Blogs

Je wilt leerlingen iets leren, maar je wilt ook dat ze zelf tot inzicht komen. Dat ze vragen stellen, verbanden leggen en de wereld om hen heen onderzoeken. In veel scholen krijgt onderzoekend leren daarom steeds meer aandacht. Tegelijkertijd roept dit ook vragen op: wat leren mijn leerlingen hier nu precies van? En hoe zorg ik dat onderzoekend leren niet alleen motiverend is, maar ook leidt tot verdiepend begrip? De kracht van onderzoekend leren zit niet in het loslaten van instructie, maar juist in het doordacht begeleiden van het leerproces.

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

20 november is UNESCO wereldfilosofiedag. Tijd om stil te staan bij de plek van filosofie in het onderwijs. 

Heerlijk die zomer: álle mogelijkheden voor buitenspel en natuurspel in de kinderopvang. Natuur biedt een krachtige context voor spel en leren bij het jonge kind. Dat is goed voor de ontwikkelkansen van het kind maar ook een mooie belofte voor later. Natuur, natuurspel en spelen met natuurlijke materialen zijn voor jonge kinderen zó prikkelend en stimulerend dat de ontwikkelkansen je als begeleider haast in de schoot geworpen worden. Of je nou beschikt over een riante buitenruimte, of betegeld plaatsje midden in de stad.

Youri, een kleuter van net 4 jaar, roept iets tijdens de inloop dat lijkt op het woord ‘pinguïn’. Maar hij voelt zich als een roepende in de woestijn, zo lijkt het. Thuis levert dit woord hem altijd veel aandacht en plezier op. Vooral papa lacht altijd hardop wanneer hij het zegt. Daarom zegt hij het woord ook geregeld. Hier in de kleutergroep lijkt het of niemand hem begrijpt. Onderwijsassistent Sanne doet wel haar uiterste best. De schoolcontext van alledag gecombineerd met Youri’s onduidelijke uitspraak maakt het lastig het woord goed te vangen. Ze herhaalt vertwijfeld wat ze denkt te horen en zegt ‘penwen?’ en volgt zijn blik. 

De Staat van het Onderwijs 2025 biedt een actuele analyse van de staat van het Nederlandse onderwijs. Veel thema’s zijn herkenbaar uit voorgaande jaren, maar dit jaar vallen vooral de thema's burgerschap en onbenut potentieel op. Daarnaast wordt ook de reflectieve houding van de Onderwijsinspectie benadrukt – naar het veld én naar zichzelf. In deze reflectie zetten we de belangrijkste bevindingen op een rij, met oog voor wat goed gaat én wat ons als onderwijsprofessionals nog te doen staat.

Hoe creëer je een klas waarin leerlingen niet alleen spreken, maar écht in dialoog gaan? In een tijd waarin meningen op sociale media binnen seconden verharden en discussies vaak zwart-wit worden gevoerd, is de klas een cruciale oefenplek voor kritisch denken en gespreksvaardigheid. Veel docenten merken dat het steeds lastiger wordt om gesprekken over burgerschapsonderwerpen goed te begeleiden: leerlingen nemen standpunten in zonder deze écht te bevragen, of vermijden bepaalde gesprekken helemaal. Ook maken leerlingen steeds vaker gebruik van informatie die ze online vinden en nemen dit direct voor waar aan. Hoe zorg je als docent voor een veilig klimaat waarin leerlingen leren luisteren, vragen stellen en genuanceerd formuleren?

Technologie en digitale media nemen een steeds grotere plaats in onze samenleving in. Dit zie je ook terug in de scholen. We leren steeds meer digitaal. In bijna iedere klas hangt een smartboard. En er zijn devices aanwezig waarop leerlingen digitaal instructie volgen of leerstof verwerken. Je kunt allerlei digitale tools gebruiken om je lessen te verrijken en de leerlingen te activeren. Wat voor plek krijgen technologie en digitale media in jouw onderwijs? Heb jij voldoende kennis en vaardigheden om hier op een kritische en bewuste manier mee om te gaan in je lessen? Belangrijke vragen om over na te denken, vooral met de kerndoelen digitale geletterdheid in het vooruitzicht.