Welke stof behandel je wel en niet in de les? Hoe zorg je dat leerlingen zich actief opstellen en meer tijdens de lessen leren? Pas als je weet wat je leerlingen al beheersen en wat nog niet, kun je de invulling van je lessen hierop afstemmen. Formatief handelen helpt hierbij en je lessen worden er effectiever en interessanter door.
Formatief handelen is een cyclisch proces dat bestaat uit drie onderdelen. Eerst stel je vast wat het doel van de les is. Daarna maak je met een toets zichtbaar wat al geleerd is. Op basis daarvan neem je een beslissing over het gevolg: wat is er nog te leren? Deze stappen zet je steeds opnieuw. Je verbindt het lesprogramma zo aan het leerdoel en aan wat al geleerd is. Op deze manier maak je onderbouwde keuzes in het leerproces en zullen de leerresultaten verbeteren. 
Deze drie stappen kun je zetten als docent, maar de leerlingen kunnen dat ook zelf doen. Door ze mee te laten denken over de doelen, waar ze staan en wat ze nog te leren hebben, verbeteren niet alleen hun leerprestaties. Ook hun motivatie en zelfregulerende vaardigheden zullen groter worden.
Met formatief handelen stuur je het leerproces. Je betrekt leerlingen daarbij door ze informatie over hun leerproces te geven: feedback. Binnen de formatieve cyclus maak je gebruik van drie specifieke vormen van feedback:
Feedback is pas effectief als leerlingen de informatie begrijpen en gebruiken om te leren. Lees meer op de pagina Feedback in de les.
Om zichtbaar te maken wat leerlingen al geleerd hebben organiseer je korte en informele toetsmomenten. Dit kan met of zonder ICT, bijvoorbeeld door een opdracht, reflectie, een klassikaal vraaggesprek of digitale quiz. Gebruik de resultaten van de toets om te bepalen waar de leerling staat en wat die, op basis van het lesdoel, nog te leren heeft. Op die manier ben je formatief aan het handelen en worden je lessen effectiever.
Door formatief handelen worden verschillen tussen leerlingen duidelijker. Die informatie geeft richtlijnen voor differentiatie in je lessen. En ook differentiëren zorgt voor betere leerresultaten, meer eigenaarschap en grotere motivatie bij je leerlingen.
Wil je formatief handelen leren inzetten in jouw lessen en je leerlingen hier actief bij betrekken? Tijdens de trainingen van de CPS Academie in Amersfoort of bij jou op school leer je de technieken en vaardigheden. Kijk hieronder voor de mogelijkheden of neem onder aan de pagina contact op met onze ervaren adviseurs.
Deze trainingen kunnen ook op school worden uitgevoerd.
Neem dan contact op met onze adviseurs:
