Zoeken in de website

Open/sluit dit paneel

CPS Blogs

 Lees ook onze andere  blogs

Ga er maar aan staan: opvoeden en onderwijzen in 2017

Ga er maar aan staan: opvoeden en onderwijzen in 2017

10 januari 2017 - door Suzan Koning - 0 reacties

Weer een nieuw jaar in een snel veranderende wereld. Er worden ons gigantische veranderingen en vernieuwingen voorgespiegeld. Om onze weg te vinden in de snel veranderende, complexe samenleving hebben we elkaar nodig. Van alle wijsheden en opinies die daarbij op ons afkomen, zou je best onrustig kunnen worden maar ik laat me er ook graag door inspireren.

Diploma verliest relevantie

Zo herlas ik afgelopen periode 'Nederland Kantelt', het boek van hoogleraar Jan Rotmans waarover ik al eerder schreef. Hij geeft een interessant doorkijkje naar een megashift die in zijn visie is ingezet en minstens zo ingrijpend is als de industriële revolutie ooit was. “We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van tijdperk”, aldus Rotmans.
Ook verdiepte ik me in 'Nooit Af', waarin Martijn Aslander en Erwin Witteveen vier megatrends beschrijven die onze wereld drastisch veranderen: big data, 3D-printing, overvloed en 'singularity'. Voor wie dat laatste begrip niet veel zegt: we hebben het dan over het moment waarop systemen intelligenter worden dan mensen. In 'Nooit Af' gaan beide auteurs onder meer in op de onderwijsrevolutie, die in hun ogen onvermijdelijk is. Ze vergelijken het beroep van leraar met het beroep van postbode. We weten allemaal dat het beroep van postbode door de digitalisering flink veranderd is. Aslander en Witteveen leggen uit dat het beroep van leraar ook verandert. Zij stellen dat mensen naarmate de wereld sneller verandert steeds meer kennis ná het diploma zullen moeten vergaren. We hebben minder onderwijs in scholen nodig, het diploma wordt relatief gezien minder relevant.

Vastgeroest onderwijssysteem

De manier waarop een leraar in zijn vak waarde toevoegt, verandert drastisch. Je kunt als leraar niet negeren dat er nieuwe, efficiënte methodes zijn gekomen om kinderen kennis bij te brengen. Het vraagt moed dat in te zien. Aslander en Witteveen maken overigens duidelijk dat het gebrek aan echte innovatie in het onderwijs niet te wijten is aan de leraar maar aan een vastgeroest onderwijssysteem. Er is behoefte aan stoere schoolmanagers die investeren in kwaliteit en spraakmakend onderwijs en die voorlopers in hun team ruimte en middelen geven voor innovatie. Dat gebeurt gelukkig ook volop. In de ondersteuning die wij op scholen geven, ontmoeten we dagelijks gedreven leraren die de moed hebben om in hun werk te verbeteren en schoolbestuurders die deze leraren ruimte geven en het onderwijssysteem ombuigen. Maar het vraagt veel. Ga er maar aan staan.

Menselijke samenleving

Met veel belangstelling las ik ook de oratie van Lans Bovenberg, een dwarsdenkende econoom.  Hij zet zich af tegen het gangbare beeld in de economie dat de rationele mens handelt vanuit beredeneerd eigenbelang. Bovenberg verkiest een relationeel mensbeeld. Wat hem betreft zou het vooral moeten gaan over de vraag: hoe creëren we meer welzijn voor mensen door verstandig te kiezen en goed samen te werken? En wat kunnen we doen om te komen tot een eerlijker en menselijker samenleving?

Vernieuwd economieonderwijs

In lijn met zijn relationele mensbeeld pleit Bovenberg voor vernieuwd economieonderwijs. “Of we op weg zijn naar een eerlijker en menselijker samenleving waarin burgers handelen vanuit gedeeld belang hangt af van jongeren. Dat maakt economie zo’n belangrijk en betekenisvol schoolvak”, schrijft hij. Het huidige economieonderwijs, gebaseerd op de rationele en zelfzuchtige mens, bereidt scholieren in zijn optiek onvoldoende voor op een menselijker samenleving. Een menselijker samenleving vraagt om samenwerking in kleinere verbanden en wederzijds vertrouwen. Daar is moed voor nodig, want vertrouwen is ook een risico. Ga er maar aan staan.

Moreel kompas

De veranderende en complexe wereld stelt hoge eisen aan opvoeding en onderwijs. Het vraagt van iedereen een moreel kompas dat de weg wijst naar goede keuzes. Het vraagt om leiderschap en moed om daarnaar te handelen en om samen te werken. Het vraagt om ouders en leraren die jongeren helpen bij de ontwikkeling van hun eigen morele kompas, waarmee zij vanuit verbondenheid met anderen bijdragen aan die complexe samenleving. Ga er maar aan staan.

Ik wens u hierbij in dit nieuwe jaar buitengewoon veel inspiratie en bevlogenheid toe!

Suzan Koning is directeur van CPS.
   

Deel dit bericht

Reacties

Plaats een reactie

Italic en bold

*Dit is italic*, en _dit ook_.
**Dit is bold**, en __dit ook__.

Links

Dit is een link naar [Procurios](http://www.procurios.nl).

Lijsten

Een lijst met bullets kan worden gemaakt met:
- Min-tekens,
+ Plus-tekens,
* Of een asterisk.

Een genummerde lijst kan worden gemaakt met:
1. Lijst-item nummer 1.
2. Lijst-item nummer 2.

Quote

Onderstaande tekst vormt een quote:
> Dit is de eerste regel.
> Dit is de tweede regel.

Code

Er kan een blok met code worden geplaatst. Door voor de tekst vier spaties te plaatsen, ontstaat een code-block.

(c) 2017 CPS Onderwijsontwikkeling en advies