Sluiten

Zoeken in de website

Coachen via een app, handig of niet?

Coachen via een app, handig of niet?

Thona Klaassen is ib’er binnen schoolvereniging CNS Putten. Wij vroegen haar om de LesobservatieApp uit te proberen in het basisonderwijs en dat leverde een artikel op in Beter Begeleiden. Een deel van het artikel leest u in dit blog en u kunt het gehele artikel downloaden.

Foto: Beter Begeleiden, november 2016

CNS Putten is een vereniging met 9 scholen en 145 personeelsleden. De deskundigheidsbevordering is bij ons een belangrijk aandachtspunt. Theoretische kennis opdoen, losgekoppeld van de dagelijkse praktijk, voelde als een verkeerde optie. Je volgt een cursus, maar eenmaal in de praktijk van alledag blijkt deze niet goed toe te passen, omdat je ook te maken hebt met een bepaalde schoolontwikkeling.

Theoretische kennis opdoen, losgekoppeld van de dagelijkse praktijk, voelde als een verkeerde optie.

Pedagogische Proefpraktijk Putten

We hebben daarom gezocht naar een manier om nieuwe kennis te verzamelen, deze kennis en ervaringen te onderzoeken en te delen met collega's van de eigen school, maar ook van de andere scholen. Deze opgedane kennis kan direct worden toegepast in de praktijk, in je eigen klas en school. Deze zoektocht heeft een aantal jaren geleden geresulteerd in de Pedagogische Proefpraktijk Putten (PPP), waarbij ons doel was: iedereen binnen de organisatie kijkt met een positief kritische houding naar en kan reflecteren op het eigen onderwijskundig handelen. Dit vanuit de gedachte: de leerkracht doet ertoe, we leren van en met elkaar en iedereen groeit op zijn eigen niveau, op zijn of haar eigen plaats. 

Recht op goede coaching

Een van de uitgangspunten van CNS Putten is dat startende leerkrachten recht hebben op een goede coaching in de eerste jaren. Dit is vastgelegd in de nieuwe cao. Als voorbereiding op het coachen van nieuwe leerkrachten heb ik vorig jaar de cursus ‘Coachen op de vijf rollen van de leraar’ gevolgd.

Deze aanpak was voorheen vooral gericht op het voortgezet onderwijs, maar CPS vroeg me deze uit te proberen in het basisonderwijs. De eerste ervaringen waren positief en het werken met de vijf rollen sprak mij aan, omdat het duidelijke lijnen geeft die samenvallen met de werkwijze binnen CNS Putten. Reden voor de vereniging om de methodiek van de vijf rollen van de leraar (zie kader) en de LesobservatieApp die daarbij hoort, te gaan gebruiken op onze scholen.

De vijf rollen van de leraar maken concreet wat effectief leraargedrag is. Ze beschrijven het basisgedrag dat iedere leraar zou moeten beheersen en vormen zo een solide basis van waaruit leraren hun vaardigheden verder ontwikkelen en persoonlijk inkleuren. Lees meer               

  
Dat proces hebben we in een aantal stappen doorlopen. In het artikel in Beter Begeleiden is dat uitgebreid beschreven. In korte lijnen komt het er op neer dat we zijn gestart met een gezamenlijke bijeenkomst waarin startende leerkrachten informatie kregen over de vijf rollen en hoe de vereniging de coaching wil gaan opzetten, de doelen die we wilden bereiken en welke relatie dat heeft met het personeelsbeleidsplan.

Lesbezoeken met de LesobservatieApp

Vervolgens zijn we lessen gaan bezoeken met de LesobservatieApp. De LesobservatieApp kan op de laptop of tablet gebruikt worden. In het observatieformulier zie je per rol een aantal gerichte vragen die overeenkomen met de competenties voor de leerkracht. Ze staan in twee kolommen; de linker is gericht op leerkrachtgedrag, de rechter op de reacties van de kinderen. Het sterke hiervan is dat je de interactie kunt zien en notities kunt maken.

Het resultaat van de observatie wordt weergegeven in een grafiek, waarbij je per rol kunt zien hoe de leerkracht scoort. In een later stadium kunnen we nog gebruik maken van andere formulieren, bijvoorbeeld voor de inspectie, maar op dit moment zijn we nog niet zover. 

Aandachtspunten voor de observatie

Met de leerkracht spreek je af op welk moment het zinvol is om een les bij te wonen. In de praktijk zullen dat ook verschillende soorten lessen zijn. Een rekenles zal anders verlopen dan een handvaardigheidles. Daar heb je ook verschillende leerkrachtvaardigheden voor nodig. Het is belangrijk om de eerste keer een hele les te zien, omdat de vijf rollen van de leraar dan allemaal aan bod komen.

Verderop in het traject zou je ervoor kunnen kiezen om een specifieke rol of onderdeel te nemen, maar bij een eindmeting moet je ook de hele les zien. Komend jaar zal moeten gaan blijken of het voor ons op deze manier werkt of dat we andere afspraken met elkaar gaan maken.

Het is belangrijk dat voor de leerkracht duidelijk is wat de verantwoordelijkheid van de coach is. De gesprekken zijn heel duidelijk gericht op persoonlijke ontwikkeling en alles wat daarmee samenhangt. Voor vragen op andere vlakken verwijs je als coach naar de ib’er, een maatje, of de directeur. Wat tussen mij en de leerkracht besproken wordt, blijft tussen ons. Wel kan ik het advies geven om met de directeur het gesprek aan te gaan of dit gesprek samen met de leerkracht en de directeur te voeren.

Ervaringen tot nu toe

De afgelopen maanden stonden in het teken van uitproberen. Wat wij als positief hebben ervaren is dat:

  • Leraren enthousiast  zijn over de vijf rollen en over het gebruik van de app
  • Juist de meer ervaren leerkrachten het leuk vonden om mee te draaien met deze werkwijze
  • Het gesprekken over persoonlijke ontwikkeling op gang brengt
  • De app goed aansluit op de competenties en de kijkwijzer die onze vereniging al gebruikt
  • De beoordeling met de app objectiever is
  • Er direct opmerkingen en/of vragen geplaatst kunnen worden
  • Een grafiek meteen laat zien waar de leerkracht staat in de vijf rollen
  • Leerkrachten met hun eigen inlogcode direct kunnen zien hoe hun les verlopen is

Wat vraagt nog extra aandacht:

  • De aanloop vraagt de nodige planning en organisatie
  • In het begin is het invullen van de vragenlijst nog even wennen 
  • Voldoende capaciteit/verwerkingssnelheid van computers en schoolnetwerk 
  • Het bezoeken van lessen vraagt veel tijd

Niet iedere leerkracht heeft dezelfde coaching nodig, dus zijn we binnen de vereniging nu met elkaar in gesprek over hoe we voor iedere startende leerkracht een traject op maat kunnen realiseren.

Dit blog is een bewerking van het artikel van Thona Klaassen in het tijdschrift Beter Begeleiden (LBBO), november 2016. Het volledige artikel kunt u ook downloaden.

Plaats een reactie

Over de auteur

Kessels Simone portret kl 9668.jpg

Simone Kessels

Simone is trainer en adviseur.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan