Blogs over het onderwijs

De nieuwe kerndoelen vragen veel van je team. Maar wat vragen ze eigenlijk van jou als schoolleider? Hoe geef je richting aan curriculumontwikkeling, terwijl de route nog niet vastligt en er onderweg keuzes gemaakt moeten worden? Tijdens een bijeenkomst met schoolleiders werd duidelijk wat dat vraagt van onderwijskundig leiderschap. Niet door erover te praten, maar door het zelf te ervaren.

Op veel scholen is ouderbetrokkenheid een belangrijk thema. Er zijn ouderapps, spelinlopen, ouderavonden en afspraken over thuis lezen of huiswerk. Voor schoolteams is dit de normaalste zaak van de wereld. Maar worden ouders ook meegenomen in de bedoeling van ouderbetrokkenheid? Zeker voor nieuwe ouders kan school een wereld zijn waarin zij nog hun weg moeten vinden en waarin zij zoeken naar wat er van hen verwacht wordt.

Hoe geef je taalonderwijs zo vorm dat leerlingen niet alleen beter leren teksten begrijpen, maar ook meer eigenaarschap ontwikkelen, gemotiveerd blijven en betekenisvol leren? Op EBS De Parel in Amersfoort stond precies die vraag centraal. De school werkte de afgelopen jaren aan een stevige visie op taalonderwijs, waarin de doorgaande lijn, doelbewustzijn, kennisrijkheid en professionele ruimte samenkomen.

Op school, thuis of op vakantie liggen talloze kansen om rekenen en wiskunde te stimuleren. Niet alleen door formeel rekenen of tafels te oefenen maar ook door samen te praten over rekenen in het dagelijks leven. Over het belang van praten voor taalontwikkeling is veel bekend. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de rol van taal bij rekenen.

Je wilt leerlingen iets leren, maar je wilt ook dat ze zelf tot inzicht komen. Dat ze vragen stellen, verbanden leggen en de wereld om hen heen onderzoeken. In veel scholen krijgt onderzoekend leren daarom steeds meer aandacht. Tegelijkertijd roept dit ook vragen op: wat leren mijn leerlingen hier nu precies van? En hoe zorg ik dat onderzoekend leren niet alleen motiverend is, maar ook leidt tot verdiepend begrip? De kracht van onderzoekend leren zit niet in het loslaten van instructie, maar juist in het doordacht begeleiden van het leerproces.

Jaarlijks overhandigt de Inspectie van het Onderwijs het rapport De Staat van het Onderwijs aan de minister van OCW. Daarbij wordt stilgestaan bij onderwijskwaliteit en wat er speelt in het Nederlandse onderwijsveld. Wat gaat goed, waar maken we ons zorgen over en wat vraagt nu echt onze aandacht? Vorig jaar lag de nadruk sterk op de basisvaardigheden en kansengelijkheid. Die thema’s zijn er nog steeds. Maar dit jaar valt nog iets anders op: de rol van de schoolleider als onderwijskundig leider krijgt een veel nadrukkelijkere plek. 

Je bereidt je lessen zorgvuldig voor. Het lesdoel is helder, de instructie is opgebouwd in kleine stappen en je hebt goed nagedacht over de verwerking. En toch blijft tijdens de les een belangrijke vraag vaak onbeantwoord: hebben alle leerlingen het nu echt begrepen? Wanneer je een paar leerlingen een beurt geeft, krijg je slechts een gedeeltelijk beeld. Om beredeneerde keuzes te kunnen maken in het vervolg van je les, wil je zicht hebben op het begrip van álle leerlingen. Het Expliciete Directe Instructie-model (EDI-model) helpt je om dat inzicht systematisch op te bouwen tijdens je les.

Met Oracy leren jonge kinderen niet alleen woorden gebruiken, maar leren ze communiceren met impact. Of het nu in de bouwhoek is, tijdens de kring of tijdens het voorlezen (waar leerkrachten zich vaak beperken tot gesloten ‘wie-wat-waar’-vragen): we willen niet dat kinderen korte antwoorden geven of alleen luisteren, maar we willen ze juist prikkelen om te spreken, te denken en te redeneren.