Blogs over het onderwijs

Je kent het vast. Tijdens een studiedag of bij de koffiemachine raak je met collega’s in gesprek over het onderwijs dat je leerlingen gunt: meer leesbegrip, feedback waarmee leerlingen verder kunnen en kinderen die hun denken leren verwoorden. Je wisselt ideeën uit, maakt enthousiast de eerste afspraken en gaat met nieuwe energie naar huis: hier gaan we iets mee doen.

De kwaliteit van een les wordt grotendeels bepaald door het geven van effectieve instructie. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat lessen die volgens het Directe Instructiemodel gegeven worden een positief effect kunnen hebben op de leerresultaten van leerlingen, in het bijzonder bij leerlingen met een leerachterstand.1 Door leerstof stapsgewijs aan te bieden, helder uit te leggen, voor te doen, te oefenen en regelmatig te controleren of leerlingen de stof begrijpen, krijgen zij een stevige basis om nieuwe kennis en vaardigheden te ontwikkelen. Er zijn meerdere varianten van het Directe Instructiemodel: ADI, EDI en IGDI, met elk hun eigen accenten. Wat houden deze modellen in en welk model zet je wanneer in?

Wortschatz, vocabulary, vocabulaire, vocabulario… Welke vreemde taal je ook geeft, woordenschat heeft daarbinnen een plek. Terecht: zonder woorden kun je een taal niet begrijpen of gebruiken. Maar goed woordenschatonderwijs gaat verder dan woordjes stampen. Een woord kennen betekent niet alleen dat je de vertaling kunt geven. Leerlingen moeten woorden herkennen wanneer ze lezen of luisteren, begrijpen wat ze in een bepaalde context betekenen én ze uiteindelijk zelf kunnen gebruiken als ze spreken of schrijven. Daarmee bouwen leerlingen hun taalvaardigheid uit én hun kennis van de wereld. En juist die samenhang tussen taal en kennis verdient in de MVT-les meer aandacht.

De Nederlandse klassen worden steeds diverser. Leerlingen groeien op met verschillende talen, culturele achtergronden en tradities. Toch overheerst op veel scholen nog impliciet de gedachte dat iedereen op dezelfde manier leert en communiceert. Meertaligheid wordt te vaak gezien als een probleem dat opgelost moet worden, terwijl juist daarin een rijke bron van kennis en verbinding schuilt.

De nieuwe kerndoelen vragen veel van je team. Maar wat vragen ze eigenlijk van jou als schoolleider? Hoe geef je richting aan curriculumontwikkeling, terwijl de route nog niet vastligt en er onderweg keuzes gemaakt moeten worden? Tijdens een bijeenkomst met schoolleiders werd duidelijk wat dat vraagt van onderwijskundig leiderschap. Niet door erover te praten, maar door het zelf te ervaren.

Op veel scholen is ouderbetrokkenheid een belangrijk thema. Er zijn ouderapps, spelinlopen, ouderavonden en afspraken over thuis lezen of huiswerk. Voor schoolteams is dit de normaalste zaak van de wereld. Maar worden ouders ook meegenomen in de bedoeling van ouderbetrokkenheid? Zeker voor nieuwe ouders kan school een wereld zijn waarin zij nog hun weg moeten vinden en waarin zij zoeken naar wat er van hen verwacht wordt.

Er is een nieuw maatschappelijk probleem dat via TikTok, YouTube en de smartphone de school binnenwandelt. Dit keer heet het de manosphere. En bijna automatisch volgt dezelfde reflex: wat moet de school hiermee? En kort daarna: kan de mentor hier niet iets mee?

Veel leerlingen vinden schrijven lastig. Dat is inmiddels wel bekend. Maar de vraag is natuurlijk of daar iets aan te doen is, en zo ja, hoe dan. Om die vraag te beantwoorden, is het eerst belangrijk om scherper te kijken naar wat schrijven en schrijfvaardigheid eigenlijk is.