Sluiten

Zoeken in de website

Begrijpend lezen begint bij de noodzaak tot lezen

Begrijpend lezen begint bij de noodzaak tot lezen

Hoe zit het als leerkracht met uw eigen motivatie rondom begrijpend lezen? Lukt het u om uw leerlingen te motiveren om met een tekst aan de slag te gaan of worstelt u hier misschien zelf ook mee en kunt u eigenlijk ook niet goed uitleggen waarom leerlingen in uw groep de teksten van een methode moeten lezen?

Dat de motivatie rondom begrijpend lezen daalt is een trend die al een aantal jaar zichtbaar is in het onderwijs. Maar dat de situatie rondom de leesvaardigheid inmiddels zorgwekkend is laten de resultaten uit het recent verschenen PISA onderzoek zien (PISA, 2018). Hieruit blijkt dat de gemiddelde leesvaardigheid van vijftienjarigen significant daalt en dat leerlingen minder vaak geconcentreerd een boek of tekst kunnen lezen. Dit terwijl de Nederlandse overheid de ambitie heeft tot de kennistop van de wereld te behoren. 

Verplicht lezen

In tegenstelling tot andere landen in Europa wordt begrijpend lezen hier als vak gezien, iets waar je gericht instructie op zou moeten geven. Daarom gebruiken veel Nederlandse scholen een methode voor begrijpend lezen. Veel van de lessen begrijpend lezen op basisscholen bestaan uit het toepassen van een strategie en het beantwoorden van vragen Hierdoor ontgaat leerlingen vaak de inhoud van een tekst. De geoefende strategieën worden vervolgens ook nauwelijks toegepast bij andere teksten die op school worden gelezen. Daarnaast kunnen leerkrachten ook zelf vaak niet de relevantie rondom een tekst of thema benoemen. Een gemiste kans want voor een goede les begrijpend lezen zijn toch vooral rijke en relevante teksten nodig. Het ontbreken hiervan zorgt voor ongemotiveerde leerlingen omdat het lezen door hen vaak wordt beleefd als een verplichting en niet als een kans of verrijking (Pröpper, 2019). 

Noodzaak tot lezen

Maar hoe zorg je nu dat leerlingen wel gemotiveerd met een tekst aan de slag gaan? Het antwoord hierop is misschien minder ingewikkeld dan gedacht. Maak als leerkracht het lezen in de klas relevant door binnen een thema te werken waarin meerdere taalvakken geïntegreerd en functioneel aan bod komen. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om in de groep gedurende een langere periode met een onderwerp aan de slag te gaan. De eigen motivatie en betrokkenheid van de leerkracht neemt toe wanneer hij of zij zelf inbreng heeft in het thema en kan uitleggen aan leerlingen waarom het belangrijk is dat leerlingen met dit thema aan de slag gaan. Hierdoor krijgt lezen betekenis. Leerlingen lezen vervolgens teksten die aansluiten bij hun eigen leervragen rondom het thema en schrijfopdrachten kunnen worden ingezet om de opgedane kennis te verwerken. De motivatie en betrokkenheid van leerlingen neemt hierdoor toe. Ze hebben de tekst immers nodig om antwoorden te kunnen vinden op hun eigen leervragen. Het kunnen toepassen van een strategie is daarmee geen doel op zich geworden maar een middel om te tekst beter te kunnen begrijpen. Meer weten?

Heeft u vragen over het begrijpend leesonderwijs op uw school en bent u benieuwd wat CPS voor u op dit gebied zou kunnen betekenen? Neem dan contact op met Yvonne Koene (y.koene@cps.nl) of Marjolein van Oenen (m.vanoenen@cps.nl).

), beiden zijn adviseur taal bij CPS.

Plaats een reactie

Over de auteur

Yvonne Koene.jpg

Yvonne Koene

Yvonne is adviseur bij CPS en taalspecialist voor het basisonderwijs.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan