Hoe ziet een goede les eruit? Als antwoord op deze vraag heeft de Inspectie van het Onderwijs verschillende kenmerken van leskwaliteit vertaald naar concreet leraargedrag. Afstemmen is één van de vijf indicatoren van een effectieve les. Maar wat is het afstemmen van je onderwijs precies en hoe doe je dat in een les?

Op het Van Lodenstein College te Hoevelaken wordt onderwijs geboden aan vmbo 3 en 4, op alle vmbo-niveaus. Een deel van de vakken betreft de meer praktijkgerichte vakken, zoals PIE, Mobiliteit & Transport, waarin leerlingen vaak individueel aan de slag zijn. Hoe geef je het formatief handelen vorm in zo’n les? De afgelopen twee schooljaren hebben de docenten zich intensief ontwikkeld op het gebied van formatief handelen, onder begeleiding van Meike Berben van CPS Onderwijsontwikkeling en advies. In dit traject zijn veel lesvoorbeelden ontwikkeld. Vier betrokken docenten delen hun ervaringen

Het Edith Stein College in Den Haag is een diverse school met ruim 1000 leerlingen van 81 nationaliteiten. Naast de internationale schakelklas (ISK), biedt de school onderwijs voor mavo, havo en vwo aan. Differentiatie in de les is al jaren een belangrijk thema. Ik sprak hierover met Marjolein Verheij, conrector onderwijs.

Docenten Aranka en Arjan van scholengemeenschap Parmant Joris in Eindhoven werkten samen met een groep collega’s uit verschillende vaksecties aan concrete formatieve toepassingen voor hun lessen. Dit deden ze onder begeleiding van trainer en adviseur Meike Berben. In dit artikel delen ze inspirerende voorbeelden, vertellen ze hoe ze verder willen met formatief handelen en geven ze tips aan docenten die ermee aan de slag willen.

Het realiseren van onderwijs waarin differentiëren steeds vanzelfsprekender wordt vraagt allereerst om een visie. Zo’n visie zegt waarom de school het belangrijk vindt om aandacht te besteden aan differentiëren en hoe dit past in de visie van de school op talentontwikkeling/op het leren van de leerlingen.

“Meneer, ik ben klaar. Mag ik een verdiepingsopdracht?”. “Doordat we zelf mogen kiezen hoe we dit leren, snap ik het beter en onthoud ik het ook echt”, “Dit was een gave les, ik heb nu al zin in de volgende”. Hoorden we dit soort geluiden maar meer in onze scholen.

Op de Waldheim-mavo te Baarn hebben de leerlingen elke dag drie lessen van 80 minuten en daar omheen is er, in overleg met de mentor over de invulling, keuzewerktijd. Omdat docenten en leerlingen bijna anderhalf uur bezig zijn met een les, is het mogelijk om diep op de stof in te gaan. Dit doen ze niet alleen met theorie.

SG. Antoni Gaudí werkt samen met CPS Onderwijsontwikkeling en advies aan de implementatie van formatief handelen en effectieve feedback in de lessen op school. Schoolleiders Esther Touw en Nienke Schermerhorn vertellen in een gesprek met onderwijsadviseur Meike Berben waarom zij ervoor gekozen hebben om met deze thema’s aan de slag te gaan en wat dat heeft opgeleverd.

Docenten die een praktijkvak geven werken vaak al gedifferentieerd: leerlingen werken in hun eigen tempo en kiezen (gedeeltelijk) zelf hun opdrachten. Wat praktijkdocenten ook heel goed zouden kunnen doen is differentiëren naar de manier waarop je dingen kunt leren.

Ben jij als MVT-docent ook verrast omdat jouw school heeft besloten om minder te toetsen, terwijl jouw leerlingen juist een duwtje in de rug nodig hebben om woordenschat te leren? Geen paniek: nieuwe woorden kunnen goed beklijven zonder veel te toetsen.