Sluiten

Zoeken in de website

Is de leraar de held van de toekomst?

Is de leraar de held van de toekomst?

Dit jaar waren we op vakantie op Guernsey, een eiland dat ligt in het Kanaal tussen Engeland en Frankrijk, net voor de kust van Normandië. Het eiland heeft een bescheiden oppervlakte van 65 km2 en op het hele eiland geldt een maximumsnelheid van 55 km per uur. Toch zagen we er veel auto’s rondrijden die gemaakt waren voor totaal andere omstandigheden: hoge snelheid, ruig terrein en lange afstanden. Het waren vooral ook auto’s uit het hogere segment met alle denkbare opties die van het rijden een waar genot moeten maken. We vroegen ons af hoe dit zat en gingen op zoek naar het antwoord.

De beroepsprestigeladder

Dat vonden we al snel: Guernsey blijkt een belastingparadijs, waar de inwoners relatief hoge inkomens genieten en zich dergelijke luxe kunnen permitteren. De auto als statussymbool wint het op het eiland van de auto als vervoermiddel.

Hoewel het op Guernsey wel heel duidelijk naar voren komt, wordt waar ook ter wereld waarde gehecht aan status. En dus ook aan statussymbolen, want mensen laten nou eenmaal graag zien wat ze hebben bereikt in de maatschappij. Met bijvoorbeeld merkkleding, een groot huis met zwembad of een peperdure SUV van Duitse makelij. Dat werkt natuurlijk alleen als de symbolen die je daarvoor gebruikt door de omgeving ook zo bekeken worden. 

Niet alleen symbolen geven een indruk van iemands status. Ook het beroep dat men uitoefent. Ook al zouden we het soms anders willen: het ene beroep heeft meer status dan het andere. Een chirurg vinden we hoger in de ‘beroepsprestigeladder’ dan de vakkenvuller bij de supermarkt. Hoe zit het eigenlijk met de status van het vak van leraar? Daarover is de laatste tijd immers veel te doen. Het initiatief van actiegroep PO-front voor een petitie en een 1-uurs staking door leerkrachten bracht een maatschappelijk debat op gang: de status van het vak is dalende, de kwaliteit staat onder druk en de werkdruk stijgt. Minder studenten beginnen aan een opleiding tot leraar basisonderwijs, en dat tegen de achtergrond van een dreigend lerarentekort.

Een veel getrokken conclusie is dat de status van het lerarenvak omhoog moet. En omdat beroepsprestige niet los gezien kan worden van de zwaarte van de opleiding en de hoogte van het salaris, lijkt het mij logisch dat daar mede aan gewerkt moet worden.

De cruciale rol van leraren

Maar beroepsprestige is niet het enige wat leraren meer status verschaft. Ik denk dat we als samenleving status toekennen aan leraren en dat we daarom ook moeten kijken naar het enorme belang van leraren voor onze samenleving en dat belang veel meer zichtbaar moeten maken.

Hoe cruciaal die rol is, zou ik willen illustreren aan de hand van het boek Homo Deus van Yval Noah Harari. Een verontrustend boek en tegelijk een echte aanrader. Verontrustend, omdat Harari op basis van ontwikkelingen als kunstmatige intelligentie en bio-technologie toekomstscenario's schetst waarin de autonomie van de mens tot in het extreme wordt overgenomen door superintelligente robots en computers. Ik raad het aan, omdat het mij enorm aan het denken heeft gezet over de vraag hoe onze samenleving er straks mogelijk uit komt te zien. 

Volgens Bob de Wit, hoogleraar strategisch leiderschap, staat we aan de vooravond van de vierde maatschappelijke golf. Een tijdperk van digitalisering en kunstmatige intelligentie met ongekende mogelijkheden én ongekende consequenties voor de mens. Zo zal een betaalde baan voor steeds minder mensen haalbaar zijn. Er zijn voorspellingen dat hooguit een derde van de huidige banen behouden blijft.  

Wat voor samenleving hebben we morgen? 

De missie van CPS is om bij te dragen aan goed onderwijs voor de leerling van nu en de samenleving van morgen. Maar wat voor samenleving hebben we morgen? Volgens Bob de Wit moeten we “de maatschappij van een nieuw fundament voorzien. We moeten bedenken wat we willen behouden, wat we nieuw moeten bouwen, wat voor soort maatschappij we willen.” Dat is nogal wat, daar hebben we goed opgeleide en geïnformeerde wereldburgers en sterke leiders voor nodig. Leraren leiden die mensen op en geven zodoende vorm aan de toekomst.

Dát bepaalt mijns inziens de status van het vak van leraar. Laten we leraren daarom steunen en hen de ruimte, het vertrouwen en de middelen geven om zich te bekwamen en hun vak uit te oefenen. Leraren, wees trots op je beroep en draag dat uit! Blijf je ontwikkelen vanuit de wetenschap dat een complexer wordende samenleving vraagt om nieuwe leiders en kritische wereldburgers. En vanuit het gevoel van urgentie dat de toekomst nu, met het nieuwe schooljaar, is begonnen.

Plaats een reactie

Over de auteur

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan