Sluiten

Zoeken in de website

Is spreken over 'orde' het laatste taboe in de personeelskamer?

Is spreken over 'orde' het laatste taboe in de personeelskamer?

Ik geef regelmatig trainingen op scholen. Vaak in een setting van een 'interne academie'. Dat is een goede ontwikkeling want een lerende organisatie is een kennisdelende organisatie. Mooi is dat er deze academies altijd wel een training te vinden is die te maken heeft met orde of klasmanagement. Er valt me echter iets op waardoor ik het gevoel heb dat spreken over 'orde' toch nog iets heeft van een taboe. Is dit het laatste taboe in onderwijsland?

Praktische insteek werkt 

Mijn vermoeden komt voort uit de ervaring dat wanneer ik een training geef die in de naam ‘orde’ heeft er niemand komt, maar als ik er ‘klasmanagement’ of ‘effectief gedrag van de docent’ van maak, een volle bak heb. En opvallend: dit zie ik bij leerkrachten van alle leeftijden (stagiares tot 60-plussers) en ook in alle jaarlagen en schooltypen. Wat geven deze enthousiaste deelnemers terug bij een sessie over 'klasmanagement'? Onder andere dat het altijd fris is om je eigen werkwijze, pluspunten en valkuilen helder te krijgen en fijn te slijpen. De praktische insteek van deze training maakt dat mogelijk. Klaarblijkelijk willen docenten wel over praktisch gedrag van henzelf praten, maar niet over 'orde handhaven'.

Bij de koffieautomaat 

We hebben het bij deze praktische insteek dan over zaken die elke docent, in elke klas, in elke jaarlaag en in elk schooltype moet laten zien om de les soepel te laten verlopen: werken aan groepsdynamiek, starten met doelen, variëren in werkvormen, het geven van feedback en natuurlijk het organiseren van een leerbaar klimaat. Dan hebben we het toch over orde? Waarom lijkt dat basisgedrag dan het laatste taboe in onderwijsland te zijn? We horen namelijk tijdens rapportvergaderingen, teamoverleg of de personeelskamer nooit iemand verzuchten dat hij of zij ordeproblemen heeft. Wel hoor je, als het gaat over problemen in die sfeer, klachten over de schoolleiding (‘ze moeten strenger zijn’), de cultuur in de school (‘niemand houdt zich aan regels’), een enkele klas (‘niet mee te werken met die groep’) of de leerling van nu (‘waar moet het heen met de jeugd van tegenwoordig’). 

Mijn stelling is dat spreken over de 'basisvaardigheden' en 'orde' niet meer besproken wordt bij de koffieautomaat omdat we veronderstellen dat we die basisvaardigheden allemaal wel kennen, en dat terwijl het heel goed is om af en toe weer terug te gaan naar de basis. Als het bij een topsporter allemaal niet lekker loopt, dan kijkt hij ook het eerst naar z'n techniek, naar z'n basis. 

Geen reden voor taboe

Klagen over de jeugd van nu is van alle tijden. Socrates (400 VC) zei al: “De jeugd van tegenwoordig houdt van luxe. Ze heeft slechte manieren, veracht alle gezag, heeft geen respect (…). Jongeren spreken hun ouders tegen, kletsen in gezelschap, schrokken aan tafel (…) en tiranniseren hun ouders.” Nadenken over 'orde' of 'basisvaardigheden' voor een leerbaar klimaat hoeft dus geen taboe te zijn.

Het krijgen en houden van orde begint bij kennis van de groep en je eigen bijdrage aan de cultuur van de school. Hoe een groep zich gedraagt is immers een afspiegeling van die cultuur, zo weten we uit het systeemdenken. Vervolgens de regels. Wat weten we: wat voor regels je afspreekt maakt niet uit, wel dat iedereen de regels naleeft. Ten slotte: wat is jouw effectieve en niet effectieve basisgedrag? Maak je contact? Pak je de zogenaamde eerste overtreder aan? Werk je met een correctieladder? Toon je leiderschap? Is je lesstructuur helder?

Laten we het taboe van praten over 'orde' afhalen, en af en toe met elkaar weer terug gaan naar de basis. 

Ervaar jij dat spreken over 'orde' in je klas taboe is? Laat hieronder een reactie achter.

Reacties

  1. Manita Gobbens Manita Gobbens - 3 oktober 2018

    Het lijkt er inderdaad op dat docenten het liever hebben over ‘die moeilijke klas’ dan kijken naar hoe het zo ver gekomen is met een klas waarin leerling nauwelijks aan leren toekomen. Ook ik betrap me er wel eens op. Interessant dat je in je blog ook hebt over systeemdenken.

  2. Aart Brezet Aart Brezet - 11 oktober 2018

    Het is inderdaad niet handig als orde, of het gebrek eraan, een taboe is. Problemen gaan alleen verdwijnen als zij er mogen zijn. Het is wel de vraag of orde de juiste focus is op het moment dat je een ordeprobleem hebt. Het kan tot een focus leiden op het gedrag dat je juist niet wilt zien en een gevoeligheid daarvoor. Mooi is dat je aangeeft dat het gaat om het creëren van een leeromgeving, het hebben van doelen, verschillende werkvormen en dergelijke. Om te ontdekken wat werkt, helpt het om je beste les(sen) te onderzoeken. Wat was daar geweldig in? Wat waardeerde je aan je eigen aanpak. Dan ontdek je wat de manier is waarop jij in staat bent om en fijne leeromgeving te creëren. Ik heb er ooit eens een blog over geschreven: Orde is goed, maar richting is beter. https://drivesatschool.nl/orde-is-goed-richting-is-beter/

Plaats een reactie

Over de auteur

Sander van Veldhuizen_LR.JPG

Sander van Veldhuizen

Sander traint en adviseert scholen op o.a. de thema’s toetsing, docentvaardigheden, mentorvaardigheden en de 7 gewoonten van Covey.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan