Sluiten

Zoeken in de website

Leerplicht: zwart-wit of win-win?

Leerplicht: zwart-wit of win-win?

Eén van de minder inspirerende klussen die een schoolleider zo nu en dan te verwerken krijgt, zijn de aanvragen voor extra vrije dagen voor een leerling. Een ouder, die dan vaak met enige schroom de directiekamer betreedt, doet een speciaal verzoek. De wet op de leerplicht is er duidelijk over. In 9 van de 10 gevallen kan/mag het gewoon: niet. 

Om mij heen en over het algemeen zie ik collega-directeuren daar in meerdere of mindere mate rigide mee omgaan. Soms is die strakke weg ook wel handig en duidelijk: het kan niet, niet zómaar in elk geval, en dat geldt dan ook voor iedereen. Want, precedenten. 

Ik heb er altijd een hekel aan gehad. De wet op de Leerplicht – “Niet meer van deze tijd” roepen ouders dan wel eens opstandig en geef ze eens ongelijk. In deze tijd, waar er scholen zijn die 52 weken per jaar open zijn en ouders zelf hun vakantieweken kunnen kiezen. 

Zwart-wit en grijs

Ik ben er nooit zo zwart-wit mee omgegaan. Ik keek vooral naar de menselijke kant van de aanvraag en zag dan regelmatig iets door de vingers. Ik gaf bij bijzondere gevallen ‘in het grijze gebied’ niet officieel toestemming, want dat kon eenvoudig niet, maar ging in het midden zitten. Ik legde de verantwoordelijkheid op het bord van de ouders: de keuze om al dan niet te gaan was aan hen. Op eigen risico. 

Toch dacht ik ook af en toe: kies ik niet teveel voor de weg van de minste weerstand? 

Win-win en kleur

En toen kwam ik als directeur een The Leader In Me-school in. Ik werd directeur op CBS Coolsma in Driebergen, een school die werkt met de 7 gewoonten van Stephen Covey als pedagogische lijn. Ik zag de leerlingen en de leerkrachten dit (voor)leven. Ik sprak ouders, werd meegenomen, las me verder in en raakte steeds meer thuis in het gebruiken van de ‘7 gewoonten taal’ en het leven volgens deze principes. 


'The Leader in Me' is een pedagogische leerlijn die kinderen op een speelse manier 7 gewoonten aanleert gericht op persoonlijke groei en relaties met anderen. De 7 gewoonten zijn bekend geworden door Stephen Covey, auteur van leiderschapsbestseller 'The 7 habits of highly effective people’. 

Ik ging werken met proactiviteit, met doelgerichtheid en met belangrijke zaken eerst. Win-win werd de intentie en mindset om naar anderen en het leven om mij heen te kijken.

Op een dag diende zich weer een ‘oefening’ aan: een nieuwe extra-vrije-dag-aanvraag kwam binnen. Per mail.  Keurig opgesteld. Een leerling wilde een middag extra vrij om deel te kunnen nemen aan een activiteit van de lokale carnavalsvereniging waar hij lid van was. Ze gingen langs scholen en ook enkele bejaardentehuizen om daar vreugde en gezelligheid te brengen. Mooi doel, bijzondere omstandigheid, niet zomaar alleen voor de lol. 

Ik stopte. Even denken. Precedenten... ja, ach. Nou. Ik kon er de waarde van inzien, van deze middag.

Ik wilde al bijna in mijn gebruikelijke patroon stappen en trok het toetsenbord al naar me toe om een antwoord te formuleren. Op de één of andere manier popte gewoonte 4 ‘denk win-win’ toen bij me op. Geen idee hoe en waardoor, het gebeurde. Dat is het opmerkelijke van die 7 gewoonten: het worden kennelijk ook echt gewoonten. Op een gegeven moment hoef je niet meer na te denken bij de toepassing ervan, dan gaat het ‘vanzelf’. 

En ik dacht: laten we zoeken naar een win-win situatie voor allemaal. De win voor de betreffende leerling was duidelijk: zelf plezier hebben én oude mensen een plezier doen, in het besef dat zij ook deel uitmaken van onze maatschappij. De win voor de school en de klas, daar moest naar gezocht worden en dáárover ging ik in contact met de leerkracht en de ouders. Het woord leerplicht viel niet. Er werd nl. vrijwillig geleerd: samen bedachten we dat de leerling naar aanleiding van zijn uitstapje een presentatie zou maken voor de klas, over carnaval en over wat hij de middag nu precies ging doen. Zo werd de win voor de klas: kennisnemen van carnaval in bredere zin (meer dan polonaise en bier) en kon de middag vrij omgezet worden in een middag informeel leren. Want de leerling ging op pad met een speciale en kleurrijke missie, een win-win missie.

Frame

Knappe leerplichtambtenaar die mij de ‘winst’ van dit denken en doen afneemt. Fijn zo’n framework in mijn school. De 7 gewoonten, een structuur en volgorde om het maken van keuzes te vergemakkelijken. In de klas, maar dus ook in mijn werkkamer! Dat voelt stevig. 

Meer informatie over The Leader in Me kunt u vinden op www.cps.nl/theleaderinme

Plaats een reactie

Over de auteur

keesjandeswart.jpg

Kees-Jan de Swart (gastblog)

Kees-Jan de Swart is directeur bij CBS Coolsma in Driebergen, een The Leader in Me-school.

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan