Sluiten

Zoeken in de website

Vier tips om je mondelinge examens tóch door te laten gaan

Vier tips om je mondelinge examens tóch door te laten gaan

De meeste scholen hebben ondertussen een paar dagen ervaring met online of op afstand lesgeven. De komende weken zullen daarnaast in dienst staan van het afronden van de schoolexamens. Veel moderne vreemde talen sluiten in deze periode het schoolexamen af met een onderlinge toets. Online mondelinge toetsen afnemen kan lastig zijn. Hier vier mogelijke problemen met oplossingen. 

Probleem 1: de techniek 

Als er iets is dat goed online te organiseren is, is het wel online vergaderen. Deze techniek kan ons bij de mondelinge toetsen dus prima van pas komen. 

Er zijn verschillende platforms waarop je online vergaderingen kunt organiseren, waarbij je gemakkelijk meerdere personen in één gesprek kunt toevoegen. De meest gebruikte platforms zijn: Office Teams, Zoom en Google Hangouts. Bij deze apps kun je vaak ook het gesprek opnemen en deze platforms zijn berekend op het faciliteren van een groot aantal gebruikers tegelijkertijd. Daarnaast kun je ook overwegen om Whatsapp Videochat te benutten, of Apple FaceTime.  

Spreek in ieder geval het volgende af: 

  • Wees op tijd genoeg om eventuele technische problemen nog op te lossen. Geef ook je telefoonnummer, mocht dat nodig zijn. Zo kan een leerling je bereiken als de internetverbinding het laat afweten. 
  • Zowel je leerling als jij zoeken een afgezonderde, stille ruimte op 
  • Gebruik oordopjes met een microfoontje. Bijna alle oordopjes van mobiele telefoons hebben dat en werken vaak ook op laptop of tablet. 

Probleem 2: de stress 

Ten eerste: raak zelf vooral niet gestresst. Onder deze omstandigheden is het sowieso al een wonder dat er onderwijs en toetsen doorgaan, dus je doet het eigenlijk al bovengemiddeld goed! Voor kandidaten is het al spannend om een mondeling te doen, dat zal via internet niet anders zijn, misschien zelfs onder de omstandigheden iets stressvoller. Je kunt heel veel bereiken door extra te letten op je eigen houding en handelenWees dus zorgvuldig in het contact en besteed extra aandacht aan: 

  • Contact maken 
    Informeer even hoe het gaat met je leerlingof het is gelukt om voor te bereiden en of je leerling gespannen is. Vertel ook zelf iets over hoe je de situatie ervaart, hoe je je werk doet op afstand, etc. Vraag of jullie kunnen beginnen. 
  • Volledig doornemen van de toets- en beoordelingsprocedure 
    Weten waar je aan toe bent geeft rust en duidelijkheid. Dit kun je ook in een filmpje doen en vooraf met je leerlingen delen. Daarnaast vat je de procedure nog eens kort en puntsgewijs samen bij aanvang van de toetsOok vraag je vóór aanvang van het mondeling of de hele instructie begrepen is, en of je leerling vragen heeft over de procedure. 

Probleem 3de inhoud 

Een mondelinge taalvaardigheidstoets valt voor havo en vwo uiteen in twee delen: een gedeelte dat zich richt op het spreken, en een gedeelte dat zich richt op gespreksvoering. In de meeste scholen worden deze aspecten in één mondeling afgetoetst. Mijn advies voor de inhoud van je mondeling is: houd het zo doelmatig mogelijk. Less is more.  

Spreken 
Het is via verschillende online platforms (Office Teams, Skype for business of de app Zoom) goed mogelijk om een presentatie of een terplekke gepresenteerde opdracht te delen. Op die manier kun je leerlingen iets laten presenteren, maar het is dus ook mogelijk om als docent een opdracht tijdens het toetsmoment te laten zien en de leerling daar direct op te laten reageren.  

Een goed voorbeeld van opdrachten die ook online goed te gebruiken zijn, zijn de opdrachten van Cambridge Examens, Goethe of Delf. Besluit je om een dergelijke opdracht te doen? Zorg dan wel dat je leerlingen vooraf een aantal voorbeelden stuurt om mee te oefenen. Ook helpt het erg om zelf een goed voorbeeld met leerlingen te delen, bijvoorbeeld door zelf een voorbeeld op te nemen of er één van YouTube te plukken.  

Wil je liever iets anders doen? Je kunt ook denken aan een gesprekje dat betrekking heeft op de eigen actualiteit. Denk hierbij voor het vmbo bijvoorbeeld aan wat een leerling zelf doet aan social distancing. Voor havo en vwo kun je denken aan een kort betoog of een uiteenzetting die betrekking heeft op de huidige actualiteit (havo)vooruitkijkt naar wat de leerling zelf uit deze periode leert en als winst meeneemt (havo) of naar wat we als maatschappelijke winst uit deze periode kunnen meenemen naar de toekomst (vwo). 

Gespreksvoering 
Stem af op de leerling, bijvoorbeeld door een open vraag te stellen hoe ze thuis nu omgaan met hygiëne. Breng een actueel en passend onderwerp in, bijvoorbeeld in de vorm van een stelling. Je kunt dit onderwerp in duo’s laten bespreken terwijl jij als docent als 3e deelnemer aan het gesprek observeert en af en toe inspringt. 

Probleem 4: de beoordeling 

Je kunt het mondeling het beste opnemen, let wel op dat je hiervoor toestemming vraagt aan je leerlingen. Bedenk hierbij ook dat je leerlingen toetst in hun thuissituatie, en mij advies zou zijn om juist daarom extra zorgvuldig te zijn in de betrouwbaarheid van je toets en de feedback die je geeft: er zijn misschien ook ouders/verzorgers die er iets van kunnen vinden. Denk er in dit verband aan dat je met een videogesprek meer ziet dan wanneer je alleen audio gebruikt.  

Uiteraard hanteer je een zo transparant mogelijk beoordelingsmodel, bij voorkeur met zo expliciet mogelijk gemaakte waarnemingen. Rubrics zijn hiervoor erg geschikt, je kunt hiervoor gebruik maken van de can-do statements van het ERK. Laat je zo min mogelijk uit in oordelende bewoordingen als ‘goed, voldoende, slecht’ en houd het bij feitelijk waargenomen taaluitingen. 

Het is voor leerlingen fijn als ze snel na het mondeling inhoudelijke feedback krijgen.  

  • vraag je leerling eerst hoe hij zelf vond dat het mondeling verliep, en wat goed ging en minder goed ging 
  • geef je observaties en stem die af met je leerling 

Als je een heel goed beoordelingsmodel hebt kun je wellicht meteen komen tot een cijfer, anders kun je het cijferoordeel wellicht beter even uitstellen zodat je  tijd hebt om dit zorgvuldig te doen. Je kunt achteraf altijd de opnames die je hebt gemaakt raadplegen als je twijfelt. 

Ter afsluiting 

We leven nu in een rare tijd, die vraagt om inventieve maatregelen, en ik hoop dat mijn blog je heeft geholpen om voor nu je mondelinge toetsing zo goed mogelijk te kunnen afronden. Heb je hierover nog vragen, of wil je binnen je school weleens intensiever aan de slag met jullie spreekvaardigheidsleerlijn en mondelinge toetsing? Neem contact op met k.vanthul@cps.nl om meer te weten te komen over wat CPS voor je kan betekenen. 

Kijk voor tips over het online werken aan leesvaardigheid bij mijn vorige blog. 

Reacties

  1. Niek Delfgou Niek Delfgou - 26 maart 2020

    U geeft Zoom als voorbeeld van een applicatie. U weet wel dat deze applicatie niet veilig is? Het blijkt dat als je de app verwijdert, zoom nog steeds toegang heeft tot de camera van de computer.

  2. Koos van 't Hul Koos van 't Hul - 27 maart 2020

    Dag Niek,
    Vorig jaar is er inderdaad een bug in de Zoom applicatie ontdekt. Dit is meer dan een jaar geleden gemeld, ik heb zelf geen recente waarschuwingen kunnen vinden waaruit blijkt dat deze bug nog steeds in de Zoom app zit.Voor nu lijkt de app dus goed bruikbaar.

Plaats een reactie

Over de auteur

Koos van 't Hul.jpg

Koos van 't Hul

Koos van ’t Hul is adviseur bij CPS. Zijn expertise ligt op het gebied van taal en taalbeleid bij Nederlands en de vreemde talen, taaldidactiek en leesmotivatie.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan