Sluiten

Zoeken in de website

Uw taalbeleidsplan een papieren tijger? Zo dus niet!

Uw taalbeleidsplan een papieren tijger? Zo dus niet!

Vorig jaar is er een prachtig taalbeleidsplan opgesteld, nu ligt het ongebruikt in een la. De taalcoördinator is inmiddels afgeknapt omdat ze de docenten niet meekreeg. Wat nu?

Dagelijks spreken we leidinggevenden die taalbeleid als prioriteit hebben gesteld. En terecht. Toch komt taalbeleid niet altijd van de grond. Alle goede intenties en de inspanningen van een kleine groep gedreven collega’s ten spijt. Om te verklaren hoe dat kan – en vooral hoe u het kunt voorkomen – laten we ons graag inspireren door de lente die nu echt is doorgebroken.

Zaaien en zorgen

Nu het weer wat warmer wordt, gaan we met veel enthousiasme aan de slag in de tuin of het balkon. We willen er gezellig zitten toch? De rommelige resten van de herfst en de winter worden verwijderd, zaden worden geplant op een plek die genoeg zonlicht krijgt, de grond wordt regelmatig bewaterd en zo nodig van extra voeding voorzien. Met de nodige zorg en aandacht zijn er straks prachtige bloemen.

Op scholen zien we iets soortgelijks. Met het eind van het schooljaar in zicht, oriënteren we ons weer op het volgende schooljaar. Er worden spreekwoordelijke zaden geplant, waarvan we graag willen dat ze straks tot bloei komen. Zaden die passen bij onze leervragen en ons onderwijs nog beter moeten maken.

Papieren tijger

Het taalbeleid is zo’n zaadje dat vaak met veel ambitie wordt geplant. Voor veel leerlingen is taal helaas een struikelblok en door het nieuwe waarderingskader is de inspectie hier extra scherp op.

Taalbeleid dus. We brengen de taalachterstanden in kaart en stellen een taalcoördinator aan die samen met een aantal gemotiveerde docenten de kopgroep vormt. Er komt een mooi plan op papier en er wordt uitgebreid over gecommuniceerd in de school.

Wat kan er nog misgaan? Maar al snel wordt het stil, merken we in de praktijk. Het zaadje van het taalbeleid komt soms helemaal niet tot bloei. Nog maar een paar docenten lijken betrokken en het ontbreekt aan support binnen de teams. Na verloop van tijd haken zelfs de gedreven koplopers teleurgesteld af.

Voorwaarden voor succes

Om het taalbeleid wél een reële kans van slagen te geven, verdienen drie zaken absoluut de aandacht van taalcoördinatoren en leidinggevenden.

1. Bepaal het startpunt en stel doelen

Maak eerst een goede nu-meting: wat gaat al goed, waar zijn we niet zo tevreden over, welke knelpunten zien we, welke hiaten zijn er? De examentrainingen van uw school kunnen waardevolle informatie opleveren over taal. Zijn leerlingen niet zo goed in het formuleren van antwoorden op open vragen, dan moet dit misschien al vanaf de brugklas extra aandacht krijgen.

Na de nu-meting kunt u doelen stellen. Spreek met elkaar af (bijvoorbeeld in het team, de sectie of de vakgroep) welke elementen onder een ‘gewoon’ goede les vallen en welke onder een goede ‘taalles’. Om te zorgen dat de doelen didactisch haalbaar zijn, kun het handig zijn onderscheid te maken tussen wat u verwacht van beginnende docenten en wat van LB-, LC- en LD-docenten.

Bespreek de voortgang van de leerlingen minimaal tweemaal per jaar. Dan weet u of de doelen en/of de aanpak bijgesteld moeten worden.
   

2. Uw rol als leidinggevende is cruciaal in de realisatie en verankering van goed taalbeleid

Of u nu schoolleider bent of middenmanager, uw rol is cruciaal om te zorgen dat het geen plan wordt dat in de la ligt, maar een levend instrument. U kunt ervoor zorgen dat de kwaliteit van de lessen en (vak)didactiek op de agenda komt te staan. U kunt aandacht geven aan taalbeleid bij de lesbezoeken en in de gesprekscyclus. U stuurt op de kwaliteit van docenten en kunt een team- en schoolcultuur stimuleren en faciliteren waarin docenten uitwisselen en samenwerken. Met uw ondersteuning wordt de taalcoördinator in zijn kracht gezet.

3. De taalcoördinator inspireert, informeert en coacht

De taalcoördinator is vooral de inhoudelijke expert. Hij volgt (inter)nationale ontwikkelingen en vertaalt deze, samen met een kopgroep, naar de eigen school. Hij verspreidt kennis binnen de school en bevordert de uitwisseling van kennis en vaardigheden tussen docenten. Hierbij kan hij bijvoorbeeld good practices of voorbeeldlessen aandragen of workshops organiseren. De taalcoördinator levert datgene aan wat de teamleiders en sectievoorzitters nodig hebben om te kunnen sturen.

3x beter

Als uw school er werkelijk in slaagt om taalbeleid te maken dat aansluit bij de dagelijkse praktijk, als iedereen zijn rol pakt en doelgericht werkt, dan zal het taalbeleid een levend en bruikbaar instrument zijn om de kwaliteit van lessen en de didactische vaardigheden van docenten een mooie impuls te geven!

   
Staat taalbeleid hoog bij u op de agenda?

In het najaar starten bij de CPS Academie onderstaande trainingen:

Plaats een reactie

Over de auteurs

Els Loman 2017.jpg

Els Loman

Els Loman is adviseur bij CPS. Haar expertise ligt op het gebied van didactiek en taalbeleid.

Bekijk profiel
Linda Geerlings vk.jpg

Linda Geerlings

Linda Geerlings is adviseur bij CPS en gespecialiseerd in taalonderwijs, differentiatie en examens.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan