Blogs

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

Met de landelijke curriculumvernieuwing groeit de aandacht voor burgerschap, taalvaardigheid en sociaal-emotionele ontwikkeling als onderdeel van de basisvaardigheden. Hoe zet je als school spreekvaardigheid structureel in om burgerschap tastbaar te maken en taalvaardigheid te versterken? Hoe draagt dit bij aan een krachtig pedagogisch klimaat met minder gedoe en effectieve lessen?  

De Staat van het Onderwijs 2025 biedt een actuele analyse van de staat van het Nederlandse onderwijs. Veel thema’s zijn herkenbaar uit voorgaande jaren, maar dit jaar vallen vooral de thema's burgerschap en onbenut potentieel op. Daarnaast wordt ook de reflectieve houding van de Onderwijsinspectie benadrukt – naar het veld én naar zichzelf. In deze reflectie zetten we de belangrijkste bevindingen op een rij, met oog voor wat goed gaat én wat ons als onderwijsprofessionals nog te doen staat.

“De meeste ideeën over onderwijs zijn niet nieuw, maar niet iedereen kent de oude ideeën”, citeerde waarnemend inspecteur-generaal Ria Westendorp filosoof Euclides in haar voorwoord van De Staat van het Onderwijs 2024. Een tijdloze uitspraak voor een rapport dat juist zo van deze tijd is. 

Een expertgroep had het plan goed voorbereid. Iedereen mocht vervolgens meedenken. Het stuk werd aangepast en hierop kwamen geen reacties meer. Klaar voor besluitvorming, zou je denken. Maar dan blijken sommige mensen er toch niet achter te staan. Eerdere discussies worden dunnetjes over gedaan, mensen voelen zich gefrustreerd en haken af. Weg draagvlak, weg verandering, weg motivatie.