Blogs over het onderwijs

Op veel scholen is ouderbetrokkenheid een belangrijk thema. Er zijn ouderapps, spelinlopen, ouderavonden en afspraken over thuis lezen of huiswerk. Voor schoolteams is dit de normaalste zaak van de wereld. Maar worden ouders ook meegenomen in de bedoeling van ouderbetrokkenheid? Zeker voor nieuwe ouders kan school een wereld zijn waarin zij nog hun weg moeten vinden en waarin zij zoeken naar wat er van hen verwacht wordt.

Er is een nieuw maatschappelijk probleem dat via TikTok, YouTube en de smartphone de school binnenwandelt. Dit keer heet het de manosphere. En bijna automatisch volgt dezelfde reflex: wat moet de school hiermee? En kort daarna: kan de mentor hier niet iets mee?

Hoe geef je taalonderwijs zo vorm dat leerlingen niet alleen beter leren teksten begrijpen, maar ook meer eigenaarschap ontwikkelen, gemotiveerd blijven en betekenisvol leren? Op EBS De Parel in Amersfoort stond precies die vraag centraal. De school werkte de afgelopen jaren aan een stevige visie op taalonderwijs, waarin de doorgaande lijn, doelbewustzijn, kennisrijkheid en professionele ruimte samenkomen.

Op school, thuis of op vakantie liggen talloze kansen om rekenen en wiskunde te stimuleren. Niet alleen door formeel rekenen of tafels te oefenen maar ook door samen te praten over rekenen in het dagelijks leven. Over het belang van praten voor taalontwikkeling is veel bekend. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de rol van taal bij rekenen.

Veel leerlingen vinden schrijven lastig. Dat is inmiddels wel bekend. Maar de vraag is natuurlijk of daar iets aan te doen is, en zo ja, hoe dan. Om die vraag te beantwoorden, is het eerst belangrijk om scherper te kijken naar wat schrijven en schrijfvaardigheid eigenlijk is.

In mijn trainingen zie ik helaas steeds vaker vermoeidheid, stress en frustratie. Niet alleen bij starters, maar ook bij mentoren die al meerdere jaren op de teller hebben staan. Alle casuïstiek die we bespreken is natuurlijk vertrouwelijk, maar steeds vaker voel ik mij genoodzaakt uit mijn rol als trainer te stappen en ongevraagd advies aan de schoolleiding te geven.  

Je wilt leerlingen iets leren, maar je wilt ook dat ze zelf tot inzicht komen. Dat ze vragen stellen, verbanden leggen en de wereld om hen heen onderzoeken. In veel scholen krijgt onderzoekend leren daarom steeds meer aandacht. Tegelijkertijd roept dit ook vragen op: wat leren mijn leerlingen hier nu precies van? En hoe zorg ik dat onderzoekend leren niet alleen motiverend is, maar ook leidt tot verdiepend begrip? De kracht van onderzoekend leren zit niet in het loslaten van instructie, maar juist in het doordacht begeleiden van het leerproces.

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek.