Zoeken in de website

Open/sluit dit paneel

CPS Blogs

 Lees ook onze andere  blogs

Waarom tevreden ouders niets zeggen over de kwaliteit van de school

Waarom tevreden ouders niets zeggen over de kwaliteit van de school

29 augustus 2017 - door Peter de Vries - 8 reacties

Ouders komen in opstand: De juf is niet goed genoeg kopte Trouw afgelopen weekend. Het betrof een artikel waarin Vader Jan van Mersbergen verslag doet van de opstand die uitbreekt onder ouders. De school heeft aangekondigd dat komend schooljaar Juf Floor voor de klas van groep zeven zal komen te staan. Hoewel de school blij is eindelijk iemand te hebben gevonden, nemen de ouders geen genoegen met iemand die alleen nog maar als invaller voor de klas had gestaan. Uit het spervuur van reacties dat de school direct na de aankondiging op zich af zag komen, sprak boosheid, paniek en wantrouwen.

Vader Van Mersbergen blijkt niet iemand te zijn die met de wolven meehuilt. Hij ziet ook de andere kant: een probleemklas, ‘groot, druk en onrustig’, die het uiterste heeft gevergd van een juf die uiteindelijk overspannen raakte en het stokje noodgedwongen moest overdragen aan een reeks invallers. Het is Vader van Mersbergen opgevallen dat ouders zich niet afvragen hoe de problemen in de klas zijn ontstaan en waarom de juf overspannen raakte, maar wel heel goed weten wie de problemen moet oplossen: de school. (Zie complete artikel op de Trouw website)

Het lijkt een tendens: veeleisende ouders, dwingend en zonder enige vertrouwen in de school. Ik maak me er grote zorgen over. Want uiteindelijk worden kinderen hiervan de dupe. Leerlingen zijn gebaat bij een goede samenwerking tussen hun ouders en de school.

Toch maak ik me nog grotere zorgen over iets anders. Namelijk dat ik merk dat beide groepen zo dikwijls over één kam worden geschoren, zoals in de kop van bovenstaand artikel. Dat op bepaalde scholen bepaalde ouders zich zo gedragen, wil toch nog niet zeggen dat alle Nederlandse ouders zich zo gedragen? Integendeel, tussen de vele ‘illustratieve briefjes en mails’ die ik van scholen en ouders krijg, vind ik ook voorbeelden van het omgekeerde: scholen die echt over de schreef gaan naar ouders. Ouders én scholen generaliseren en wegzetten als ‘lastige ouders van nu’ en ‘eigenwijze leraren’, is respectloos, is schadelijk voor kinderen en polariseert en doet geen recht aan de werkelijkheid die doorgaans toch een stuk genuanceerder ligt. 

De vraag is wel waar het ongewenste gedrag van ouders vandaan komt. Natuurlijk, we zijn een stuk mondiger geworden. Als consument, als burger en dus ook als ouder. De onbetwiste status van bepaalde beroepen, zoals die van leraar, bestaat niet meer. ‘Onze’ mening als ‘klant’ wordt steeds belangrijker gevonden. En dus neemt vrijwel elke school in Nederland een oudertevredenheidsonderzoek af. Daarmee geven we voortdurend het signaal af dat ouders tevreden moeten zijn. 

“Naar mijn idee wordt kwaliteit in onze maatschappij te vaak en ten onrechte gemeten langs de lat van tevredenheid. De vraag is of dit wel klopt.”

Zo kreeg ik onlangs zelf als vader een rapport onder ogen. ‘Ouders geven gemiddeld een 7,7’ stond met grote letters op de cover. Maar als vader is mijn hoogste doel niet tevreden zijn, ik wil kwaliteit, ook al gaat het soms even niet zo lekker. Naar mijn idee wordt kwaliteit in onze maatschappij te vaak en ten onrechte gemeten langs de lat van tevredenheid. De vraag is of dit wel klopt. Betekent een lage tevredenheid automatisch een slechte kwaliteit? En moet een school er alles aan doen om ouders tevreden te stellen en te houden? Moeten we hen ‘pleasen’ uit angst dat zij hun kinderen van school halen? Het zou getuigen van een populistisch beleid.

Zonder te generaliseren kunnen we gerust stellen dat iedere ouder emotioneel betrokken is bij zijn kind. Deze emotionele betrokkenheid speelt een rol als gevraagd wordt naar tevredenheid. Als ouder wil je dat je kind gelukkig is, goed gaat en mooie cijfers haalt. Dan ben je tevreden. Maar leren gaat met vallen en opstaan. En dus gaan tevredenheid en kwaliteit nou eenmaal niet altijd hand in hand.

Daar komt bij dat als ouders anoniem tevredenheidsscores en feedback geven, er geen enkele dialoog over kwaliteit tot stand komt. Laat staan over de vraag hoe ouders daaraan kunnen bijdragen. In plaats van de betrokkenheid te vergroten, drijven dergelijke onderzoeken juist een wig tussen de ouders en de school. En vergroten die het gevoel bij sommige ouders dat zij de klant en dus koning zijn.

In plaats van een (kwantitatief) oudertevredenheidsonderzoek pleit ik daarom voor een (kwalitatief) onderzoek waarbij aan de hand van evaluatiegesprekken met at random gekozen ouders een beeld gevormd wordt over de kwaliteit van de school. Bijvoorbeeld in klankbordgroepen.

En er is meer wat we kunnen doen. Laten we elkaar persoonlijk aanspreken als er over grenzen wordt gegaan en ons niet verschuilen achter onpersoonlijke mails waar de kans op miscommunicatie levensgroot is. Laten we elkaar ook aan durven spreken als er (onbedoeld) onhandig wordt gecommuniceerd naar ouders. En zolang we als school staan voor kwaliteit hoeven we ook niet bang te zijn voor (vaak maar enkele) ontevreden ouders.

Bij een school die vooral communicatie zéndt, ligt het gevaar op de loer dat sommige ouders in hun emotie over de grens van fatsoen gaan, omdat ze niet de ruimte ervaren van werkelijk contact. Verleg daarom de focus van goed informeren, naar constructief samenwerken. Vanuit gelijkwaardigheid en een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Behoefte aan concrete handvatten?

Wellicht klinkt mijn betoog nog wat abstract en heb je behoefte aan concrete handvatten. Daarom tot slot enkele tips. Eentje waarmee je direct aan het begin van het schooljaar aan de slag kan, is deze: voer met iedere ouder bij de start een persoonlijk gesprek waarin je over en weer verwachtingen uitspreekt (zie ook het artikel Het hele jaar plezier van een startgesprek met ouders in augustus.) Zo’n gesprek zal gedurende het gehele jaar zijn vruchten afwerpen.

Een tweede tip voor als je je verder wilt verdiepen: download het gratis ebook Ouderbetrokkenheid 3.0. En de laatste tip voor het geval je met collega’s en andere professionals verder wilt praten over dit onderwerp: kom naar het Nationaal Congres Ouderbetrokkenheid op 14 september aanstaande. Wellicht zien we elkaar daar!

Peter de Vries is adviseur bij CPS en expert ouderbetrokkenheid in het onderwijs.

 

 

Deel dit bericht

Reacties

  1. AnneAnne Schreef op 29 augustus 2017 18:36:57

    Prachtstuk Peter! Helder en fijn van alle kanten belicht.

  2. ArjanArjan Schreef op 12 september 2017 11:39:54

    Een ander geluid..... https://www.nd.nl/nieuws/opinie/ouders-bemoeien-zich-te-veel-met-de-school-van.2784381.lynkx. Bovenstaande blog vind ik een stuk evenwichtiger!

  3. Peter de VriesPeter de Vries Schreef op 12 september 2017 12:59:27

    Dag Arjan, daarom heb ik deze blog ook nog enigszins aangepast in het ND geplaatst van afgelopen zaterdag: https://www.nd.nl/nieuws/opinie/scholen-staren-zich-blind-op-tevreden-ouders.2786592.lynkx#.WbUl9CFtleE.email

  4. HansHans Schreef op 12 september 2017 13:56:38

    Dag Peter,

    Fijn dat je met deze blog wat evenwicht aanbrengt in de mening van school over ouders en andersom. Niet zelfden ontstaat door een onheuse bejegening van elkaar bij kinderen een loyaliteitsconflict met gevolgen voor het welbevinden en daarmee voor het leren. Je kent vast wel de uitspraak van een ouder die een of ander probleem naar voren brengt:..en ik hoor het van meerdere ouders...Zo van:Neem mijn klacht of opmerking wel serieus want... Toch een kanttekening die je maakt bij de tegenstelling: kwaliteit en tevredenheid . Is juist kwaliteit ook niet dat een ouder tevreden is. Voor mij heeft tevredenheid alles te maken met welbevinden en dat hoort ook bij onderwijs en dus bij kwaliteit. Wat is een kwalitatief goede schooldag voor een kind? Een kind dat geleerd heeft dat 3 x 3 9 is of een kind dat 's middags met een glimlach thuiskomt en tegen zijn moeder zegt: Mam, ik het was vandaag een leuke dag op school? Als vader zeg ik:In het geval van het laatste was het een kwalitatief goede schooldag voor mijn kind.

  5. Peter de VriesPeter de Vries Schreef op 12 september 2017 14:08:36

    Dag Hans, helemaal eens hoor. Vaak ligt is tevredenheid het gevolg van kwaliteit. Maar soms ook niet. Bijvoorbeeld ik ben niet tevreden over de indeling van de groepen, maar de kwaliteit is ok. Ik noem maar iets. Wat ik wil duidelijk maken is de eerste focus op tevredenheid kan ongewilde effecten hebben.

  6. Erik van MeersbergenErik van Meersbergen Schreef op 13 september 2017 09:00:17

    Beste Peter,

    Alle waardering voor de inhoudelijke en kritisch-analytische kant van jouw blog. Ik denk dat we op onze manier een zelfde soort strijder zijn watt dit aangaat. Ik wil j e op iets anders wijzen: in jouw blogtekst spreek je over de ouder "Vader Jan van Meersbergen". In het oorspronkelijke artikel in Trouw staat nadrukkelijk: "Jan van Mersbergen". Ik werd er al door een collega op aangesproken. Vriendelijke groeten en succes bij alle optredens in de media. Erik van Meersbergen. https://www.trouw.nl/samenleving/ouders-komen-in-opstand-de-juf-is-niet-goed-genoeg~af0ffe79/

  7. Peter de VriesPeter de Vries Schreef op 13 september 2017 12:01:58

    Dank je Erik, passen we aan. In de war met jouw naam... groet, Peter

  8. Erik van MeersbergenErik van Meersbergen Schreef op 14 september 2017 00:05:07

    Prima en vlotte actie. Waar een ontmoeting al niet toe kan leiden! groeten, Erik.

Plaats een reactie

Italic en bold

*Dit is italic*, en _dit ook_.
**Dit is bold**, en __dit ook__.

Links

Dit is een link naar [Procurios](http://www.procurios.nl).

Lijsten

Een lijst met bullets kan worden gemaakt met:
- Min-tekens,
+ Plus-tekens,
* Of een asterisk.

Een genummerde lijst kan worden gemaakt met:
1. Lijst-item nummer 1.
2. Lijst-item nummer 2.

Quote

Onderstaande tekst vormt een quote:
> Dit is de eerste regel.
> Dit is de tweede regel.

Code

Er kan een blok met code worden geplaatst. Door voor de tekst vier spaties te plaatsen, ontstaat een code-block.

(c) 2017 CPS Onderwijsontwikkeling en advies