Blogs over het onderwijs

De nieuwe kerndoelen vragen veel van je team. Maar wat vragen ze eigenlijk van jou als schoolleider? Hoe geef je richting aan curriculumontwikkeling, terwijl de route nog niet vastligt en er onderweg keuzes gemaakt moeten worden? Tijdens een bijeenkomst met schoolleiders werd duidelijk wat dat vraagt van onderwijskundig leiderschap. Niet door erover te praten, maar door het zelf te ervaren.

Er is een nieuw maatschappelijk probleem dat via TikTok, YouTube en de smartphone de school binnenwandelt. Dit keer heet het de manosphere. En bijna automatisch volgt dezelfde reflex: wat moet de school hiermee? En kort daarna: kan de mentor hier niet iets mee?

Hoe geef je taalonderwijs zo vorm dat leerlingen niet alleen beter leren teksten begrijpen, maar ook meer eigenaarschap ontwikkelen, gemotiveerd blijven en betekenisvol leren? Op EBS De Parel in Amersfoort stond precies die vraag centraal. De school werkte de afgelopen jaren aan een stevige visie op taalonderwijs, waarin de doorgaande lijn, doelbewustzijn, kennisrijkheid en professionele ruimte samenkomen.

Veel leerlingen vinden schrijven lastig. Dat is inmiddels wel bekend. Maar de vraag is natuurlijk of daar iets aan te doen is, en zo ja, hoe dan. Om die vraag te beantwoorden, is het eerst belangrijk om scherper te kijken naar wat schrijven en schrijfvaardigheid eigenlijk is.

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

Met Oracy leren jonge kinderen niet alleen woorden gebruiken, maar leren ze communiceren met impact. Of het nu in de bouwhoek is, tijdens de kring of tijdens het voorlezen (waar leerkrachten zich vaak beperken tot gesloten ‘wie-wat-waar’-vragen): we willen niet dat kinderen korte antwoorden geven of alleen luisteren, maar we willen ze juist prikkelen om te spreken, te denken en te redeneren.

De schrijfvaardigheid van onze leerlingen staat onder druk. Dat is geen nieuws meer. De oplossing van het onderwijsveld? Meer aandacht voor het schrijfproces, meer integratie met andere vakken en een focus op 'tekstsoorten'. Maar terwijl we praten over procesfases en schrijfdoelen, vergeten we het fundament waar alles mee staat of valt: een goed geformuleerde inhoudelijke zin. 

20 november is UNESCO wereldfilosofiedag. Tijd om stil te staan bij de plek van filosofie in het onderwijs.