Blogs

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

Zelfregulering, eigenaarschap en zelfregie, dat verwachten we van onze leerlingen. Maar hoe leren ze deze vaardigheden? Docenten zoeken hiervoor aanknopingspunten. Mentoren Marjan Schutmaat en Erik Kastenberg van het Carmel College in Raalte vonden die in de 7 gewoonten van Covey. Na de CPS-training Werken met de 7 gewoonten in het mentoraat passen ze de gewoonten zelf toe, leven het dus voor en geven er ook les over.

Met de landelijke curriculumvernieuwing groeit de aandacht voor burgerschap, taalvaardigheid en sociaal-emotionele ontwikkeling als onderdeel van de basisvaardigheden. Hoe zet je als school spreekvaardigheid structureel in om burgerschap tastbaar te maken en taalvaardigheid te versterken? Hoe draagt dit bij aan een krachtig pedagogisch klimaat met minder gedoe en effectieve lessen?  

Op de Groeneveldschool in Venlo besloot het team aan de slag te gaan met de 7 gewoonten van Covey: een methode voor het aanleren van belangrijke levensvaardigheden. Monique van de Koppel, een ervaren leerkracht deelt haar ervaringen met het implementeren van het Leader in Me-programma in haar taalklas.

Marjan Schutmaat en Erik Kastenberg zijn allebei mentor in de bovenbouw van het Carmel College Salland in Raalte. Marjan geeft daarnaast wiskunde en Erik scheikunde. Zelfregie, zelfregulering en eigenaarschap zijn onderwerpen die vaak aan de orde komen in hun gesprekken. ‘Maar hoe leren leerlingen die vaardigheden eigenlijk?’, vroegen zij zich af. Vanuit die vraag volgden zij de driedaagse training Werken met de 7 gewoonten in het mentoraat. Een training waar niet alleen zij zelf, maar ook hun collega’s en leerlingen inmiddels veel aan hebben.

De Staat van het Onderwijs 2025 biedt een actuele analyse van de staat van het Nederlandse onderwijs. Veel thema’s zijn herkenbaar uit voorgaande jaren, maar dit jaar vallen vooral de thema's burgerschap en onbenut potentieel op. Daarnaast wordt ook de reflectieve houding van de Onderwijsinspectie benadrukt – naar het veld én naar zichzelf. In deze reflectie zetten we de belangrijkste bevindingen op een rij, met oog voor wat goed gaat én wat ons als onderwijsprofessionals nog te doen staat.

Hoe creëer je een klas waarin leerlingen niet alleen spreken, maar écht in dialoog gaan? In een tijd waarin meningen op sociale media binnen seconden verharden en discussies vaak zwart-wit worden gevoerd, is de klas een cruciale oefenplek voor kritisch denken en gespreksvaardigheid. Veel docenten merken dat het steeds lastiger wordt om gesprekken over burgerschapsonderwerpen goed te begeleiden: leerlingen nemen standpunten in zonder deze écht te bevragen, of vermijden bepaalde gesprekken helemaal. Ook maken leerlingen steeds vaker gebruik van informatie die ze online vinden en nemen dit direct voor waar aan. Hoe zorg je als docent voor een veilig klimaat waarin leerlingen leren luisteren, vragen stellen en genuanceerd formuleren?

Het realiseren van onderwijs waarin differentiëren steeds vanzelfsprekender wordt vraagt allereerst om een visie. Zo’n visie zegt waarom de school het belangrijk vindt om aandacht te besteden aan differentiëren en hoe dit past in de visie van de school op talentontwikkeling/op het leren van de leerlingen.