Sluiten

Zoeken in de website

3 tips om SLO doelen voor rekenen en wiskunde om te zetten in een goede les

3 tips om SLO doelen voor rekenen en wiskunde om te zetten in een goede les

Eind 2017 werden de rekendoelen eind groep 2 uit 2011 door SLO herzien en is als onderdeel ‘Tussendoelen rekenen/wiskunde  primair onderwijs’ opgenomen. Daarnaast zijn in 2017 ook zogenaamde Inhoudskaarten met aanboddoelen voor het jonge kind (fase 1) verschenen. Voordat we kijken naar de drie tips, beginnen we met de basis: wat is een goede rekenactiviteit met jonge kinderen?

Een goede activiteit 

Ook met de nieuwe doelen blijft de basis hetzelfde. Een goede activiteit bestaat uit een inleiding, kern en afsluiting. Een goede activiteit bevat didactische aspecten zoals hardop denken, ontdekken en in interactie verkennen van een rekenprobleem. Dat kan met materialen, in rollenspel in hoeken en met diverse (digitale materialen).’

Tip 1: Gebruik de hoeken

Hoeken van de zandtafel, bouwhoek, huishoek en watertafel zijn een bron van mogelijkheden om reken- en wiskundige verschijnselen te ontdekken en verdiepen. Meespelen is dan ook een veel gebruikte begeleidingsvorm, waar kinderen die over weinig rekentaal beschikken profiteren van de rekentaal die de leerkracht tijdens het spel aanreikt. Ook door te manipuleren met ongevormd materiaal als klei, opdrachten uitvoeren met gerichte ontwikkelingsmaterialen als puzzels, mozaïek, blokken en lotto’s worden een of meerdere ontwikkelingsgebieden, zoals de waarneming of het logisch denken gestimuleerd.

Tip 2: Gebruik de boeken

Prentenboeken zijn een belangrijk middel om de taal- en rekenontwikkeling te stimuleren. Wiskundige verschijnselen uit prentenboeken nodigen uit om vragen te stellen waarover gedacht en geredeneerd kan worden; we noemen ze  rijke rekenvragen. Het schatten en voorspellen van wat er zal gebeuren en of de oplossing klopt, laat kinderen denken en verwoorden. Dat is taal en rekenen ineen. Bijvoorbeeld in het boek De schaduw van Jan (Geelen, 2001) waarin Jan ontdekt dat zijn nieuwe vriendje De schaduw precies hetzelfde doet als hij. Na het samen lezen van het boek kan op een zonnige dag de eigen schaduw ontdekt en omgetrokken worden met stoepkrijt en er kan geleerd worden wat ‘dynamisch’ is. De koppeling met tijd is snel gelegd: naarmate de dag vordert verandert de schaduw. Met vragen als: wat zie je, hoe kan dat, wat gebeurt er nu als… ontdekken en ervaren kinderen hetzelfde als in het boek. In het boek Een gat in mijn emmer (Schubert, 1998) nodigt Beer kinderen uit om samen oplossingen te bedenken om het gat in zijn emmer te dichten. Rekenaspecten als het ontwikkelen van een maat, lengte en breedte komen aan bod.

Tip 3: De herziene Werkmap Gecijferd Bewustzijn

Deze werkmap van CPS bestaat al langer maar hebben we aan de hand van de nieuwe SLO Tussendoelen Rekenen/wiskunde en Inhoudskaarten helemaal herzien. Het maakt het bedenken van activiteiten een stuk makkelijker. Aan de basis van de activiteiten staan vaak meerdere SLO-doelen. Als de activiteit meerdere keren wordt aangeboden, kan het accent telkens op een andere rekenaspect worden gelegd. Deze werkmap maakt doelbewust handelen mogelijk. Je kunt een keuze maken en het accent per aangeboden keer aanpassen, dat maakt het didactisch handelen wendbaar. Waar nodig een herhaling en waar dat kan een verrijking.’

Natuurlijk sluit de werkmap ook aan bij de didactische voorwaarden voor een goede activiteit, waarmee ik dit blog begon en de andere tips die ik heb beschreven. In de inleiding wordt de activiteit geïntroduceerd. De wijze waarop dit gebeurt, varieert. Belangrijk is dat de start vanuit een context plaatsvindt. Indien nodig demonstreer je hardop denkend de vaardigheid een paar keer met verschillende voorbeelden en het liefst met visuele ondersteuning. 

Tijdens de kern van de activiteit wordt een bepaalde vaardigheid verkend, geoefend en uitgediept onder jouw begeleiding. De opzet van de kern is er vooral op gericht om leerlingen actief mee te laten doen. Aan de kern wordt de meeste tijd besteed. In de afsluiting wordt dezelfde vaardigheid op een andere manier aangeboden. Hier kunnen de kinderen de stap maken van passieve beheersing van de vaardigheid naar actieve/productieve beheersing. Vaak staat er een kopje ‘varianten’ vermeld bij een activiteit. Er worden dan andere mogelijkheden voor de invulling van de activiteit beschreven met eventueel andere materialen. Hier staan ook suggesties hoe je de activiteit kunt uitbreiden of suggesties voor differentiatie. Bij veel activiteiten staan tot slot rekenconflicten vermeld.

Ik hoop dat je je geïnspireerd voelt om vanuit doelen leuke en leerzame activiteiten te bedenken voor je rekenactiviteiten. Veel succes!

Plaats een reactie

Over de auteur

Bouwman Aafke portret kl 0987.jpg

Aafke Bouwman

Aafke is adviseur bij CPS en is specialist op het gebied van de ontwikkeling en leren van het jonge kind en taalonderwijs in het basisonderwijs en auteur van diverse boeken over taal.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan