Blogs over het onderwijs

De nieuwe kerndoelen vragen veel van je team. Maar wat vragen ze eigenlijk van jou als schoolleider? Hoe geef je richting aan curriculumontwikkeling, terwijl de route nog niet vastligt en er onderweg keuzes gemaakt moeten worden? Tijdens een bijeenkomst met schoolleiders werd duidelijk wat dat vraagt van onderwijskundig leiderschap. Niet door erover te praten, maar door het zelf te ervaren.

Er is een nieuw maatschappelijk probleem dat via TikTok, YouTube en de smartphone de school binnenwandelt. Dit keer heet het de manosphere. En bijna automatisch volgt dezelfde reflex: wat moet de school hiermee? En kort daarna: kan de mentor hier niet iets mee?

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

Zelfregulering, eigenaarschap en zelfregie, dat verwachten we van onze leerlingen. Maar hoe leren ze deze vaardigheden? Docenten zoeken hiervoor aanknopingspunten. Mentoren Marjan Schutmaat en Erik Kastenberg van het Carmel College in Raalte vonden die in de 7 gewoonten van Covey. Na de CPS-training Werken met de 7 gewoonten in het mentoraat passen ze de gewoonten zelf toe, leven het dus voor en geven er ook les over.

Met de landelijke curriculumvernieuwing groeit de aandacht voor burgerschap, taalvaardigheid en sociaal-emotionele ontwikkeling als onderdeel van de basisvaardigheden. Hoe zet je als school spreekvaardigheid structureel in om burgerschap tastbaar te maken en taalvaardigheid te versterken? Hoe draagt dit bij aan een krachtig pedagogisch klimaat met minder gedoe en effectieve lessen?  

Op de Groeneveldschool in Venlo besloot het team aan de slag te gaan met de 7 gewoonten van Covey: een methode voor het aanleren van belangrijke levensvaardigheden. Monique van de Koppel, een ervaren leerkracht deelt haar ervaringen met het implementeren van het Leader in Me-programma in haar taalklas.

Marjan Schutmaat en Erik Kastenberg zijn allebei mentor in de bovenbouw van het Carmel College Salland in Raalte. Marjan geeft daarnaast wiskunde en Erik scheikunde. Zelfregie, zelfregulering en eigenaarschap zijn onderwerpen die vaak aan de orde komen in hun gesprekken. ‘Maar hoe leren leerlingen die vaardigheden eigenlijk?’, vroegen zij zich af. Vanuit die vraag volgden zij de driedaagse training Werken met de 7 gewoonten in het mentoraat. Een training waar niet alleen zij zelf, maar ook hun collega’s en leerlingen inmiddels veel aan hebben.

De Staat van het Onderwijs 2025 biedt een actuele analyse van de staat van het Nederlandse onderwijs. Veel thema’s zijn herkenbaar uit voorgaande jaren, maar dit jaar vallen vooral de thema's burgerschap en onbenut potentieel op. Daarnaast wordt ook de reflectieve houding van de Onderwijsinspectie benadrukt – naar het veld én naar zichzelf. In deze reflectie zetten we de belangrijkste bevindingen op een rij, met oog voor wat goed gaat én wat ons als onderwijsprofessionals nog te doen staat.