Blogs over het onderwijs

Je kent het vast. Tijdens een studiedag of bij de koffiemachine raak je met collega’s in gesprek over het onderwijs dat je leerlingen gunt: meer leesbegrip, feedback waarmee leerlingen verder kunnen en kinderen die hun denken leren verwoorden. Je wisselt ideeën uit, maakt enthousiast de eerste afspraken en gaat met nieuwe energie naar huis: hier gaan we iets mee doen.

De kwaliteit van een les wordt grotendeels bepaald door het geven van effectieve instructie. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat lessen die volgens het Directe Instructiemodel gegeven worden een positief effect kunnen hebben op de leerresultaten van leerlingen, in het bijzonder bij leerlingen met een leerachterstand.1 Door leerstof stapsgewijs aan te bieden, helder uit te leggen, voor te doen, te oefenen en regelmatig te controleren of leerlingen de stof begrijpen, krijgen zij een stevige basis om nieuwe kennis en vaardigheden te ontwikkelen. Er zijn meerdere varianten van het Directe Instructiemodel: ADI, EDI en IGDI, met elk hun eigen accenten. Wat houden deze modellen in en welk model zet je wanneer in?

Er is een nieuw maatschappelijk probleem dat via TikTok, YouTube en de smartphone de school binnenwandelt. Dit keer heet het de manosphere. En bijna automatisch volgt dezelfde reflex: wat moet de school hiermee? En kort daarna: kan de mentor hier niet iets mee?

Hoe geef je taalonderwijs zo vorm dat leerlingen niet alleen beter leren teksten begrijpen, maar ook meer eigenaarschap ontwikkelen, gemotiveerd blijven en betekenisvol leren? Op EBS De Parel in Amersfoort stond precies die vraag centraal. De school werkte de afgelopen jaren aan een stevige visie op taalonderwijs, waarin de doorgaande lijn, doelbewustzijn, kennisrijkheid en professionele ruimte samenkomen.

Op school, thuis of op vakantie liggen talloze kansen om rekenen en wiskunde te stimuleren. Niet alleen door formeel rekenen of tafels te oefenen maar ook door samen te praten over rekenen in het dagelijks leven. Over het belang van praten voor taalontwikkeling is veel bekend. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de rol van taal bij rekenen.

Onlangs is de geheel herziene editie van mijn boek ‘Differentiëren is te leren’ (vo/mbo) verschenen. Dit boek, dat al ruim 30.000 keer verkocht is, vormt al meer dan een decennium een belangrijke inspiratiebron voor docenten in het vo en mbo. Ook heeft het een vaste plaats op de literatuurlijst van verschillende lerarenopleidingen. Het thema differentiëren staat zeker niet stil; wat zijn de nieuwste en beste tips? In dit blog licht ik een tipje van de sluier op!

Op het Amstelveen College vinden regelmatig klassenbezoeken plaats. Uit deze bezoeken kwamen differentiëren en formatief handelen naar voren als belangrijke aandachtspunten. Hoewel formatief handelen al werd besproken als middel om de toetsdruk te verlagen, ontbrak het nog aan gezamenlijke taal en aanpak binnen de school. Dat gold ook voor differentiëren in de lessen. Om meer samenhang en duurzame ontwikkeling te creëren, schakelde de school CPS in.  

In mijn trainingen zie ik helaas steeds vaker vermoeidheid, stress en frustratie. Niet alleen bij starters, maar ook bij mentoren die al meerdere jaren op de teller hebben staan. Alle casuïstiek die we bespreken is natuurlijk vertrouwelijk, maar steeds vaker voel ik mij genoodzaakt uit mijn rol als trainer te stappen en ongevraagd advies aan de schoolleiding te geven.