Blogs

Met Oracy leren jonge kinderen niet alleen woorden gebruiken, maar leren ze communiceren met impact. Of het nu in de bouwhoek is, tijdens de kring of tijdens het voorlezen (waar leerkrachten zich vaak beperken tot gesloten ‘wie-wat-waar’-vragen): we willen niet dat kinderen korte antwoorden geven of alleen luisteren, maar we willen ze juist prikkelen om te spreken, te denken en te redeneren.

De schrijfvaardigheid van onze leerlingen staat onder druk. Dat is geen nieuws meer. De oplossing van het onderwijsveld? Meer aandacht voor het schrijfproces, meer integratie met andere vakken en een focus op 'tekstsoorten'. Maar terwijl we praten over procesfases en schrijfdoelen, vergeten we het fundament waar alles mee staat of valt: een goed geformuleerde inhoudelijke zin. 

20 november is UNESCO wereldfilosofiedag. Tijd om stil te staan bij de plek van filosofie in het onderwijs. 

De opkomst bij de ouderavonden van basisschool De Terebint in Apeldoorn was helaas vaak laag. De school wilde de samenwerking tussen school en ouders echter graag versterken. Daarom schakelden ze CPS in voor hulp. Adviseur Marjon Smits deed een dag een belevingsonderzoek en organiseerde samen met de school en ouders een interactieve ouderavond. Deze eenvoudige stappen gaven de ouderbetrokkenheid een enorme stimulans.

Wist je dat kinderen al heel jong gevoel krijgen voor de klanken van taal? Nog vóórdat ze kunnen lezen, ontdekken ze dat woorden opgebouwd zijn uit kleinere stukjes: klanken. Dit noemen we fonologisch bewustzijn – het vermogen om de klankstructuur van taal te herkennen en ermee te spelen. Om de stap te kunnen maken naar het fonemisch bewustzijn, moet het fonologisch bewustzijn eerst op niveau zijn.

Derya Erdal-Uyar is leerkracht in groep 5 bij basisschool El Habib in Maastricht én kind- en jeugdtherapeut. Ze weet als geen ander wat taal kan betekenen én wat het betekent als die ontbreekt. Daarom pleit ze niet alleen voor goed taalonderwijs, maar ook voor een veilige omgeving waarin elk kind mag zijn wie hij is. “Ik weet hoe het voelt om niet de juiste woorden te hebben. Daarom wil ik mijn leerlingen niet alleen taal geven, maar ook zelfvertrouwen: het gevoel dat hun stem er mag zijn.”

Heerlijk die zomer: álle mogelijkheden voor buitenspel en natuurspel in de kinderopvang. Natuur biedt een krachtige context voor spel en leren bij het jonge kind. Dat is goed voor de ontwikkelkansen van het kind maar ook een mooie belofte voor later. Natuur, natuurspel en spelen met natuurlijke materialen zijn voor jonge kinderen zó prikkelend en stimulerend dat de ontwikkelkansen je als begeleider haast in de schoot geworpen worden. Of je nou beschikt over een riante buitenruimte, of betegeld plaatsje midden in de stad.

Met de landelijke curriculumvernieuwing groeit de aandacht voor burgerschap, taalvaardigheid en sociaal-emotionele ontwikkeling als onderdeel van de basisvaardigheden. Hoe zet je als school spreekvaardigheid structureel in om burgerschap tastbaar te maken en taalvaardigheid te versterken? Hoe draagt dit bij aan een krachtig pedagogisch klimaat met minder gedoe en effectieve lessen?  

Op de Groeneveldschool in Venlo besloot het team aan de slag te gaan met de 7 gewoonten van Covey: een methode voor het aanleren van belangrijke levensvaardigheden. Monique van de Koppel, een ervaren leerkracht deelt haar ervaringen met het implementeren van het Leader in Me-programma in haar taalklas.

De toename in de instroom van anderstalige kleuters wordt door veel onderbouwteams als een enorme uitdaging ervaren. Want hoe maak je contact met kleuters die nog geen of nauwelijks Nederlands spreken? En hoe ga je om met de veelvoud aan moedertalen van de kinderen op je groep?

Youri, een kleuter van net 4 jaar, roept iets tijdens de inloop dat lijkt op het woord ‘pinguïn’. Maar hij voelt zich als een roepende in de woestijn, zo lijkt het. Thuis levert dit woord hem altijd veel aandacht en plezier op. Vooral papa lacht altijd hardop wanneer hij het zegt. Daarom zegt hij het woord ook geregeld. Hier in de kleutergroep lijkt het of niemand hem begrijpt. Onderwijsassistent Sanne doet wel haar uiterste best. De schoolcontext van alledag gecombineerd met Youri’s onduidelijke uitspraak maakt het lastig het woord goed te vangen. Ze herhaalt vertwijfeld wat ze denkt te horen en zegt ‘penwen?’ en volgt zijn blik. 

De Staat van het Onderwijs 2025 biedt een actuele analyse van de staat van het Nederlandse onderwijs. Veel thema’s zijn herkenbaar uit voorgaande jaren, maar dit jaar vallen vooral de thema's burgerschap en onbenut potentieel op. Daarnaast wordt ook de reflectieve houding van de Onderwijsinspectie benadrukt – naar het veld én naar zichzelf. In deze reflectie zetten we de belangrijkste bevindingen op een rij, met oog voor wat goed gaat én wat ons als onderwijsprofessionals nog te doen staat.

Hoe creëer je een klas waarin leerlingen niet alleen spreken, maar écht in dialoog gaan? In een tijd waarin meningen op sociale media binnen seconden verharden en discussies vaak zwart-wit worden gevoerd, is de klas een cruciale oefenplek voor kritisch denken en gespreksvaardigheid. Veel docenten merken dat het steeds lastiger wordt om gesprekken over burgerschapsonderwerpen goed te begeleiden: leerlingen nemen standpunten in zonder deze écht te bevragen, of vermijden bepaalde gesprekken helemaal. Ook maken leerlingen steeds vaker gebruik van informatie die ze online vinden en nemen dit direct voor waar aan. Hoe zorg je als docent voor een veilig klimaat waarin leerlingen leren luisteren, vragen stellen en genuanceerd formuleren?

Nederland heeft te maken met een leescrisis: onze leerlingen presteren internationaal ondermaats. Willen we deze leescrisis echt aanpakken, dan moeten de lessen tekstbegrip volledig op de schop en moeten we teksten opnieuw gaan zien als spannende, inspirerende schatkamers vol kennis en inzichten. Dit vraagt om een andere benadering: teksten diep doorgronden, herhaaldelijk lezen of beluisteren, steeds met een ander doel.

Het is bewezen dat samenwerking tussen school en ouders zorgt voor betere leerresultaten bij kinderen. Maar hoe werk je goed samen met ouders die de Nederlandse taal niet machtig zijn? 

Het aantal meertalige leerlingen neemt toe. Deze groep is enorm divers: van nieuwkomers tot leerlingen die wel in Nederland zijn geboren maar tweetalig worden opgevoed of leerlingen die een dialect spreken. Lange tijd werd alleen het Nederlands geaccepteerd als de te gebruiken taal in de school.