Sluiten

Zoeken in de website

Hard voor taal: verslag van het 4e Nationaal Congres Taal-Lezen

Hard voor taal: verslag van het 4e Nationaal Congres Taal-Lezen

Rayan staat op: “Ik wou nog even reageren op wat Lotte net zei….”

Het 4e Nationaal Congres Taal-Lezen dat door CPS werd georganiseerd op donderdag 11 oktober had als slogan: “Hard voor taal” en werd gestart met een debatbattle. Leerlingen van drie verschillende basisscholen lieten in deze battle voorbeeldig zien dat luisteren en spreken essentiële vaardigheden zijn voor gesprek en debat én tot welk niveau dat kan leiden.

“Daar kunnen we als volwassenen nog wel van leren”, hoorde ik later bij de koffie een deelnemende congresganger zeggen. “Zowel over wat de leerlingen van de stellingen dachten als hoe zij zich daarover in debat over uitspraken’’.  

Het congres liet onder andere door de debatbattle zien dat de school een bijzondere plek heeft in de samenleving en een samenleving in het klein is. Een samenleving waar iedereen aan het woord kan en mag komen en waar veel van elkaar te leren is door goed naar elkaar te luisteren  

Taal integreren 

Het congres zinderde van het idee dat we taaldomeinen meer kunnen integreren in het onderwijs:

  • Naast lezen kunnen ook het schrijven, luisteren en spreken ingezet worden om het taaldenken van de leerlingen te stimuleren;
  • Taalleren van leerlingen betekent vooral ook: het denken van leerlingen stimuleren;
  • Het denken van alle leerlingen kan worden ingezet om de taalvaardigheden individueel en samen verder te ontwikkelen.

Ondersteuning van vertrouwen en zelfvertrouwen door de leerkracht speelt hierbij een grote rol. “Even diep ademhalen, we wachten wel. We luisteren daarna graag naar hoe jij erover denkt’’, was een interventie van de debatleider Chantal Deken. En inderdaad na een diepe ademhaling en even stilte verwoordt de leerling in heldere taal zijn mening over de stelling.

Het integraal benutten van mondelinge en schriftelijke taalvaardigheden tijdens wereldverkennende activiteiten leidt tot een betere taalvaardigheid van de leerling, maar ook de aandacht voor taal tijdens bijvoorbeeld de rekenles helpt daarbij. Daarbij leidt een integrale benadering van de taalvaardigheden tot een natuurlijke manier van taalgebruik bij het leren. Het lezen en bestuderen van goede teksten en het gesprek daarover kan bijvoorbeeld al aanleiding zijn voor het schrijven van eigen teksten. Taalleren wordt daardoor betekenisvoller en leuker en werkt motivatie verhogend. Karin van de Mortel en Resi Damhuis gingen beiden in hun plenaire presentaties in op deze verschillende vormen van taalleren n.a.v. tekst of onderwerp.

Nieuwkomers

In de bijdrage over de klas met nieuwkomers illustreerde Vanessa Thijns met veel voorbeelden hoe belangrijk het is dat leerlingen zich eerst veilig en op hun gemak voelen met de voor hen nieuwe taal in een vreemd land. Zij laat vanuit haar onderwijspraktijk zien hoezeer taal voorwaarde, middel en doel van leren en ontwikkelen en dus van onderwijs is.   

Deelnemers 

Zomaar een paar uitspraken van deelnemers tijdens de lunch:

“Heerlijk om op zo’n dag gevoed te worden en even met wat afstand door de bril van een ander naar mijn dagelijks werk te kijken”

“Natuurlijk weten we wel hoe belangrijk de transfer van taalvaardigheden bij andere vakken is, maar in de praktijk van alledag bieden we de verschillende vakken toch nog veel afzonderlijk aan”

"Fris en vernieuwend!"
"Na het bijwonen van het congres taal kom ik elk jaar weer de volgende dag met veel energie en een rugzak vol ideeën op mijn werkplek terug."

De boodschap van de ochtend werd ’s middags uitgewerkt in verschillende werkplaatsen en presentaties.

Inspiratie

Uit de debatbattle waarmee de dag begon, blijkt hoe belangrijk het is dat onderwijs kinderen taal leert om de wereld te verkennen en om met elkaar te reflecteren op wat er speelt in de samenleving. Uit de debatbattle blijkt ook dat daarbij de verschillende taalvaardigheden afzonderlijk maar vooral geïntegreerd de basis vormen voor een levenslang je competent en vertrouwd voelen met taal. Of dat nu je moedertaal is of de taal van het land waar je naar toe bent gegaan en nu woont.

Kinderen die leren naar elkaar te luisteren en elkaar te respecteren; kinderen die leren hun mening te baseren op kennis van de wereld worden toegerust op de toekomst. Genoeg reden om ons hard te blijven maken voor taal.

 

Plaats een reactie

Over de auteurs

Els Loman 2017.jpg

Els Loman

Els Loman is adviseur bij CPS. Haar expertise ligt op het gebied van schoolontwikkeling, taalbeleid en didactiek.

Bekijk profiel
Veenstra Tsaerd portret kl  0771.jpg

Tseard Veenstra

t.veenstra@cps.nl
06 55 168 626 Tseard is trainer en adviseur bij CPS en expert op de thema's taalonderwijs en schoolontwikkeling in het basisonderwijs en speciaal onderwijs.

Bekijk profiel

Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang elke maand de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan