Effectieve didactiek in het voortgezet onderwijs

Hoe ontwerp je effectieve lessen waarin leerlingen actief meedoen, de stof begrijpen en onthouden? Gebruik de praktische ideeën en werkvormen die CPS heeft vertaald vanuit de leidraad effectieve didactiek van het NKO. Denk aan: activeer voorkennis, gebruik voorbeelden, doe voor, check en stel bij.
Neem contact op
Header intro Themapagina Effectieve didactiek.png

Leerlingen de stof laten begrijpen en onthouden

Als docent wil je lessen geven waarin leerlingen actief meedoen, de leerstof begrijpen én deze ook op langere termijn onthouden. Toch is dat in de dagelijkse praktijk niet vanzelfsprekend. Klassen zijn diverser dan ooit, de verschillen tussen leerlingen nemen toe en er is een overvloed aan didactische adviezen, werkvormen en onderwijsvernieuwingen. Hoe ontwerp je lessen waarvan je weet dat ze werken? 

Van intuïtie naar bewuste didactische keuzes

Iedere docent maakt bij het ontwerpen van een les voortdurend keuzes. Welke voorkennis hebben leerlingen nodig? Hoe introduceer je nieuwe leerstof? Welke verwerkingsopdracht past bij het leerdoel? Wanneer controleer je of leerlingen de leerstof begrijpen? Hoe sluit je een les goed af? En hoe zorg je ervoor dat leerlingen het geleerde ook later nog kunnen toepassen?

De leidraad Effectieve didactiek in het voortgezet onderwijs van het NKO biedt hiervoor een evidence-informed kader. Bij CPS vertalen we deze wetenschappelijke inzichten uit de cognitieve psychologie naar praktische ideeën en werkvormen die je direct kunt gebruiken bij het ontwerpen van effectieve lessen. Zo maak je goed onderbouwde keuzes en niet meer alleen op basis van gevoel.

Effectieve lessen

Bij effectieve didactiek:

  • activeer je de voorkennis van leerlingen
  • maak je leerdoelen en succescriteria expliciet
  • geef je heldere uitleg met voorbeelden en doe je voor
  • laat je leerlingen actief denken en de leerstof verwerken
  • controleer je regelmatig of leerlingen de stof begrijpen en stem je je onderwijs daarop af
  • laat je leerlingen het geleerde toepassen op verschillende momenten en in verschillende contexten

Deze aanbevelingen bieden geen vast recept voor een goede les, maar helpen je om bewuste didactische keuzes te maken die aansluiten bij hoe leerlingen leren. Het gaat daarbij niet alleen over welke aanpakken werken, maar vooral waarom ze werken en in welke context ze het meest effectief zijn.

Training en begeleiding bij effectieve didactiek

Wil je lessen leren ontwerpen waarvan je weet dat ze werken? CPS ondersteunt scholen en docenten bij het evidence-informed ontwerpen van effectieve lessen. Zo verzorgen we trainingen over effectieve didactiek in de CPS Academie in Amersfoort en bij jou op school. Daarnaast begeleiden we vaksecties bij het (her)ontwerpen van lessen en lessenseries op basis van de aanbevelingen uit de leidraad. Onze adviseurs kunnen meekijken in de klas én aanvullend feedbackgesprekken voeren waarin de docenten individuele feedback ontvangen.

Ook bieden we school-, team- en afdelingsleiders coaching en begeleiding. Vragen die we bijvoorbeeld samen bespreken zijn: Wat verwacht je van je team? Welke doelen zijn haalbaar en voor wie? Hoe creëer je een setting waarin docenten leren van elkaar?  En hoe zorg je voor herkenbaar onderwijs met een consistente lesopbouw in alle vakken?

Heb je een vraag of wil je advies?

Neem dan contact op met Roel.

Zoek in de website