Sluiten

Zoeken in de website

De vier grote voordelen van digitaal observeren

De vier grote voordelen van digitaal observeren

Onderzoek laat zien dat het geven van mondelinge feedback op basis van een lesobservatie een positieve invloed heeft op de ontwikkeling van de leraar. In de praktijk blijkt dat het niet altijd even makkelijk is om op frequente basis lessen te observeren. Inmiddels zijn er diverse digitale observatie-instrumenten op de markt gebracht die daarbij kunnen helpen. Wat zijn nou de belangrijkste voordelen van digitaal observeren?

Uit de gesprekken met schoolleiders en teamleiders die ik over dit onderwerp heb gesproken, komen de volgende voordelen naar voren:

  1. Het scheelt tijd, gedoe en papieren rompslomp
  2. Je brengt in één keer leraar- en leerlingengedrag in kaart
  3. Je kunt snel en heel gericht feedback geven
  4. Je kunt schoolbreed leraren en teams vergelijken en overzichten delen

In dit blog ga ik dieper op deze voordelen. En omdat met digitale observatie-instrumenten persoonsgevoelige informatie wordt opgeslagen, zal ik bovendien ingaan op het privacy vraagstuk.

#1 Het scheelt tijd, gedoe en papieren rompslomp

Normaliter zal degene die de observatie uitvoert, zich laten leiden door een vragenlijst. Nog altijd gaat het dikwijls om een papieren document, een kijkwijzer, waarvan de bevindingen later nog moeten verwerkt in een verslag. Het werkt natuurlijk prettiger als je direct met een tablet of laptop een digitaal formulier of een kijkwijzer kunt invullen en daar ook aantekeningen bij kwijt kunt. Dat scheelt tijd, gedoe en rompslop. En het is overzichtelijker.

#2 Je brengt in één keer leraar- en leerlingengedrag in kaart

Om een volledig beeld te krijgen van de effectiviteit van een leraar kijken teamleiders en schoolleiders naar zowel het gedrag van de leraar als dat van zijn of haar leerlingen. Dit gebeurt doorgaans niet in één lesbezoek en er zijn vaak verschillende vragenlijsten voor nodig. Een digitale lesobservatietool, zoals de LesobservatieApp, biedt de mogelijkheid om de effectiviteit in een enkele observatie in kaart te brengen. Marius Verweij, Teamleider van De Meerwaarde in Barneveld: “Toen ik nog met een papieren vragenlijst werkte, keek ik de ene keer naar leraargedrag en de andere keer naar leerlingengedrag. Nu kijk ik naar beide, omdat de vragen naast elkaar staan.”

#3 Je kunt snel en heel gericht feedback geven

Hoewel sommige scholen nog zullen werken met papieren formulieren, vermoed ik dat het merendeel inmiddels wel werkt met een digitaal formulier. De grootste meerwaarde van digitaal observeren, zit echter niet zozeer in het digitaal opslaan van de bevindingen, maar in het feit dat alle gegevens in een enkel systeem kunnen worden verzameld, verwerkt en ontsloten.

Een van de valkuilen bij lesobservaties en feedbackgesprekken is dat er vaak veel tijd tussen de lesobservatie en het feedbackgesprek zit. Met een digitale tool gaat er geen tijd verloren aan de verwerking en kunnen leraren snel hun feedback krijgen. Jenny Oldenhuis, Directeur bij Vakcollege Maarsbergen, zegt hierover: “Het mooie is dat je na de lesobservatie niets meer hoeft uit te werken. Je meet real time en kunt nadien meteen samen met de leraar kijken hoe het gegaan is.”

Een digitale tool voor lesobservaties koppelt voor jou direct de verzamelde data, voert waardevolle analyses uit en toont de uitkomsten in een overzichtelijk dashboard. Dit maakt het voor een leidinggevende bijvoorbeeld mogelijk om de laatste observatie af te zetten tegen de vorige, zodat je samen met de leraar kan kijken in hoeverre hij of zij is gegroeid en duidelijk wordt waar verbeterpunten liggen. Dit is niet alleen leuk, het zorgt er bovendien voor dat je heel gericht een feedbackgesprek kan voeren.

 

4# Je kunt schoolbreed leraren en teams vergelijken en overzichten delen

Omdat alle gegevens in één systeem zijn opgeslagen, is het voor de schoolleiding eenvoudiger om observaties van leraren of teams onderling met elkaar te vergelijken en daarmee op alle niveaus de kwaliteitsontwikkeling binnen een school te volgen. Schoolleider Stef Macke van het Thabor College, locatie d’Ampte ziet hiervan de meerwaarde: “Als school wil je heel graag weten waar je nu op moet sturen. Met papieren observaties is het heel lastig verbindingen te maken. Nu de data digitaal zijn hebben we veel beter zicht op de ontwikkeling van het team, de vakgroep als geheel en de lesgever als individu.”

Met een digitale lesobservatietool is het daarnaast eenvoudig om de analyses binnen de school bijvoorbeeld als pdf uit te wisselen met de geobserveerde docent, met de schoolleiding en andere teams. Dat communiceert niet alleen handig en snel, het oogt ook een stuk professioneler.

We zien ook steeds vaker dat leraren elkaar vragen om eens in de les mee te kijken en gericht feedback te geven. In de LesobservatieApp zit een optie om een observatie alleen voor eigen gebruik op te slaan. Daardoor is het ook een tool die door leraren zelf gebruikt kan worden en waarmee collegiale consultatie kan worden bevorderd.

Mooi, maar hoe zit het met de privacy?

Hoewel digitale lesobservatietools in mijn optiek de toekomst zijn, is er ook een punt van aandacht: de privacy. Want het gaat per slot van rekening om persoonsgevoelige informatie. Waar wordt alles precies opgeslagen, wie kan er bij, hoe is de applicatie beveiligd en hoe worden gegevens beschermd? Het zijn vragen waar je binnen de school goed over moet nadenken. Het vraagt niet alleen om zorgvuldigheid en nauwkeurigheid (die is er met losse papieren natuurlijk ook), maar vooral ook om heldere communicatie: het is zaak dat iedereen erop kan vertrouwen dat de school goed met hun gegevens omgaat.

Uiteindelijk is het doel om veilig met en van elkaar te leren. Bij de ontwikkeling van de LesobservatieApp hebben we daar bij CPS dan ook extra aandacht aan besteed. Zo kunnen scholen zelf bepalen wie toegang krijgt tot welke gegevens, kunnen observaties op 'alleen voor eigen gebruik' worden gezet en worden de data opgeslagen in een van de meest geavanceerde en beveiligde databases ter wereld. Bij het inregelen van de licentie en de bijbehorende managementtool wordt dit goed met de school afgestemd.

Kortom, als goed rekening gehouden wordt met de privacy, bieden digitale lesobservatietools belangrijke voordelen.

Maar hoe kijkt u daar tegenaan? In hoeverre zou u willen dat uw school van een dergelijke tool gebruik gaat maken? Laat het weten via uw reactie.

Benieuwd hoe het in de praktijk werkt?

Ben Stolker, teamcoach bij het Tabor College Hoorn, locatie d'Ampte, is een gebruiker van het eerste uur en was actief betrokken bij het optimaliseren van het gebruik van de LesobservatieApp in de praktijk. In dit blog legt Ben uit hoe hij een les observeert met de app.

Reacties

  1. Henk van Sorge Henk van Sorge - 13 september 2016

    Bedankt! Dit kan helpen bij de verdere versterking van de kwaliteit van intervisie / lesbezoek. N.a.v. de inhoud enkele vragen: 1. Kunnen de vragen door de school zelf worden vastgesteld en ingevoerd? 2.a. Of zijn er standaardlijsten in? 2.b. Indien dit laatste het geval is - op welke wijze is deze vraagstelling dan gevalideerd? Alvast bedankt voor de reactie.

  2. Simone Kessels Simone Kessels - 23 september 2016

    Beste Henk van Sorge,

    In de app zijn per rol indicatoren opgenomen. Daarnaast kunnen er indicatoren toegevoegd worden, passend bij de uitgangspunten van de school. Hartelijke groet, Simone Kessels

  3. Merel Schoon Merel Schoon - 8 maart 2017

    Mijn stagebeleidster werkt sinds een jaar met deze app. Ik vind het een super manier van feedback ontvangen! Zeker omdat je zo gericht kunt invullen en het mooi gekoppeld is aan de vijf rollen van de leraar. Daarnaast is er ook minder overlegtijd nodig doordat zowel begeleider als geobserveerde de app kan bekijken. Ik zal de app zeker aanraden bij een eventuele vervolgschool!

Plaats een reactie

Over de auteur

Kessels Simone portret kl 9668.jpg

Simone Kessels

Simone is trainer en adviseur.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan