Blogs

Je wilt leerlingen iets leren, maar je wilt ook dat ze zelf tot inzicht komen. Dat ze vragen stellen, verbanden leggen en de wereld om hen heen onderzoeken. In veel scholen krijgt onderzoekend leren daarom steeds meer aandacht. Tegelijkertijd roept dit ook vragen op: wat leren mijn leerlingen hier nu precies van? En hoe zorg ik dat onderzoekend leren niet alleen motiverend is, maar ook leidt tot verdiepend begrip? De kracht van onderzoekend leren zit niet in het loslaten van instructie, maar juist in het doordacht begeleiden van het leerproces.

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

Je bereidt je lessen zorgvuldig voor. Het lesdoel is helder, de instructie is opgebouwd in kleine stappen en je hebt goed nagedacht over de verwerking. En toch blijft tijdens de les een belangrijke vraag vaak onbeantwoord: hebben alle leerlingen het nu echt begrepen? Wanneer je een paar leerlingen een beurt geeft, krijg je slechts een gedeeltelijk beeld. Om beredeneerde keuzes te kunnen maken in het vervolg van je les, wil je zicht hebben op het begrip van álle leerlingen. Het Expliciete Directe Instructie-model (EDI-model) helpt je om dat inzicht systematisch op te bouwen tijdens je les.

Hoe ziet een goede les eruit? Als antwoord op deze vraag heeft de Inspectie van het Onderwijs verschillende kenmerken van leskwaliteit vertaald naar concreet leraargedrag. Afstemmen is één van de vijf indicatoren van een effectieve les. Maar wat is het afstemmen van je onderwijs precies en hoe doe je dat in een les?

Hoe organiseer je differentiatie binnen directe instructie? Veel lessen beginnen klassikaal en blijven dat ook een groot deel van de tijd. Er is vaak wel verlengde instructie voor leerlingen die dat nodig hebben, maar voor sterke leerlingen is er niet altijd structurele aandacht. Effectieve instructie betekent dat je op tijd en doelgericht inspeelt op de verschillen tussen leerlingen. Het Interactieve Gedifferentieerde Directe Instructie-model (IGDI-model) biedt hiervoor een praktisch en onderbouwd kader.

Wil je echte leerwinst boeken? Dan is er één aspect dat er keer op keer uitspringt: goede instructie, zo bevestigt de Inspectie van het Onderwijs. Tegelijkertijd bestaan er verschillende opvattingen over hoe die goede instructie eruit zou moeten zien. Want moet de leraar vooral sturend lesgeven (Directe Instructie), of juist ruimte bieden voor onderzoek en eigen ontdekking (onderzoekend leren)?  

Heerlijk die zomer: álle mogelijkheden voor buitenspel en natuurspel in de kinderopvang. Natuur biedt een krachtige context voor spel en leren bij het jonge kind. Dat is goed voor de ontwikkelkansen van het kind maar ook een mooie belofte voor later. Natuur, natuurspel en spelen met natuurlijke materialen zijn voor jonge kinderen zó prikkelend en stimulerend dat de ontwikkelkansen je als begeleider haast in de schoot geworpen worden. Of je nou beschikt over een riante buitenruimte, of betegeld plaatsje midden in de stad.

Met de landelijke curriculumvernieuwing groeit de aandacht voor burgerschap, taalvaardigheid en sociaal-emotionele ontwikkeling als onderdeel van de basisvaardigheden. Hoe zet je als school spreekvaardigheid structureel in om burgerschap tastbaar te maken en taalvaardigheid te versterken? Hoe draagt dit bij aan een krachtig pedagogisch klimaat met minder gedoe en effectieve lessen?