Sluiten

Zoeken in de website

Voortgang van begrijpend lezen monitoren? Dat kan ook op afstand.

Voortgang van begrijpend lezen monitoren? Dat kan ook op afstand.

Nu er onderwijs op afstand wordt gegeven zijn veel digitale leermiddelen die al in de klas werden gebruikt, ook uitstekend geschikt om het werk van de leerling te registreren. Voor rekenen en spelling kunnen oefeningen vrij gemakkelijk aan meetbare doelen worden gekoppeld. Voor begrijpend lezen is dat weliswaar wat ingewikkelder, maar zeker wel mogelijk.

Natuurlijk kunnen leerlingen vragen maken bij teksten en deze vragen kunnen soms digitaal geregistreerd worden zoals bij bijvoorbeeld Nieuwsbegrip. Toch geeft het nakijken van de antwoorden niet altijd een goed beeld van de leesvaardigheden. Wanneer je wil weten of leerlingen goede begrijpend lezers zijn dan kun je dat aan de hand van een aantal factoren monitoren.

Leest de leerling vloeiend?

Een goede begrijpend lezer leest vlot, nauwkeurig en met expressie een tekst. Vloeiend lezen gaat niet alleen over het lezen ‘met stemmetjes’ maar ook over het kunnen herkennen van leestekens, interpuncties en woordgroepen die met nadruk moeten worden uitgesproken. Het oefenen van vloeiend lezen kan het beste hardop na een instructie van de leerkracht worden gedaan. Vloeiend lezen gaat over lezen zoals je praat en geeft een goede indicatie van het leesbegrip van de leerling. Hoe kun je op afstand een beeld krijgen van de mate van vloeiend lezen van een leerling?

Je kunt hiervoor een (zelf)observatieschaal vloeiend lezen gebruiken. Via videobelverbindingen kunnen leerlingen onderling naar elkaars teksten luisteren en een observatieschaal voor de ander invullen. Uiteraard kun je dit als leerkracht ook organiseren, zeker voor leerlingen van wie je de voortgang extra wil monitoren is dit aan te raden.

Is de leerling een gemotiveerde lezer?

Het leesproces komt het best op gang als leerlingen gemotiveerde lezers zijn die met plezier en nieuwsgierigheid boeken en teksten lezen. In deze periode van onderwijs op afstand wordt een groot beroep gedaan op die zelfstandigheid. Niet bij alle kinderen zal het zelfstandig en gemotiveerd lezen van boeken vanzelfsprekend opgepakt worden. Om een beeld te krijgen van de leesmotivatie van kinderen kun je daarom een leesprofiel laten maken. Dit is een vragenlijst waarbij de leerling een beeld van zichzelf krijgt als lezer en hoe hij het lezen waardeert. Aan de hand van deze vragen kun je een waardevol gesprek met de leerling voeren over zijn leesmotivatie.

Leest de leerling strategisch?

Om te lezen met begrip pas je tijdens het lezen (onbewust) leesstrategieën toe. Je monitort bijvoorbeeld steeds of je nog snapt wat je leest, of je moeilijke woorden of stukjes bent tegengekomen en of je dat wat je leest kunt aanhaken aan je eigen kennis. In verschillende begrijpend leesmethodes worden bepaalde strategieën aangeleerd. Het kennen van strategieën wil nog niet meteen zeggen dat je dan ook een goede begrijpend lezer bent. Bij het lezen met begrip gaat het erom dat je verschillende strategieën door elkaar kunt gebruiken om je de tekst eigen te maken. Of een leerling de tekst begrepen heeft kun je toetsen door vragen te laten beantwoorden. Tegelijkertijd is het niet perse zo dat een leerling moeite heeft met begrijpend lezen als hij die vragen onjuist beantwoordt. Om goed zicht te krijgen op het leesproces van de leerling kun je een vragenlijst over strategisch lezen laten invullen. De leerling krijgt op die manier, samen met de leerkracht, zicht op zijn eigen leesproces en leert dit bewuster te sturen.

Tot slot.

1. Het monitoren van leesbegrip is, zeker in deze periode, een lastig proces. Richt je daarom op die leerlingen die in je groepsplan al genoteerd stonden als lezers die extra aandacht nodig hebben. Kijk voor je overige leerlingen of er door ouders voldoende ondersteuning geboden kan worden. De leerlingen die geen beroep kunnen doen op hun ouders vragen, zeker voor begrijpend lezen, nu ook extra aandacht van de leerkracht.

2. De bovengenoemde factoren zijn voor het monitoren van begrijpend lezen altijd van belang. Ook als straks de scholen weer open zijn en na een poosje het onderwijs zich weer zal herstellen.

Wil je meer leren over het monitoren van leesbegrip of het proces van begrijpend lezen, kijk dan eens bij de volgende trainingen:

Wil je meer informatie over de genoemde vragenlijsten of deze ontvangen? Of een (online) training over (begrijpend) lezen op jouw school organiseren? Neem dan contact op met de auteur van dit blog Marjolein van Oenen,
M: m.vanoenen@cps.nl /T: 06-23 927 967.

Plaats een reactie

Over de auteur

Marjolein van Oenen.jpg

Marjolein van Oenen

Marjolein van Oenen is adviseur bij CPS en expert op het gebied van taalonderwijs in het basisonderwijs.

Bekijk profiel

De CPS Nieuwsbrief: Gratis inspiratie, kennis en updates

Ontvang 1x in de zes weken de nieuwste blogs met tips en waardevolle kennis, nieuwtjes, artikelen, ebooks en inzichten automatisch in uw mailbox.

Meld mij aan