Sluiten

Zoeken in de website

School dicht? 3 tips voor docenten taalonderwijs om leerlingen voor te bereiden op het eindexamen

School dicht? 3 tips voor docenten taalonderwijs om leerlingen voor te bereiden op het eindexamen

Dit weekend is de kogel door de kerk gegaan en gaan de scholen voorlopig dicht. Wat dat precies zal betekenen voor het voorbereiden van je leerlingen op het eindexamen is nu nog giswerk, maar voor sommige leerlingen mogelijk ook een kans om nog even extra door te pakken. In ieder geval kun je als docent de spanning en onzekerheid enigszins verminderen door je leerlingen wat structuur te bieden. Dus: mocht het erop uitdraaien dat je je examenleerlingen echt op afstand moet begeleiden, dan is dit wat je kunt doen.

1. Differentieer meteen 

Je kunt je tijd maar één keer besteden, en juist nu is het belangrijk om zo efficiënt mogelijk met je beschikbare tijd en energie om te gaan. Daarom is het verstandig om zo snel mogelijk een gedifferentieerde situatie te organiseren, waarin je in beeld brengt welke leerlingen jouw aandacht (nog) nodig hebben. 

Hoe doe je dat?

Mogelijk heb je de afgelopen periode al een groepsplan gemaakt, maar anders is het onder de gegeven omstandigheden mogelijk wat improviseren. Om op afstand te differentiëren zou je het volgende kunnen overwegen:

  • Als je de beschikking hebt over www.examenflow.nl  of www.eindexamensite.nl, kun je die sites gebruiken voor het afnemen van een formatieve toets. Op basis van deze informatie  kun je leerlingen vervolgens indelen. Als je geen mogelijkheid hebt om bovenstaande sites te gebruiken, kijk dan bij de 2e bullet hieronder. Leg leerlingen uit dat het belangrijk is om te oefenen onder examencondities – voor zover dat onder de omstandigheden mogelijk is.
     
  • Laat leerlingen zelf onder tijdsdruk oefenen met een (deel van) een eindexamen, en per tekst registreren hoe ze gepresteerd hebben. De examens zijn als pdf uiteraard te vinden op www.examenblad.nl of www.havovwo.nl, om de resultaten te analyseren zou je gebruik kunnen maken van een met leerlingen gedeeld Excelbestand of document. Je kunt een dergelijk bestand via je elektronische leeromgeving beschikbaar maken, of als je via Office 365 werkt door het te koppelen aan een Team of een Teams opdracht.

  • Maak met behulp van de verzamelde gegevens een groepsplan waarin je leerlingen indeelt in drie groepen.

2. Organiseer een plan voor elke groep 

Als je de informatie binnen hebt kun je een plan optuigen waarmee je de verschillende groepen leerlingen aan het werk zet. Waarschijnlijk zul je uitkomen op de volgende situatie:

  • een eerste groep leerlingen die écht jouw hulp nog nodig heeft met examenstrategieën op tekst- en vraagniveau
  • een tweede groep leerlingen die zelf kan oefenen maar ook af en toe een probleem heeft bij een specifieke vraag of tekst
  • een derde groep leerlingen die het eindexamen nu met zelfvertrouwen tegemoet zou gaan en zou halen

3. Stem je onderwijs af 

De vraag is hoe je nu – op afstand – kunt zorgen dat leerlingen in ieder van de drie groepen op een effectieve manier aan het werk gaan. Ik ga hierop in door bij de 3e groep te beginnen. 

Groep 3: de zelfstandige leerlingen
Mijn primaire advies zou zijn om de derde groep kansrijke leerlingen meteen los te laten met een aantal basale adviezen. Deze leerlingen hebben jou niet nodig, dus is het voldoende als je voor deze leerlingen de mogelijkheid laat om met jou contact op te nemen indien nodig en op deze manier kun jij je (online) tijd richten op de leerlingen waar het grootste rendement te behalen valt. 

Groep 2: de ‘bijna-klaar’ leerlingen
Deze leerlingen kunnen zelf aan de slag, alleen is het voor deze leerlingen belangrijk dat je een moment organiseert waarop je hen feedback geeft of wat aanvullende instructie. Hoe doe je dat, in een situatie waarin je op afstand zit en alleen via een scherm contact kunt hebben? Mijn advies zou zijn om het volgende te doen:

  1. Geef een duidelijke opdracht aan je leerlingen. Bijvoorbeeld een serie examenopgaven uit één bepaald examen. Laat deze leerlingen óók oefenen onder tijdsdruk. Per punt is dat 2,5 minuut, dus op die manier kun je bepalen hoe lang je leerling er ongeveer over mag doen. Houd hierbij enigszins rekening met de huidige omstandigheden.
  2. Laat je leerlingen zelf de opgaven nakijken met het antwoordmodel. Hierbij verzamelen ze zelf informatie over de opgaven die ze zouden willen bespreken. Laat je leerlingen deze opgaven ordelijk samenvatten en een concrete vraag formuleren bij elk van de opgaven.
  3. Laat de vragen door leerlingen posten, bijvoorbeeld in een apart kanaal in je Office Team, of op een andere plek waar je in een forum achtige setting met leerlingen kunt communiceren.
  4. Moedig alle leerlingen nu aan om op minimaal 1 vraag van een andere leerling te reageren met een uitleg. Deze uitleg moet gericht zijn op de te volgen strategie om tot het antwoord te komen. Je kunt hier het best een tijdperiode voor afspreken.
  5. De vragen die nog onvoldoende beantwoord zijn verzamel je vervolgens en die bespreek je zelf tijdens een geagendeerde online sessie. 

Groep 1: de leerlingen die écht jouw hulp nodig hebben
In deze groep zitten de leerlingen die worstelen met je vak en het eindexamen. Deze leerlingen vragen om een specifieke aanpak, en het is belangrijk om van deze groep in beeld te brengen wat precies de individuele leerbehoeften zijn. Niet zelden zitten in deze groep bijvoorbeeld leerlingen met een beperkte woordenschat. Deze groep leerlingen is mogelijk gebaat bij een aanpak die gericht is op een combinatie van:

  1. Trainen van de examenwoordenschat
    Maak hiervoor gebruik van een vocabulaireboekje, de woordenlijst uit de examenbundel of de examenwoordenlijst van CPS. Er zijn ook online middelen beschikbaar om mee te oefenen, je kunt hierbij denken aan: Quizlet, WRTS. Probeer vooral aandacht te richten op vraagtaalwoorden en veel voorkomend examenidioom: doelmatigheid is in dit verband heel belangrijk want een kennisgat overbruggen dat zich over jaren heeft opgebouwd is in korte tijd erg moeilijk.
  2. Oefenen met examenteksten
    Voor deze groep leerlingen is het mogelijk interessant om nog even wat ‘uit te zoomen’ en iets meer aandacht te besteden aan algemene leesvaarigheid, bijvoorbeeld door ze alert te maken op tekstgenre, interpreteren en activeren. Je kunt dit doen door te modellen.
  3. Oefenen met examenvragen
    Spits oefensessies toe op bepaalde typen examenvragen of examenteksten, en richt je instructie specifiek hierop in. Ook hier is modellen een goede manier om deze leerlingen te helpen. 

Om het bovenstaande te kunnen doen is het uiteraard van belang dat je voldoende vaardigheden hebt om te kunnen werken met de beschikbare faciliteiten bij jou op school. 

Microsoft Teams

Hebben jullie op school de beschikking over Office 365 en Microsoft Teams? Hiervoor zijn op diverse kanalen instructiefilmpjes gemaakt. 

Ten slotte

Voor leerlingen valt nu veel tijd vrij onder bijzondere, en ook spannende omstandigheden. Dit voelen we allemaal. Het kan leerlingen erg helpen om hen te helpen met het indelen van de eigen tijd, bijvoorbeeld door duidelijke opdrachten te geven die worden afgewisseld met een online les of feedbackmoment. Probeer je leerlingen dus te helpen door structuur te bieden.

Heb je aanvullende concrete ondersteuning nodig of een snelle vraag om verder te komen? Neem contact op met CPS: k.vanthul@cps.nl

 

Reacties

  1. Marijke Rigter Marijke Rigter - 20 maart 2020

    Helder en duidelijk en sluit precies aan bij wat ik al in mijn hoofd had zitten als oefening met mijn V6 en H5.
    Ik ga ermee aan de slag!

Plaats een reactie

Over de auteur

Koos van 't Hul.jpg

Koos van 't Hul

Koos van ’t Hul is adviseur bij CPS. Zijn expertise ligt op het gebied van taal en taalbeleid bij Nederlands en de vreemde talen, taaldidactiek en leesmotivatie.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan