De Leercoach zelfregulerend leren met leerstrategieën

Zelfregulerend leren

Veel onderwijsteams zijn bezig met de flexibilisering van het onderwijs om maatwerk te bieden aan leerlingen of studenten. Flexibilisering vraagt dat leerlingen steeds meer autonoom het eigen leren zelf aansturen of wel zelfregulerend leren. De leeromgeving biedt structuur en ondersteunt de autonomie en zelfregulatie van de leerling, met duidelijke betekenisvolle opdrachten en formatief leren. De docent in de rol van leercoach geeft de leerling daarbij passende begeleiding en feedback op maat.

Zelfregulerende leerstrategieën  

Hoe leert de leerling of student zelfregulerend leren? Door de inzet van zelfregulerende leerstrategieën leren leerlingen zelf hun leertaak, leerproces te plannen, monitoren en evalueren, te reguleren. Deze leerstrategieën “worden onderverdeeld in drie vormen van zelfregulatie die het denken, willen en handelen van de leerling versterken:

• gericht op cognitie en metacognitie (het ‘leren leren’), de metacognitieve zelfregulatie;
• gericht op motivatie, de bereidheid om de (meta)cognitieve vaardigheden in te zetten, de motivationele of affectieve zelfregulatie
• gericht op gedrag en handelen, zelfregulatie in de context.

Het vóóraf aanleren en expliciet instrueren van zelfregulerende leerstrategieën bij leerlingen is hierbij voorwaardelijk.

Steun en feedback door leercoaching

Leren jezelf te reguleren gaat echter niet vanzelf. Bij het ontwikkelen van de vaardigheid zelfregulatie is de leraar als leercoach voor ondersteuning van de leerling of student van cruciaal belang.  Leercoaching levert een bijdrage aan het bereiken van leerdoelen, het leren leren, de sociaal emotionele ontwikkeling en het zelfregulerend vermogen van de leerling of student.

Leercoaching is een planmatige methodiek. Vijf praktijkprincipes (ABCDE) zijn het fundament voor het denken en handelen van de leercoach. De leercoach bevordert daarmee op de volgende manier het leren van de leerling of student:

• Afgestemd op de leerling
• de leerling Betrekkend bij zijn leerproces 
• in een Cyclisch proces
• op Doelgerichte wijze
• de leerling Eigenaar makend van zijn leerproces

Aan de slag als leercoach

Naast kennis van (vak)didactiek en pedagogiek heeft een docent ook kennis nodig van leren en coachen. De onderwijsadviseurs van CPS leren je in je rol van leercoach graag deze methodiek aan. Tijdens onze trainingen in Amersfoort of bij jou op school krijg je inzichten, technieken en praktische tips mee die je direct in je onderwijs kunt gebruiken. Een actueel overzicht vind je op deze pagina.

Inspiratie
Hoe kun je studenten tijdens hun MDT-reis actief begeleiden als leercoach? Voor docenten burgerschap en LOB van een ROC ontwikkelde CPS een inspirerend professionaliseringstraject om studenten actief te leren werken aan waardevolle competenties als motivatie, zelfregulatie en presentatie.
Lees er meer over in het artikel Zelfregulerend leren, Oracy en Maatschappelijke Diensttijd, dat zowel online en in het vaktijdschrift Loopbaan & Burgerschap verscheen in maart 2025.