Sluiten

Zoeken in de website

Het geheim van vakdidactisch coachen: leer leerlingen succesvol leren

Het geheim van vakdidactisch coachen: leer leerlingen succesvol leren

Leraren vragen ons vaak: ‘Hoe kan ik mijn leerlingen/studenten motiveren?’ Of: ‘Hoe stimuleer ik bij hen een proactieve leerhouding?’ In dit blog lichten we toe hoe je door vakdidactisch te coachen jongeren bij de les houdt én hen beter laat leren.

Ken jij ze: leerlingen of studenten die niet vooruit te branden zijn en alles ‘saai’ vinden? Vermoedelijk wel. Als je wilt weten hoe je hun motivatie kunt verhogen, is het allereerst nodig dat je erachter komt waarom ze niet meedoen in jouw les. Wat zit er achter dit mijdend gedrag? In de kern zijn er slechts drie redenen:

  1. De leerling/student denkt: ‘Ik kan dit niet’.
  2. De leerling/student denkt: ‘Ik wil dit (nog) niet’.
  3. De leerling/student denkt: ‘Ik heb toch geen invloed op deze les en mijn leerproces’.

In dit blog zoomen we in op de eerste reden: ‘Ik kan dit niet’. Door vakdidactisch te coachen ondersteun je een lerende het wél te kunnen. In vervolgblogs gaan we dieper in op de andere twee redenen. 

Wat is vakdidactisch coachen?

Vakdidactisch coachen is een van de drie manieren van coachen die jij in jouw rol als leercoach toepast. (In een eerder blog schreven we al over die leercoach. En in het kader onderaan deze pagina lees je meer over de drie manieren van coachen.)
Vakdidactisch coachen houdt in dat jij de leerling/student ondersteunt bij het zo goed mogelijk leren van de vereiste leerstof. Dat klinkt logisch en vanzelfsprekend – doe je dit niet iedere dag? Toch willen we je graag laten nadenken over de manier waarop je dat doet. 

Zelfeffectiviteit verhogen

In de praktijk zien we vaak het volgende: leraren vertellen wat er geleerd gaat worden, ze geven uitleg bij de leerstof, de leerlingen/studenten oefenen ermee en als het goed is beheersen ze de stof aan het einde van de les.
Maar deze opbouw van de les leidt helaas niet altijd bij iedereen tot het gewenste effect. Zoals hiervoor beschreven, hebben niet alle jongeren het gevoel dat ze het daadwerkelijk kunnen en daardoor haken ze af. Om dit te voorkomen, kun je hun zelfsturing en zelfeffectiviteit (het gevoel dat je het kunt) verhogen door in elke les stil te staan bij hóé de leerling/student de leerstof leert. 

In elke les zijn er drie leerfasen

Dit kun je al doen door in jouw instructie te benoemen welke leerstrategieën de leerlingen/studenten hanteren om zich de leerstof eigen te maken of de leertaak aan te pakken. Dat is eenvoudiger dan je misschien denkt. Je benoemt met nadruk drie leerfasen: wat doe je voor, tijdens en na afloop van de leertaak. 

Benoem de metacognitieve leerstrategieën

Bij elke leerfase geef je vervolgens aan welke metacognitieve leerstrategieën een leerling/student kan gebruiken om de vakinhoud onder de knie te krijgen. In leerfase 1 oriënteert de lerende bijvoorbeeld op een tekst door moeilijke begrippen te onderstrepen of hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Of de lerende plant en prioriteert door een taak op te delen en deze deeltaken in een studieplanner ze zetten. Andere metacognitieve leerstrategieën zijn: uitvoeren, monitoren, evalueren en reflecteren.
Welke (metacognitieve) leerstrategieën je als lerende exact gebruikt en op welke manier is voor elk vakgebied en voor elke taak anders. 

Geef aanwijzingen op maat

Leerlingen/studenten zijn zich vaak niet bewust van de drie leerfasen en de daarbij horende strategieën. Dat komt simpelweg, omdat veel leraren deze niet expliciet benoemen in hun les. Herken je dit? En herken je het ook als een leerling/student het leren of een taak niet handig aanpakt? Geef je dan aanwijzingen op maat, zodat een proactieve leerhouding kan ontstaan? 

Kleine aanpassing van jouw les

Door lichte aanpassingen in jouw instructie en door leerlingen/studenten individueel vakdidactisch te coachen worden ze vaardiger in het leren. Overigens: begin klein, maak het niet grootster en ingewikkelder dan nodig. Door vakdidactisch te coachen maak jij het verschil! 

   
   Meer 
weten over vakdidactisch coachen?
 


Dit is de eerste blog in een serie van vijf, geschreven door de auteurs van De zesde rol van de leraar. De leercoach. 

Reacties

  1. Rosemarie Albertus Marinus Rosemarie Albertus Marinus - 18 september 2019

    Zou ik als Rter meer info kunnen krijgen over het thema leercoach

    Welk boek zou U mij kunnen aanraden als remedial teacher

    Bvb hartelijk dank,hopend op een antwoord uwer zijds
    Rter:Rosemarie Alberus Marinus (email rosema748@gmail.com)

  2. Seth Voeluwel Seth Voeluwel - 18 oktober 2019

    Dag,

    Met belangstelling las ik dit artikel, benieuwd naar de stand van zaken over het weten wat het toch is met die desinteresse van jonge mensen.

    Zou het kunnen zijn dat iemand die in principe geschikt en bereid is te leren, zich niet werkelijk geboeid voelt door het gebodene?
    Dat een jongeling, waarvan je toch zou denken dat die gretig het leven wil leren kennen en op eigen benen wil gaan staan,
    misschien onbewust iets mist in wat wij hem of haar voorschotelen?

    Dat wij, misschien ondanks ons eigen nog sluimerend gevoel van radeloosheid, met de beste bedoelingen blijven proberen het goede te doen, op zoek naar wat werkt?

    Maar dat steeds meer blijkt, als was het onontkoombaar, dat de moderne jeugd niet anders meer kán dan 'nog slechts' openstaan voor werkelijke levensvragen, voor vragen die werkelijk van deze tijd zijn?

    Hoe ziet u dat? En wat doet u met uw inzicht?

    met een hartelijke groet,
    Seth Voeluwel

Plaats een reactie

Over de auteurs

Ariena Verbaan_web - kopie.png

Ariena Verbaan

Ariena is adviseur bij CPS en ondersteunt scholen op het gebied van lesgeven, de leercoach en loopbaanbegeleiding.

Bekijk profiel
Susan Potiek_web.png

Susan Potiek

Susan Potiek is adviseur bij CPS en ondersteunt scholen op het gebied van lesgeven, de leercoach en loopbaanbegeleiding.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan