Sluiten

Zoeken in de website

Sterke rekenaars komen er vanzelf wel….. of toch niet?

Sterke rekenaars komen er vanzelf wel….. of toch niet?

In elke groep zitten er een paar: leerlingen die zich moeiteloos bewegen in de getallenwereld, ingewikkelde oplossingsstrategieën gebruiken en een grote leerhonger hebben in rekenen. Vaak worden zij instructie-onafhankelijke leerlingen genoemd, die er ‘vanzelf wel komen’. Tijdens de rekenles worden ze zo snel mogelijk naar de gang gestuurd om zelfstandig aan het werk te gaan met nog meer van hetzelfde. Deze aanpak is echter weinig succesvol, zo blijkt.

Twintig jaar geleden haalde 12 procent van de groep 6-leerlingen bij rekenen het geavanceerde niveau. Nu is dat nog slechts 4 procent. Vergeleken met andere landen is dit laag. Deze cijfers zijn te vinden in het vierjaarlijkse internationale onderzoek TIMSS. In De Staat van het Onderwijs 2015/2016 (Inspectie van het Onderwijs, 2017) zien we vergelijkbare cijfers. De Inspectie spreekt van een ongewenste trend: “Daarmee gaan kansen verloren, te veel talent blijft onbenut.” Praktijkervaringen bevestigen deze cijfers.

Instructie blijft nodig

Hoogbegaafde leerlingen komen er niet vanzelf. Psycholoog Bart Vogelaar stelt in zijn promotieonderzoek (2017) dat óók de hoogbegaafde leerling instructie nodig heeft. Net als de gemiddeld begaafde leerling. Hij zegt: “Hoogbegaafde leerlingen begonnen op een hoger niveau van redeneren, maar maakten een even grote stap vooruit als de gemiddeld begaafden.” 

Wat vinden sterke rekenaars zelf?

En wat vinden sterke rekenaars eigenlijk zelf? In mijn boek Sterke rekenaars in het basisonderwijs laat ik hen aan het woord:

Kirsten (groep 5): “Ik wil tijdens de rekenles weleens iets leren wat ik nog niet weet...”

Amy (groep 8) kan razendsnel hoofdrekenen, maar vindt verhaaltjessommen heel moeilijk: “Ik snap nooit wat ze bedoelen.”

Stan (groep 4): “Ik kan bij keersommen de getallen van plek verwisselen, maar bij deelsommen kan dat niet. Waarom niet?”

Jort (groep 8) is rechtshandig, maar schrijft sinds kort zijn rekenwerk met links.
Zo maakt hij voor zichzelf het rekenen uitdagender. 

Sterke rekenaars kunnen heel goed aangeven wat ze nodig hebben, welke kennis en vaardigheden ze graag willen leren en waarbij ze hulp nodig hebben van hun leerkracht.
Maar hoe krijg je dat als leerkracht binnen een reguliere rekenles voor elkaar? 

3 tips voor de rekenles

In Sterke rekenaars in het basisonderwijs geef ik hiervoor praktische handvatten en tips. Ik onderscheid verschillende typen sterke rekenaars en laat zien welke onderwijsaanpassingen er binnen een reguliere rekenles mogelijk en nodig zijn. 

Om je een indruk te geven alvast drie tips:

  1. Sterke rekenaars verschillen van elkaar en hebben daarom eigen onderwijsbehoeften. De drie typen sterke rekenaars:

    • De goede rekenaar
      De goede rekenaar heeft aanleg voor rekenen. Dat zie je terug in de goede prestaties en het rekenplezier. Deze rekenaar heeft vooral uitdaging nodig.

    • De snelle rekenaar
      De snelle rekenaar is snel van begrip, maakt grote denkstappen maar ook slordigheidsfoutjes. Deze rekenaar is gebaat bij versnellen, verrijken en aandacht voor werk- en leerstrategieën

    • De creatieve rekenaar
      De creatieve rekenaar heeft inzicht en interesse in rekenen en legt creatieve verbanden. Het werktempo ligt lager en de prestaties blijven vaak achter. Daag deze rekenaar uit en bied begeleiding bij het leren begrijpen van de denkwijze van de rekenmethode.Ook sterke rekenaars hebben instructie nodig

  2. Organiseer elke rekenles een instructiemoment voor de groep sterke rekenaars. Besteed hierin aandacht aan rekenkennis en -vaardigheden, zoals memoriseren van tafelsommen en leren opschrijven van tussenstappen.

  3. Voeg extra uitdaging aan je rekenles toe

Prikkel de nieuwsgierigheid van sterke rekenaars. Zo blijft de les ook voor hen uitdagend. Ga altijd in op hun nieuwsgierige vragen en stel ze vooral ook zelf. De mogelijkheden zijn natuurlijk eindeloos:

  • Wat zou er gebeuren als we in deze som de 10 veranderen in 200?
  • Kun je een som bedenken waarbij je de getallen niet van plaats kunt verwisselen?
  • Hoeveel liter water past er in dit lokaal?
  • Hoe oud ben jij over 10.000 dagen?
  • Hoe kun je eigenlijk zien dat een getal deelbaar is door 3?


Maak kans op een exemplaar van het boek

Heb je zelf ervaring met sterke rekenaars en een goede tip die je graag wilt delen? Laat dan een reactie achter en maak kans op het boek Sterke rekenaars.
Onder de inzendingen verloten we eind oktober twee exemplaren. 

Het boek is te koop in de webshop van CPS.


 

Reacties

  1. Marianne Marianne - 12 september 2017

    Ik ben zelf met pensioen maar volg mijn dochter die in het sbo werkt (groep 8) op het gebied van rekenen in haar groep. Er zitten een aantal goede en kiene rekenaars die het geweldig vinden om gestimuleerd te worden. Het boek Sterke Rekenaars zou een geweldige aanvulling voor haar (en hen) kunnen zijn!

  2. Natasja Natasja - 12 september 2017

    Fijn om te lezen dat ook sterke rekenaars instructie nodig hebben. Is vaak lastig met al de verschillende niveaus in je groep. Wij compacten vaak en laten kinderen met verbreding werken. Ben benieuwd naar de mogelijkheden in je boek.

  3. Cees Cees - 12 september 2017

    Leuk artikel, maar ik denk niet dat dit boek ons nog iets nieuws gaat brengen. Heb het al veel te druk al om mijn leerlingen gewoon rekenen bij te brengen.

  4. Francisca Francisca - 13 september 2017

    Ik laat sterke rekenaars met elkaar of met mij in gesprek gaan over de sommen die zij lastig vinden. Vaak komen ze dan al pratend zelf tot de juiste oplossing. Heerlijk!

  5. Hilda Hilda - 13 september 2017

    Wij hebben sinds vorig jaar een plusklas opgezet voor groep 6/7/8. Met deze groep werken we aan verschillende projecten. De kinderen zijn reuze enthousiast, maar de tijd ontbreekt vaak nog wel om goede projecten te bedenken. Dit boek lijkt me een goede inspiratie!

  6. Carien Carien - 14 september 2017

    We hebben op onze school een grote groep meerpresteerders. Toch blijft het lastig om deze groep voldoende uit te dagen: leerkrachten hebben "hun handen vol" aan de zwakkere rekenaars en "er komt overal al zo veel bij kijken". Vorig jaar hebben we plusgroepen voor de midden- en bovenbouw opgezet. De kinderen zijn enthousiast en willen hier graag mee door. Toch blijft het als school lastig om dit organisatorisch en inhoudelijk goed weg te zetten. Hoe zorg je er voor dat de stof daadwerkelijk aansluit bij en uitdagend voor deze groep leerlingen is. Maar vooral ook belangrijk: hoe bedien je de plussers in de klas? Hoe zorg je dat je hen niet te kort doet? Een uitdaging waar de dit jaar verder mee aan de slag gaan, en waar dit boek denk ik goed bij kan helpen.

  7. Kitty Goethals Kitty Goethals - 15 september 2017

    Bedtime math is een site die je na gratis abbonnement elke dag gratis 3 sommen.geeft in het Engels. Van niet zo moeilijk tot behoorlijk pittig. Een fijne toevoeging voor goede rekenaars.

  8. Marije Beitschat Marije Beitschat - 16 september 2017

    Twee momenten per week ingepland voor de sterke rekenaars: instructie en evaluatie. Compacten middels routeboekje SLO: verrijkingsmateriaal inzetten (Rekentijgers, Kien en Somplex)en taxonomie van Bloom gebruiken tijdens instructie basisstof, rekenspel ontwerpen voor de Rekenspellenwedstrijd.
    Maar ben heel benieuwd naar dit boek, zodat ik nog BETER om kan gaan met de STERKE REKENAARS!

  9. MichelleTaverne MichelleTaverne - 17 september 2017

    Ben benieuwd naar de organisatie van de instructiemomenten. Wanneer heb je een moment met de sterke rekenaars?

  10. Nicole van de Moosdijk Nicole van de Moosdijk - 18 september 2017

    Voor mijn master ben ik bezig met het verkennen van de mogelijkheden rondom begaafdheid en rekenen. Het valt me op dat er veel boeken zijn rondom de zwakke rekenaars. Dus dit boek lijkt me een welkome aanvulling hierop. Om de rekenbehoeftes van de leerlingen te achterhalen ga ik regelmatig in gesprek. Ik ben benieuwd naar de inhoud van het boek.

  11. Anneke Anneke - 23 september 2017

    Goed artikel! We hebben thuis 2 zonen (gr. 3 en 8) die goede rekenaars zijn, waarbij ik dit herken! Zelf houd me dit, als rekendocent op het VO, ook erg bezig. Hoe betrek ik ook de uitblinkers op de juiste wijze bij de les! Ik ben benieuwd naar de inhoud!

  12. Suzanne Sjoers Suzanne Sjoers - 8 oktober 2017

    Dank voor jullie reacties op het blog. Mooi om te lezen dat er ook aandacht in het sbo, vo en bij ouders is voor nog beter rekenonderwijs aan deze doelgroep! Binnenkort gaan we het boek verloten onder de bijdragen op dit blog.

  13. Marije Beitschat Marije Beitschat - 4 november 2017

    Hallo Suzan,

    Ik vraag me af wanneer de twee exemplaren van jouw boek verloot gaan worden?

    In je reactie lees ik 'binnenkort'... Maar wanneer dat is...?

    Ik ben benieuwd!

    Groeten Marije

  14. Suzanne Sjoers Suzanne Sjoers - 4 november 2017

    Dag Marije, de boeken worden dinsdag verstuurd naar de twee winnaars!

Plaats een reactie

Over de auteur

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan