Sluiten

Zoeken in de website

Drie nieuwe inzichten over differentiatie die we meenamen uit de VS

Drie nieuwe inzichten over differentiatie die we meenamen uit de VS

Er zijn twee plekken waar je moet zijn om de allernieuwste kennis over didactiek op te doen: de Conference on Teaching Excellence van ASCD in New Orleans en het Summer Institute on Academic Diversity aan de Universiteit van Virginia. Wij kregen de geweldige kans om deze conferenties te bezoeken. Dagenlang zijn we ondergedompeld in lezingen en workshops, vooral op het gebied van differentiatie. We hebben geluisterd naar gerenommeerde onderzoekers en zijn geïnspireerd door de vele gesprekken. In dit blog vertellen we je graag over de drie belangrijkste inzichten die we hebben meegenomen naar Nederland.

Inzicht 1: Inspelen op leervoorkeuren mag, maar pin leerlingen er niet op vast

Lesgeven op basis van leervoorkeuren is omstreden. Wetenschappelijk is namelijk niet aangetoond dat leerlingen één vaste leervoorkeur hebben. Maar is dat een reden om leervoorkeuren te negeren? Nee, zeggen onderzoekers uit de VS. Inspelen op leervoorkeuren is wel degelijk zinvol. Leraren zíén ook dat leerlingen verschillende leervoorkeuren hebben. Maar deze worden bepaald door de situatie en staan dus niet vast. Volgens de experts uit de VS is het daarom het beste om je leerlingen zelf de keus te geven uit verschillende soorten opdrachten, en niet te zeggen “ga jij maar deze doe-opdracht maken”.

Inzicht 2: Er zijn veel mooie werkvormen waarmee je leerlingen laat kiezen

Als leerlingen in de les ‘iets te kiezen hebben’, kun je niet alleen inspelen op hun leervoorkeuren, maar ook op hun niveaus en interesses. Kiezen motiveert bovendien: leerlingen worden aangesproken op hun autonomie en dat is, naast relatie en competentie, een van de pijlers van motivatie,  (Deci & Ryan).
Je kunt leerlingen op allerlei manieren een keuze voorleggen. Mooi zijn bijvoorbeeld de leervoorkeuren van Sternberg. Hij geeft drie invalshoeken die je kunt gebruiken bij het maken van opdrachten: een analytische, praktische en creatieve invalshoek. Om je te inspireren hebben we hieronder een keuzeopdracht voor wiskunde uitgewerkt.

Drie invalshoeken voor een keuzeopdracht (wiskunde)

  • De analytische invalshoek
    Benoem verschillen tussen de vormen van vergelijkingen en lijnen. Maak een tabel, grafiek of een andere weergave om je ideeën duidelijk te maken.
      
  • De praktische invalshoek
    Bepaal hoe en wanneer elke vorm van de vergelijking van een lijn gebruikt moet worden en gebruik daarbij situaties uit het dagelijks leven.

  • De creatieve invalshoek
    Speel met een aantal klasgenoten een rollenspel met daarin voor- en tegenstanders van elke vorm van een vergelijking van een lijn. De rest van de klas is de jury en de leraar is de rechter.

(Bron: Doubet & Hockett, 2015).

Drie relatief onbekende werkvormen

Er zijn ook allerlei werkvormen die je in kunt zetten om leerlingen te laten kiezen. We beschrijven drie relatief onbekend werkvormen:

  • De werkvorm RAFT
    RAFT staat voor role, audience, format en topic. Een werkvorm die goed in te zetten is als leerlingen een brief leren schrijven of een spreeksituatie oefenen. In deze werkvorm kiezen leerlingen zelf een role, audience, format en topic. Bij elk onderdeel geef je bijvoorbeeld drie opties. Je kunt ter inspiratie enkele voorbeeld(templates) van RAFT downloaden. 

  • De werkvorm Keuzebord
    Een keuzebord bestaat uit een aantal kolommen, waarin opdrachten staan. Leerlingen kiezen uit elke kolom minimaal één opdracht. Je kunt leerlingen sturen door bijvoorbeeld te werken met een analytische, een praktische en een creatieve kolom en eisen te stellen aan de hoeveelheid opdrachten. Maar dat hoeft niet, je kunt leerlingen daarin ook vrijlaten.

  • De werkvorm Keuzemenu
    Het keuzemenu is eigenlijk ook een keuzebord, maar heeft een andere vorm. Uit het keuzemenu kiezen leerlingen een voorbereidende opdracht (het voorgerecht), de hoofdopdracht (het hoofdgerecht) en een afsluitende opdracht (het nagerecht). Je kunt ter inspiratie enkele templates van keuzeborden en keuzemenu’s downloaden.

Inzicht 3: Teaching up leidt tot hogere resultaten

De bekende Amerikaanse onderzoekster (en auteur van vele boeken over differentiatie) Carol Ann Tomlinson sprak op het Summer Institute on Academic Diversity over teaching up. Dit houdt in dat je hoge leerdoelen voor leerlingen formuleert, zodat je hen zo veel mogelijk uitdaagt. Om deze hoge doelen te kunnen halen, geef je élke leerling ondersteuning in de zone van de naaste ontwikkeling. Teaching up werkt zo als een scaffold (steiger) die ook zwakkere leerlingen ondersteunt. De combinatie van hoge doelen én ondersteuning op maat leidt tot hogere resultaten van alle leerlingen. Meer over teaching up kun je lezen op de website van ASCD.

Alle inzichten en ideëen nemen we mee

Wat waren het intensieve dagen, maar wat hebben we veel geleerd op deze twee conferenties. Allemaal dingen die we natuurlijk weer mee zullen nemen in al onze trainingen over differentiatie en het boek.

Wil je meer lezen over differentiëren? 
in dit gratis e-book vindt je de 16 meest gestelde vragen én het antwoord natuurlijk.

>> Download het e-book

Plaats een reactie

Over de auteurs

meike.png

Meike Berben

Meike is adviseur bij CPS en expert op het gebied van didactiek, differentiëren, formatief toetsen en ict in de les en auteur van het boek Differentiëren is te leren.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan