Echt of AI? Leerlingen leren kritisch kijken en samen denken in dialoog
Wat is echt? Een ogenschijnlijk eenvoudige vraag die in een wereld vol kunstmatige intelligentie steeds belangrijker wordt. Hoe leren we kinderen onderscheid maken tussen werkelijkheid en fictie? En welke rol speelt dialogisch onderwijs daarin?
Leerlingen groeien op in een wereld waarin AI steeds vaker beelden, teksten en video's genereert. De technologie wordt steeds beter in het nabootsen van de werkelijkheid. Een foto kan levensecht lijken, zonder dat de afgebeelde situatie ooit heeft plaatsgevonden. Juist daarom is het belangrijk om aandacht te besteden aan de kerndoelen van digitale geletterdheid en leerlingen al op jonge leeftijd te leren om kritisch te leren kijken naar de content die ze tegenkomen. Want iets wat echt lijkt, hoeft niet echt te zijn.
Kritisch denken begint met vragen stellen
Hoe weet je of een afbeelding echt is? Waar let je op? AI-geletterdheid gaat niet alleen over het herkennen van AI-gegenereerde content. Het gaat ook over leren twijfelen en samen nadenken over de gevolgen van onjuiste informatie. Want wat gebeurt er als je iets gelooft of deelt wat helemaal niet waar blijkt te zijn? Om kritisch met AI-content om te kunnen gaan, hebben leerlingen kennis en taal nodig. In gesprekken leren ze om samen argumenten af te wegen en hun gedachten bij te stellen.
Oracy: de kracht van samen denken
Met deze didactische aanpak leren leerlingen doelgericht spreken, luisteren en samen denken. Ze leren hun ideeën te verwoorden en verschillende perspectieven te onderzoeken.
Vergelijk bijvoorbeeld samen twee afbeeldingen op het digibord. Een van de foto's is echt, de andere is gegenereerd met AI. Leerlingen krijgen denktijd en gaan vervolgens in tweetallen in gesprek en maken daarbij gebruik van startzinnen.
'Ik denk dat deze foto echt is, want …'
'Het valt mij op dat …'
'Ik ben het met je eens en wil daaraan toevoegen dat …'
Tijdens het gesprek ontdekken leerlingen misschien details die ze zelf nog niet hadden gezien. Ze luisteren naar elkaars argumenten en stellen hun idee mogelijk bij. Het gaat niet om wie het juiste antwoord deelt, maar vooral om de kwaliteit van het samen redeneren.
Werkvorm Echt of AI
In de werkvorm Echt of AI, ontwikkeld voor leerkrachten in het basisonderwijs, komen AI-geletterdheid en de Oracy-aanpak samen. Leerlingen leren het verschil te onderzoeken tussen echt en nep en oefenen in voortbouwen op de ideeën van anderen. De werkvorm bevat taalsteun in de vorm van startzinnen en gespreksrollen, gespreksroutines en reflectievragen. De tweepraat-werkvorm is direct toepasbaar in jouw groep.
Verder verdiepen?
Is je nieuwsgierigheid gewekt en wil je je verder verdiepen in Oracy en krachtig taalonderwijs? Bij CPS kan dat op verschillende manieren:
- Volg onze academietrainingen over Oracy, of een van onze taaltrainingen voor het basisonderwijs in de CPS Academie.
- Laat je inspireren op onze themapagina’s Oracy en Taalkrachtig onderwijs.
- Lees het boek Oracy, de kracht van spreken, denken en luisteren van CPS Uitgeverij. Geschreven door Miriam Op de Beek & Bob Coenraats.
Meer weten? Neem gerust contact met mij op.
