Winter het al zei: ‘democratie gaat niet vanzelf’. Die hebben we met elkaar te onderhouden en dat vraagt grote inzet. Op elke plek en van jongs af aan het liefst, want jong geleerd…

Waarom een nieuwe wet?

Aanleiding van de nieuwe wet waren twee gevallen van zelfmoord bij tieners enkele jaren geleden, in het voortgezet onderwijs, naar aanleiding van pesten. Dit veroorzaakte een schok van ontzetting in de hele maatschappij. De politiek reageerde hierop met een verplicht pestprogramma in iedere school. De sectorraden PO en VO gaven toen aan dat het om veel meer gaat dan pesten alleen en zij hebben gepleit voor een integrale aanpak. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in de wet Veiligheid op School, die een brede aanpak voorstaat.

De huidige, vaak als zeer onveilig ervaren, wereld schreeuwt om mensen die zich betrokken voelen op dit thema. Ook in Nederland laten recente ontwikkelingen ons van nabij ervaren hoe het democratisch gedachtegoed onder druk komt te staan. We zullen allemaal hard aan het werk moeten (blijven) om dit gedachtegoed veilig – om maar eens een woord te gebruiken - te stellen.

Wat er MOET:

Om heel precies te zijn: sinds 1 augustus 2015 zijn scholen in het primair- en voortgezet onderwijs – als gevolg van een aanpassing van de onderwijswetten – verplicht zorg te dragen voor een veilige school. Door de wetswijziging moeten scholen een paar dingen:

  • Een actief veiligheidsbeleid voeren;
  • Het effect van dat veiligheidsbeleid periodiek monitoren;
  • Twee taken bij tenminste één persoon beleggen: 
    • het coördineren van anti-pestbeleid;
    • het fungeren als vast aanspreekpunt in het kader van pesten.

Maar ook veel vrije ruimte:

Verder biedt de wet juist veel ruimte voor maatwerk en (school)eigen accenten om binnen het thema Sociale Veiligheid juist datgene te doen en te ontwikkelen waar de school (gezien de ligging en populatie) behoefte aan heeft.

Veiligheidsbeleid

Het gaat om een inspanningsverplichting, geen resultaatverplichting. Dat betekent voor scholen dat aantoonbaar moet zijn dat ze ermee bezig zijn, erover aan het nadenken zijn, de eerste stappen aan het zetten zijn om handen en voeten te geven aan deze wet en eerder genoemde verplichtingen. De verplichting bestaat uit het ontwikkelen van een set samenhangende maatregelen, gericht op preventie en het afhandelen van incidenten. In het kader van pesten wordt scholen geadviseerd een anti-pestmethode te kiezen in de geest van de sociaal pedagogische visie. De onderwijsinspectie zal toezien op naleving van de wettelijke verplichtingen. 

Mooie kansen, want ‘safety first’:

Alle leraren vinden veiligheid in de school en in de klas belangrijk. Daar waar het klimaat, de sfeer, onveilig is, kunnen kinderen zich niet ontwikkelen. Volwassenen trouwens ook niet. Zij zullen zich niet laten zien, hun sterke noch hun zwakke kanten tonen, dus geen durfhouding ontwikkelen, niet op onderzoek uitgaan of ook maar iets leren, laat staan dat ze tot synergie zouden komen (binnen een veilige sfeer elkaars verschillen kunnen waarderen -dat gaat nog een stap verder dan accepteren- én inzetten om met elkaar tot een beter resultaat te komen dan dat we individueel zouden bereiken). “Safety First”, zeggen we dan ook niet voor niets. Het is dus onze verantwoordelijkheid om dit – liefst samen met de ouders – op te pakken en vorm te geven. Een mooie kans en een grote uitdaging.

Hoe? Gratis advies van ‘ambassadeurs Sociale veiligheid’

Dus oké, deze wet verplicht ons tot één en ander. Maar ook: het is een prachtkans om eens nader te gaan kijken. Met elkaar, liefst met het hele team. Wat doen we al, wat moeten we nog en vooral: wat zouden we willen als het gaat om een veilige school voor onze leerlingen? 

Sowieso: een ‘veilige school’, welk plaatje hebben we daarbij? En hebben we wel allemaal hetzelfde plaatje (visie)? Een duidelijk gemeenschappelijk einddoel voor ogen hebben is een voorwaarde bij het kunnen bereiken van een doel. Dus helderheid gevraagd: wat zien we de volwassenen doen in een veilige school? En wat doen de leerlingen? Hoe krijgen we iedereen in de school en zelfs eromheen (ouderbetrokkenheid) zover, dat ze nadenken over wat hij of zij kan doen om bij te dragen aan een veilige school?

Scholen doen vaak al veel meer aan sociale veiligheid dan ze zelf in de gaten hebben. In die zin is er niet veel nieuws onder de zon. Maar hoe krijg je het overzicht binnen dit brede thema, hoe weten we dat we niets vergeten en doen we het wel goed? Scholen kunnen een beroep doen op ambassadeurs Sociale veiligheid. Zij komen graag en gratis bij u op school of in het bestuur langs, om u te informeren en de weg te wijzen. Met u samen te inventariseren en op een rij te krijgen waar accenten zouden kunnen liggen en wat en wie daarbij zou kunnen helpen. De investering: een uurtje van uw tijd. Het resultaat: op weg naar een (nog) veiliger school!

Meer informatie over de nieuwe wetgeving is te lezen op www.schoolenveiligheid.nl 

Reacties

  1. Ymke Lemmens Ymke Lemmens - 14 september 2016

    Wat een prettig, goed leesbaar stuk over het onderwerp School en Veiligheid. Ik ben vorige week door mijn schoolleiding aangesteld om dit onderwerp eens goed op poten te zetten bij ons op school (Gymnasium Bernrode, Heeswijk). Ik zou wel geïnteresseerd zijn in een overleg met één van de ambassadeurs. Kan ik dat via deze weg aanvragen?

  2. CPS CPS - 26 september 2016

    Dank voor je enthousiaste reactie Ymke. je kunt zo'n overleg aanvragen via de website van Stichting School en Veiligheid: www.schoolenveiligheid.nl/po-vo/visie/uw-ambassadeurs-sociale-veiligheid/

  3. Ashwin Ashwin - 5 december 2016

    Dus er moeten eerst zelfmoorden gepleegd worden, dan gebeurt er wat ondanks als ouders dat vaak genoeg aangeven en afgeserveerd naar huis worden gestuurd. Het is voor de scholen juist goed dat zij deze wet moeten inslikken!

Plaats een reactie

Over de auteur

Anne Arink.jpg

Anne Arink

Anne is adviseur bij CPS en geeft trainingen in de 7 gewoonten en begeleidt scholen die met de 7 gewoonten willen werken. Daarnaast is ze ambassadeur sociale veiligheid.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan