Youri, een kleuter van net 4 jaar, roept iets tijdens de inloop dat lijkt op het woord ‘pinguïn’. Maar hij voelt zich als een roepende in de woestijn, zo lijkt het. Thuis levert dit woord hem altijd veel aandacht en plezier op. Vooral papa lacht altijd hardop wanneer hij het zegt. Daarom zegt hij het woord ook geregeld. Hier in de kleutergroep lijkt het of niemand hem begrijpt. Onderwijsassistent Sanne doet wel haar uiterste best. De schoolcontext van alledag gecombineerd met Youri’s onduidelijke uitspraak maakt het lastig het woord goed te vangen. Ze herhaalt vertwijfeld wat ze denkt te horen en zegt ‘penwen?’ en volgt zijn blik. 

Het jonge brein van kleuters gedijt bij structuur en voorspelbaarheid, maar ook bij ruimte voor ontdekken en groei. Slim organiseren is nodig wanneer je aan de behoeften van al je kleuters wil voldoen. Niveauverschillen zijn soms groot en je wil natuurlijk de beschikbare tijd efficiënt gebruiken. Daarbij kan de inzet van soepele dagelijkse routines jou en je kleuters enorm helpen! 

Hoe kun je studenten tijdens hun MDT-reis actief begeleiden als leercoach?  Voor docenten burgerschap en LOB van ROC Mondriaan ontwikkelden we een inspirerend professionaliseringstraject om studenten actief te leren werken aan waardevolle competenties als motivatie, zelfregulatie en presentatie. Competenties waarmee zij proactieve, betrokken en zelfverzekerde studenten zullen worden, die klaar zijn voor de maatschappij van nu en de toekomst.

Een kijkje in de start van een schooldag in groep 1/2Mike komt binnengerend, zijn grote broer zwaait nog even in de gang voordat hij snel weer naar buiten loopt. De geur van een joint hangt in de schoolgang en verschillende ouders kijken elkaar afkeurend aan. Ondertussen loopt Merel het lokaal in. Ze trekt haar vader mee naar het prikbord, waar een collage hangt over veters strikken. Ze legt hem uit wat ze gisteren heeft geleerd en laat trots zien dat ze haar eigen veters al kan strikken.

Zelfregulerend leren is een zeer effectieve vorm van leren. Niet voor niets staat het als 'effectieve interventie' op de menukaart van het Nationaal Programma Onderwijs. Bij zelfregulerend leren passen leerlingen bij verschillende doelen en in allerlei contexten de leercirkel toe. Daardoor leren ze het leerproces aan te sturen en focus te ontwikkelen. 

Jonge kinderen zijn gefascineerd door alles om zich heen. Nieuwe prikkels verwonderen hen en ze vinden het prachtig om anderen daarop te wijzen en erover ‘in gesprek’ te gaan. Ook als ze daar nog geen woorden voor hebben. Relaties tussen kinderen en volwassenen die responsief zijn – dus met veel interacties – vormen een sterke basis in de hersenen van een kind voor toekomstig leren en ontwikkelen. Je zou het het pingpong-principe kunnen noemen: het kind speelt de bal aan en de ouder of begeleider speelt hem weer terug.

Van mijn buurmeisje Milou (6 jaar) heb ik een zelfontworpen uitnodiging gekregen voor een inloopochtend op haar school. Het is een basisschool waar gewerkt wordt met zelfleiderschap volgens de 7 gewoonten van Covey, de pedagogische leerlijn: ‘Leader in Me’. Mijn interesse is gewekt; dat zelfleiderschap bij kinderen klinkt nogal pretentieus. Ik ben nieuwsgierig hoe dat eruit ziet in de praktijk!

Blog 2 - OracyHet is 1985. ‘Hoi, ik ben Miriam en ik doe mijn spreekbeurt over de gitaar’. Stilte. ‘De gitaar is een snaarinstrument met zes snaren’. Ik adem hoorbaar uit. Stilte. Slik. Ik krijg het warm en voel me een beetje duizelig. Met zachte stem zeg ik: ‘Het is een akkoordeninstrument.’ Terwijl ik dit blog schrijf heb ik een flashback naar dit spannende moment in groep 5. Ik voel dat alle ogen van de klas op mij zijn gericht. Ik kijk naar de grond. Ondanks een goede voorbereiding op papier heb ik een black-out. Ik wiebel van mijn ene been op het op het andere. Mijn adem stokt. Snel loop ik naar de gitaar die ik heb meegenomen. Ik houd hem hoog in de lucht, verdwijn erachter en zeg; ‘kijk, dit is hem’.

Het is bedtijd. ‘Kom’, zeg ik, ‘dan lezen we nog even een verhaaltje voor je gaat slapen. Zo… (ik klap het boek dicht)… en nu is het verhaaltje afgelopen en uit. Ga jij maar eens lekker dromen!’

Op een Leader in Me school leren kinderen om zelfleiderschap te ontwikkelen. Dit doen ze door te oefenen met 7 gewoonten (www.cps.nl/de-zeven-gewoonten-van-stephen-covey) die je helpen om te ontdekken wie je bent en wie je wil zijn om op die manier het beste uit jezelf te halen. Dit proces begint al wanneer je start in groep 1. Er wordt een stevige basis gelegd door les te geven in hoe je eigenaar kunt zijn over je eigen leren en gedrag. Oefenruimte om dit in de praktijk te brengen is daaraan onlosmakelijk verbonden. In de kleutergroep van juf Maaike wordt daarom, net als op andere Leader in Me scholen, gewerkt met leiderschapsrollen. Samen met leerlingen worden rollen bedacht waarin leerlingen leren verantwoordelijkheid te nemen, om zo een bijdrage te leveren aan het reilen en zeilen in de groep.