Van goede naar excellente didactiek!
Didactische ontwikkeling op het Amstelveen College
Op het Amstelveen College vinden regelmatig klassenbezoeken plaats. Uit deze bezoeken kwamen differentiëren en formatief handelen naar voren als belangrijke aandachtspunten. Hoewel formatief handelen al werd besproken als middel om de toetsdruk te verlagen, ontbrak het nog aan een gezamenlijke taal en aanpak binnen de school. Dat gold ook voor differentiëren in de lessen. Om meer samenhang en duurzame ontwikkeling te creëren, schakelde de school CPS in.
Praktisch en vakgericht werken aan schoolontwikkeling
Het doelgericht implementeren van differentiëren en formatief handelen ziet men op het Amstelveen College als kans om beter te weten waar de leerlingen staan, beter aan te sluiten bij de behoeftes van leerlingen en om hun motivatie te verhogen. In dit blog vertellen afdelingsleider Daniël Groenendijk, docente Duits Julia Ose en docent Nederlands Ruud Jansen over hun ervaringen met de toepassing van deze didactiek in de les en de inzet van CPS.
”Met CPS haal je echte specialisten in huis met een uitgewerkt, degelijk programma, gebaseerd op ervaringen van andere scholen.” –Daniël
Het programma van het traject met CPS had een praktische insteek en bestond uit vier bijeenkomsten, verspreid over een schooljaar. Tijdens deze bijeenkomsten kregen docenten niet alleen input over differentiëren of formatief handelen, maar ook de ruimte om nieuwe lessen te ontwerpen en direct toe te passen in de praktijk.
Twee groepen van ieder twintig docenten werkten aan differentiëren en één groep van twintig docenten richtte zich op formatief handelen. De school stelde deze groepen samen op basis van de leerbehoeften van de docenten. Vervolgens werden de docenten geclusterd in vaksecties, zodat zij binnen hun vakgroep gezamenlijk lessen konden ontwerpen.
Naast trainingsbijeenkomsten, bestond het traject ook uit individuele gesprekken met de docenten en uit lesbezoeken, waarin de docenten een toepassing van het geleerde lieten zien.
”Door de lesbezoeken en het inleveren van opdrachten werd de drempel om iets nieuws te proberen verlaagd, waardoor de docenten de positieve effecten van differentiëren en formatief handelen merkten.” – Julia
Zichtbare verandering in de praktijk
Docenten en de schoolleiding hebben door dit traject meer kennis, kunde en inspiratie op het gebied van differentiëren en formatief handelen, vinden Daniël, Julia en Ruud. Er wordt een gemeenschappelijke taal gesproken en voor iedereen is duidelijk wat deze thema’s inhouden. Het gesprek in de secties gaat nu vaak over deze thema’s en er worden samen lessen ontwikkeld, waarin differentiëren en formatief handelen terugkomen.
Wat ook mooi is, is dat de docenten teruggeven dat differentiëren en formatief handelen in de les ook echt van meerwaarde is in de lessen: het werkt echt! Ruud heeft van leerlingen bijvoorbeeld gehoord dat zij de lessen over argumentatieleer erg fijn vonden, waarin hij keuzes heeft aangeboden op basis van een menukaart. En Julia merkte dat formatief handelen bij een lastigere klas juist een positief effect had, waarschijnlijk omdat de les beter aansloot bij wat de leerlingen nodig hadden.
Door de concrete handvatten die dit traject geboden heeft, zijn docenten in staat blijvend deze didactische aanpakken in te zetten. Ze hebben echt een stap gezet in hun didactische vaardigheden.
Wat maakte het ontwikkeltraject succesvol?
Volgens Daniël lag de kracht van het ontwikkeltraject vooral in de combinatie van praktische toepasbaarheid, begeleiding op maat en een gezamenlijke aanpak binnen de school. Docenten ervoeren dat differentiëren en formatief handelen daadwerkelijk van meerwaarde waren in hun lessen. Omdat de aanpakken direct toepasbaar waren in de praktijk, groeide ook het draagvlak binnen het team.
Docenten waardeerden de samenwerking met de CPS-adviseurs, de manier waarop de inhoud werd overgebracht en de didactische begeleiding tijdens het traject. De combinatie van trainingen, individuele gesprekken en lesbezoeken met nabesprekingen zorgde ervoor dat docenten niet alleen nieuwe inzichten opdeden, maar deze ook daadwerkelijk toepasten in hun lessen. Bovendien bood deze aanpak ruimte voor gerichte feedback op maat.
Tips voor andere scholen
Borging en tijd zijn de belangrijkste aandachtspunten. Het is eigenlijk een meerjarenplan: ook na zo’n scholing is het belangrijk tijd te maken voor het samen ontwikkelen en scholing te blijven plannen zeggen Daniël, Julia en Ruud. Denk aan het agenderen van deze thema’s op studiedagen en sectiemomenten, het delen van good practices door docenten in bijvoorbeeld een online nieuwsbrief en het meenemen van deze thema’s in de lesbezoeken.
Op het Amstelveen College verwacht men dat een gedegen borgingsplan en een ‘kartrekker didactische ontwikkeling’ hierbij de aanjagers kunnen zijn. Zo blijven de thema’s differentiëren en formatief handelen leven binnen de school, en vindt de didactische ontwikkeling van de docenten plaats met blijvende positieve effecten voor de leerlingen.
Met je team professionaliseren
Wil jij met differentiëren of formatief handelen aan de slag bij jou op school? Neem dan vrijblijvend contact met mij op om de mogelijkheden te bespreken. Mijn gegevens vind je onderaan dit blog.
Kijk voor meer didactische inspiratie en de mogelijkheden voor teamscholing of trainingen in de CPS Academie op CPS.nl:
Meer over Differentiëren
Meer over Formatief handelen
