Blogs over het onderwijs

Wat is echt? Een ogenschijnlijk eenvoudige vraag die in een wereld vol kunstmatige intelligentie steeds belangrijker wordt. Hoe leren we kinderen onderscheid maken tussen werkelijkheid en fictie? En welke rol speelt dialogisch onderwijs daarin?

Wortschatz, vocabulary, vocabulaire, vocabulario… Welke vreemde taal je ook geeft, woordenschat heeft daarbinnen een plek. Terecht: zonder woorden kun je een taal niet begrijpen of gebruiken. Maar goed woordenschatonderwijs gaat verder dan woordjes stampen. Een woord kennen betekent niet alleen dat je de vertaling kunt geven. Leerlingen moeten woorden herkennen wanneer ze lezen of luisteren, begrijpen wat ze in een bepaalde context betekenen én ze uiteindelijk zelf kunnen gebruiken als ze spreken of schrijven. Daarmee bouwen leerlingen hun taalvaardigheid uit én hun kennis van de wereld. En juist die samenhang tussen taal en kennis verdient in de MVT-les meer aandacht.

De Nederlandse klassen worden steeds diverser. Leerlingen groeien op met verschillende talen, culturele achtergronden en tradities. Toch overheerst op veel scholen nog impliciet de gedachte dat iedereen op dezelfde manier leert en communiceert. Meertaligheid wordt te vaak gezien als een probleem dat opgelost moet worden, terwijl juist daarin een rijke bron van kennis en verbinding schuilt.

Van 30 september tot en met 11 oktober 2026 staat de Kinderboekenweek in het teken van Spot aan! Een thema dat uitnodigt om verhalen tot leven te brengen: op het podium, in de klas én thuis. Een mooi moment om niet alleen kinderen enthousiast te maken voor boeken, maar ook ouders te laten ervaren hoeveel plezier en taalontwikkeling samenkomen in voorlezen.

Hoe geef je taalonderwijs zo vorm dat leerlingen niet alleen beter leren teksten begrijpen, maar ook meer eigenaarschap ontwikkelen, gemotiveerd blijven en betekenisvol leren? Op EBS De Parel in Amersfoort stond precies die vraag centraal. De school werkte de afgelopen jaren aan een stevige visie op taalonderwijs, waarin de doorgaande lijn, doelbewustzijn, kennisrijkheid en professionele ruimte samenkomen.

Op school, thuis of op vakantie liggen talloze kansen om rekenen en wiskunde te stimuleren. Niet alleen door formeel rekenen of tafels te oefenen maar ook door samen te praten over rekenen in het dagelijks leven. Over het belang van praten voor taalontwikkeling is veel bekend. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de rol van taal bij rekenen.

Met Oracy leren jonge kinderen niet alleen woorden gebruiken, maar leren ze communiceren met impact. Of het nu in de bouwhoek is, tijdens de kring of tijdens het voorlezen (waar leerkrachten zich vaak beperken tot gesloten ‘wie-wat-waar’-vragen): we willen niet dat kinderen korte antwoorden geven of alleen luisteren, maar we willen ze juist prikkelen om te spreken, te denken en te redeneren.

De schrijfvaardigheid van onze leerlingen staat onder druk. Dat is geen nieuws meer. De oplossing van het onderwijsveld? Meer aandacht voor het schrijfproces, meer integratie met andere vakken en een focus op 'tekstsoorten'. Maar terwijl we praten over procesfases en schrijfdoelen, vergeten we het fundament waar alles mee staat of valt: een goed geformuleerde inhoudelijke zin.